Aquariumvissen kiezen die goed samen kunnen leven

Houd rekening met de volwassen vis

Aan een jonge vis in de winkel kun je vaak moeilijk zien hoeveel ruimte hij later nodig heeft. De RSPCA, een Britse dierenwelzijnsorganisatie, wijst erop dat goudvissen veel groter kunnen worden en veel langer kunnen leven dan veel mensen verwachten. Sommige meervallen worden eveneens te groot voor een gewoon huiskameraquarium. De grootte bepaalt niet alleen hoeveel zwemruimte een vis nodig heeft, maar ook hoeveel voer en zuurstof hij verbruikt en hoeveel afvalstoffen hij produceert.

Een algemene centimeter-per-literregel is onvoldoende om een aquarium te plannen. Die vergelijkt de lengte van de vissen met de hoeveelheid water, maar houdt geen rekening met belangrijke verschillen. Ook de lengte van het aquarium, het wateroppervlak, de filtercapaciteit, waterverversingen en het gedrag van de vissen tellen mee. Zoek daarom vóór je een soort kiest de wetenschappelijke naam, de volwassen grootte en betrouwbare informatie over de verzorging op. Winkelnamen als algeneter of poetsvis vertellen je dat niet. Ook een heel kleine soort heeft genoeg ruimte nodig voor de hele groep.

Lees verder: Goudvissen verzorgen: ruimte, water en passend gezelschap · Antennemeervallen houden: hout, voer en ruimte op de bodem

Zoek waterwaarden die bij alle vissen passen

Tropische vissen hebben niet allemaal dezelfde temperatuur nodig. Soorten verschillen ook in de waterhardheid en pH die ze nodig hebben. Liggen hun behoeften ver uiteen, dan kun je het water niet voor allemaal geschikt maken. Controleer wat de vissen die je wilt houden nodig hebben, ook als het om een gekweekte variant van een soort gaat.

Je leidingwater is een bruikbaar uitgangspunt. Meet de waterhardheid en pH ervan en vergelijk de resultaten met betrouwbare informatie over de verzorging van elke soort. Stem de temperatuur in het aquarium af op de vissen die je kiest. Veel tropische soorten hebben een verwarmingselement met thermostaat nodig. Die regelt de warmte automatisch bij. Met een aparte thermometer zie je of het water de gewenste temperatuur bereikt. Meet ook na veranderingen opnieuw. Een thermostaat kan defect raken en vers toegevoegd water kan de omstandigheden in het aquarium veranderen.

Denk aan scholen, territoria en schuilplekken

Veel danio's, tetra's en sommige meervallen leven in groepen. Voor veel schoolvissen noemt de RSPCA 6 of meer dieren van dezelfde soort als minimum. Afhankelijk van de soort en het aquarium kan een grotere groep verstandig zijn. Verschillende soorten met elk maar 2 vissen vervangen geen voldoende grote groep soortgenoten. Planten moeten de vissen beschutting bieden. Zet ze zo neer dat er schuilplekken ontstaan en daarnaast voldoende vrije zwemroutes overblijven.

Andere vissen verdedigen een eigen gebied, ook wel een territorium genoemd. Mannelijke kempvissen horen in aparte aquaria, omdat ze met elkaar kunnen vechten. Snel zwemmende en tragere kweekvormen van goudvissen kunnen bovendien ongelijk toegang tot voer krijgen. Problemen uiten zich dus niet alleen in gevechten. Als een vis regelmatig voer misloopt of zich van zijn groep afzondert, kijk dan goed wat er gebeurt. Houd al bij het kiezen van de vissen rekening met zulke verschillen.

Lees verder: Neontetra's houden: een school, planten en geschikt water · Siamese kempvis houden: warm water en een rustig territorium

Kies voer dat elke vis kan bereiken

Niet elke vis komt bij dezelfde voerplek. Sommige vissen eten aan het oppervlak, andere halverwege het water of op de bodem. De RSPCA wijst erop dat sommige bodemvissen zinkende voertabletten nodig hebben en bepaalde soorten die 's nachts actief zijn pas voer krijgen nadat het licht uit is. Gewoon vlokvoer kan voor hen ongeschikt zijn.

Kies basisvoer en geschikte aanvullingen die bij de soort passen en let erop of elke vis genoeg krijgt. Te veel voer kan de waterkwaliteit verslechteren. Blijven er resten op de bodem liggen, kijk dan naar zowel de hoeveelheid als de manier waarop je voert. Algen alleen vormen geen betrouwbaar dieet voor een vis die als algeneter wordt verkocht. Ga vóór een nieuwe soort in het aquarium komt ook na welk voer die nodig heeft en wie de vissen tijdens een reis voert.

Kies gezonde vissen waarvan de herkomst duidelijk is

Een goede aquariumspeciaalzaak kan de wetenschappelijke naam, herkomst, volwassen grootte en benodigde leefomstandigheden uitleggen. De RSPCA noemt ook opvangcentra en waarschuwt voor vissen uit slecht onderhouden aquaria. Neem ter plaatse een paar minuten om de vissen te bekijken. Ze horen te zwemmen zonder scheef te hangen en een onbeschadigde huid en vinnen te hebben. Dode vissen in het verkoopaquarium zijn eveneens een waarschuwing.

Opvallende vlekken, open wondjes, ingevallen buiken of voortdurend naar lucht happen aan het wateroppervlak zijn redenen om de aankoop uit te stellen. Zulke verschijnselen kunnen per soort iets anders betekenen. Een behandeling kiezen op basis van alleen een foto is daarom onbetrouwbaar. Goed advies maakt duidelijk waar de vissen vandaan komen en raadt ook ongeschikte combinaties af.

Meet het water zorgvuldig tijdens het indraaien

Doe voor een watertest de voorgeschreven hoeveelheid water in een schoon testpotje. In de handleiding van de test staat welke testvloeistoffen je toevoegt, hoe je het monster mengt en wanneer je de uitslag afleest. Bij een kleurtest vergelijk je het bereide monster met de bijbehorende kleurenschaal. Hoeveel testvloeistof je nodig hebt en hoelang je wacht met aflezen, kan per test verschillen.

Meet na een ammoniaktoevoeging de hoeveelheid ammoniak en nitriet in het aquariumwater op de tijdstippen die in de aanwijzingen voor het indraaien staan. De wachttijd voor het aflezen van een watertest geldt voor het monster in het testpotje. Die zegt niets over de tijd die het filter nodig heeft om ammoniak en nitriet in het aquarium af te breken. Zit er bij het product voor het indraaien geen meetplan, vraag dan vóór gebruik aan de fabrikant of een ervaren aquariumspeciaalzaak wanneer je moet meten en opnieuw moet doseren.

Eén testuitslag van 0 is onvoldoende. Vers water waaraan geen ammoniak is toegevoegd, kan ook 0 aangeven terwijl er nog nauwelijks filterbacteriën zijn. De reeks metingen krijgt betekenis wanneer het filter de ammoniaktoevoegingen uit het indraaiplan herhaaldelijk verwerkt en de controles op de voorgeschreven tijdstippen telkens 0 aangeven voor zowel ammoniak als nitriet. Daarmee is gecontroleerd dat de filterbacteriën deze geteste belasting aankunnen. Meer vissen produceren later meer afvalstoffen. Voeg nieuwe groepen daarom geleidelijk toe en blijf de waterwaarden controleren.

Voeg een passende groep toe en observeer de vissen

Na het indraaien moet de eerste groep passen bij de filtercapaciteit en de behoefte aan soortgenoten van de soort. Zet schoolvissen niet opzettelijk in een te kleine groep. Blijf na hun komst de waterwaarden meten. Houd het transport zo kort mogelijk en bescherm de vissen tegen sterke kou of hitte. De RSPCA raadt aan de gesloten transportzak in het aquarium te laten drijven terwijl het aquariumlicht uit is, totdat de temperaturen gelijk zijn. Zet de vissen daarna met een net over, zonder het transportwater in het aquarium te gieten.

Let de eerste dagen op hoe de vissen ademen, eten en zwemmen en of schoolvissen bij hun groep blijven. Meet ook de waterwaarden, want helder water kan toch ammoniak of nitriet bevatten. Als een vis achterblijft, zijn evenwicht verliest of herhaaldelijk aan het oppervlak naar lucht hapt, controleer dan meteen de waterwaarden en schakel zo nodig een dierenarts in die vissen behandelt. Voeg pas andere soorten toe als de eerste groep gewend is, de waterwaarden stabiel blijven en er genoeg ruimte is.

Lees verder: Een zoetwateraquarium inrichten: bak, filter en water