IJslander: gangen, karakter en dagelijkse verzorging

Een ras met een IJslandse geschiedenis

De voorouders van de IJslander kwamen tijdens de kolonisatie van IJsland tussen 874 en 930 naar het eiland. Daarna ontwikkelde het ras zich vele generaties lang zonder kruising met andere rassen. Rijpaarden moesten mensen over langere afstanden dragen. Prettig te rijden gangen en uithoudingsvermogen waren daarom belangrijk.

Tegenwoordig worden IJslanders gebruikt voor recreatief rijden en sport. Het gezamenlijke fokdoel is een veelzijdig rijpaard, maar individuele paarden verschillen sterk. Een ervaren paard voor buitenritten kan veel vertrouwen geven, terwijl een temperamentvol jong sportpaard nog gerichte opleiding nodig heeft. Vraag bij een kennismaking naar eerdere ervaringen en bekijk welke taken het paard al betrouwbaar aankan. Let ook op hoe het zich gedraagt in vertrouwde en nieuwe situaties om te beoordelen of het past bij wat je ermee wilt doen.

Tölt en telgang tijdens het rijden

Naast stap, draf en galop kunnen IJslanders tölt laten zien en sommige ook telgang. Bij tölt komen de 4 hoeven na elkaar neer. Dat geeft een gelijkmatig ritme van 4 hoefslagen, waarbij steeds minstens 1 hoef de grond raakt. Anders dan bij draf is er geen moment waarop alle 4 hoeven los zijn van de grond. Daardoor zit de ruiter vaak bijzonder rustig. Hoe prettig en gelijkmatig een paard tölt, hangt ook af van zijn balans, opleiding en de hulpen van de ruiter. Hulpen zijn de signalen die de ruiter bijvoorbeeld met benen en teugels geeft.

Bij snelle telgang bewegen de benen aan dezelfde kant ongeveer tegelijk. Deze gang vraagt om een bijzondere aanleg en deskundige training. Stel vóór de aankoop vast welke gangen het paard onder een passende ruiter betrouwbaar laat zien. Lessen bij iemand die gespecialiseerd is in gangpaarden, paarden met extra gangen, kunnen je helpen passende hulpen te geven en de beweging te beoordelen. Zo kun je beter inschatten of dit paard voor jou prettig te rijden is.

Lees verder: Beloningsgericht trainen met paarden: duidelijke stappen voor de dagelijkse verzorging

Ruimte om te bewegen, eten en rusten

Een IJslander heeft regelmatig contact nodig met andere paarden waarmee hij goed kan samenleven. In een groep moet hij bij voer, water en ligplekken kunnen komen zonder telkens te worden weggejaagd. Meerdere toegangen tot voer, water en ligplekken en voldoende ruimte om uit te wijken helpen opstoppingen te voorkomen. Een bezoek tijdens het voeren laat vaak meer zien dan een rondgang langs lege weides.

Met een dichte wintervacht kan een IJslander tijdens het werk flink zweten. Bij koud weer kan een ademende zweetdeken helpen om de vochtige vacht te laten drogen zonder dat het paard afkoelt. Controleer geregeld onder de deken of de vacht nog nat is of het paard te warm wordt. Scheren betekent dat de vacht met een scheermachine wordt ingekort. Of dat zinvol is, hangt af van hoeveel het paard werkt, hoe het gehuisvest is en welke verzorging daarna mogelijk is. In de zomer heeft het paard schaduw en altijd bereikbaar drinkwater nodig.

Lees verder: Een passende pensionstal voor je paard vinden

Gewicht en voer door het jaar heen volgen

Grazen combineert beweging, eten en contact met andere paarden. Een recreatiepaard dat weinig werkt, kan daarbij meer energie binnenkrijgen dan het verbruikt. Stem de dagelijkse hoeveelheid voer daarom af op het individuele paard. Lange manen en een dichte vacht kunnen vetophopingen verbergen. Door het paard regelmatig af te tasten, kun je die beter opmerken.

Foto's vanuit vergelijkbare hoeken, lichaamsmetingen die je telkens op dezelfde manier uitvoert en een volledig overzicht van hooi, gras, aanvullend voer en beloningen kunnen helpen bij een voeradvies. Als het paard moet afvallen, kunnen een gekwalificeerde voeradviseur en de dierenarts samen een plan maken. Zowel de hoeveelheid voer als de energie die het bevat, telt mee. Het paard moet voldoende vezelrijk ruwvoer en alle nodige voedingsstoffen blijven krijgen.

Zomereczeem vroeg herkennen

IJslanders behoren tot de rassen met een verhoogd risico op zomereczeem. Daarbij reageert het paard allergisch op stoffen in het speeksel van stekende insecten, vooral knutten, zeer kleine stekende mugjes. Hevige jeuk leidt vaak tot schuren van manen en staart, soms totdat de huid kapot is. Vraag vóór de aankoop of het paard in eerdere zomers klachten had. De dierenarts kan de oorzaak vaststellen en de verzorging plannen. Geschikte bescherming tegen insecten, een goed passende eczeemdeken die de huid afdekt en beschutte huisvesting rond zonsopkomst en zonsondergang kunnen het contact met de insecten verminderen.

Opleiding en gezondheid beoordelen vóór de aankoop

Kijk tijdens de kennismaking ook hoe het paard reageert als je een halster omdoet, het aan een touw leidt en zijn hoeven optilt om ze te verzorgen. Als je buitenritten wilt maken, vraag dan hoe het paard reageert op verkeer, tijdens groepsritten en wanneer het van andere paarden wordt gescheiden. Meerdere bezoeken met een ervaren begeleider kunnen je helpen een goede eerste indruk te toetsen. Een onafhankelijke aankoopkeuring door een dierenarts beoordeelt de gezondheid met het geplande gebruik in gedachten.

Jonge IJslanders hebben een geleidelijke opleiding en tijd om zich te ontwikkelen nodig. Bij oudere paarden kunnen het gebit, de beweeglijkheid en veranderingen in de spieren invloed hebben op de verzorging. Ook een zadel dat eerder goed paste, moet opnieuw worden gecontroleerd als de lichaamsbouw verandert. Leeftijd alleen bepaalt niet of een paard geschikt is. Het gaat erom welke taken het met zijn huidige opleiding en lichamelijke conditie prettig aankan. Concrete waarnemingen helpen de instructeur en dierenarts om advies te geven.

Lees verder: Veulens en jonge paarden: opgroeien, omgang en eerste leerstappen · Oudere paarden: voeding, beweging en dagelijkse verzorging aanpassen