fellfolio
Kies het aquarium voor de vissen die erin gaan leven
Een goudvis, een kleine groep tetra's en een enkele Siamese kempvis hebben verschillende aquaria nodig. Voordat je een aquarium koopt, moet je weten hoe groot de vissen worden, hoe ze zwemmen, hoeveel soortgenoten ze nodig hebben en welke wateromstandigheden bij hen passen. Door de kleine hoeveelheid water in vissenkommen en decoratieve schalen zijn de waterkwaliteit en temperatuur moeilijk stabiel te houden. Vaak is er ook te weinig ruimte voor een doeltreffend filter. De Britse dierenwelzijnsorganisatie RSPCA noemt een aquarium van meer dan ongeveer 40 liter als uitgangspunt. Veel soorten hebben aanzienlijk meer ruimte nodig.
Een groot wateroppervlak bevordert de uitwisseling van zuurstof tussen lucht en water. Een breed aquarium geeft vissen ook ruimte om te zwemmen. Een gevuld aquarium is zwaar en moet op een stevige, vlakke ondergrond staan. Kies een plek zonder direct zonlicht en uit de buurt van radiatoren. Vermijd ook plekken waar nevel van bijvoorbeeld schoonmaaksprays bij het aquarium kan komen. Zo kun je de temperatuur makkelijker regelen en is de kans kleiner dat stoffen uit de lucht in het water terechtkomen. Houd vanaf het begin rekening met de grootte van de volwassen vissen.
Plaats het filter, de verlichting en de verwarming
Een filter vangt zichtbare deeltjes op en biedt ruimte aan bacteriën die opgeloste afvalstoffen afbreken. Beide functies helpen het water geschikt te houden voor vissen. Het filter moet voortdurend draaien en passen bij de grootte van het aquarium en bij het aantal en de soorten vissen die je wilt houden. Met goed geplaatste planten en stevige schuilplaatsen kun je de vissen beschutting bieden. Zet ze zo neer dat er ook vrije zwemruimte overblijft. Versieringen mogen geen scherpe randen of openingen hebben waarin een vis vast kan komen te zitten.
De meeste tropische soorten hebben een verwarming nodig. De thermostaat regelt de warmte automatisch en moet zijn ingesteld op de temperatuur die deze vissen nodig hebben. Met een aparte thermometer kun je controleren of het water werkelijk die temperatuur heeft. De verlichting hoort een regelmatig dag-nachtritme te volgen en moet 's nachts uit zijn. Zodra grind of zand als bodembedekking, planten, apparatuur en geschikt behandeld water in het aquarium zitten, kun je het filter laten indraaien.
Wat er gebeurt terwijl het filter indraait
Niet opgegeten voer en uitwerpselen geven ammoniak af. De ene groep bacteriën zet ammoniak om in nitriet, een andere zet nitriet om in nitraat. Ammoniak en nitriet zijn zelfs in kleine hoeveelheden gevaarlijk voor vissen. Nitraat is minder direct giftig, maar kan zich ook ophopen. Later helpen gedeeltelijke waterwissels om de hoeveelheid nitraat te beperken. Deze omzetting heet de stikstofkringloop. Met watertests kun je controleren of die werkt. Alleen aan helder water kun je dat niet zien.
Tijdens het indraaien draait het filter zonder vissen. Gebruik een indraaiproduct op basis van ammoniak dat voor aquaria bedoeld is en volg de gebruiksaanwijzing. Huishoudelijke schoonmaakmiddelen en ammoniakoplossingen met toevoegingen horen niet in het aquarium. Een bacteriestarter, een middel met nuttige filterbacteriën, kan het indraaien ondersteunen. Meet regelmatig ammoniak, nitriet en nitraat. Eerst stijgt de ammoniakwaarde, daarna de nitrietwaarde. Als zich voldoende bacteriën in het filter hebben ontwikkeld, dalen beide waarden weer. Vlak na een dosis kan ammoniak nog meetbaar zijn. Het gaat erom dat het filter de toegevoegde hoeveelheid afbreekt. Controleer daarom ook na nieuwe doses of de toegevoegde ammoniak en het nitriet dat daaruit ontstaat weer volledig worden afgebroken. Latere tests moeten voor beide stoffen herhaaldelijk 0 aangeven. Pas dan kun je plannen welke vissen je als eerste toevoegt. Volgens de RSPCA duurt indraaien minstens 2 weken. Je meetwaarden laten zien of het filter daadwerkelijk klaar is.
Met watertests zie je wat helder water niet laat zien
Betrouwbare tests voor ammoniak, nitriet en nitraat horen bij de basisuitrusting. Ammoniak en nitriet mogen niet aantoonbaar zijn voordat er vissen in het aquarium komen. Ook later laten metingen zien of afvalstoffen zich ophopen of de nitraatwaarde stijgt. Controleer daarnaast de temperatuur, de waterhardheid en de zuurgraad. De waterhardheid hangt samen met opgeloste mineralen, zoals calcium en magnesium. De pH-waarde geeft aan hoe zuur of basisch het water is. Al deze waarden moeten passen bij de soorten die je kiest. Water dat geschikt is voor de ene vis, kan ongeschikt zijn voor een andere.
Afhankelijk van de plaatselijke watervoorziening kan kraanwater chloor of chlooramine bevatten. Deze ontsmettingsmiddelen kunnen vissen en filterbacteriën schaden. Een geschikt waterbehandelingsmiddel moet ze onschadelijk maken voordat het water het aquarium in gaat. Bij latere waterwissels moet vers water ongeveer dezelfde temperatuur hebben als het aquariumwater. Als het filtermateriaal verstopt raakt, kun je het voorzichtig uitspoelen in water dat je uit het aquarium hebt gehaald. Grondig uitspoelen onder de kraan kan veel nuttige bacteriën beschadigen.
Laat de eerste vissen rustig wennen
Met elke nieuwe vis krijgt het filter meer afvalstoffen te verwerken. Houd bij de keuze van de eerste vissen daarom rekening met de capaciteit van het filter en met hun behoefte aan soortgenoten. Controleer na elke toevoeging de waterwaarden en kijk hoe de vissen zich gedragen. Let in de winkel op vissen die vrij rondzwemmen, geen verwondingen hebben en in schone aquaria zitten. Wondjes, vinnen die strak tegen het lichaam liggen en een afwijkende ademhaling zijn waarschuwingssignalen.
Houd de reistijd kort, zodat de vissen niet lang in de transportzak blijven. Doe thuis het aquariumlicht uit en laat de gesloten zak in het aquarium drijven totdat de temperaturen gelijk zijn. Open daarna de zak en voeg gedurende maximaal 20 minuten geleidelijk kleine hoeveelheden aquariumwater toe. Deze werkwijze wordt beschreven door OATA, de Britse branchevereniging voor de aquariumhandel. Zo komen ook de waterwaarden in de zak geleidelijk dichter bij die van het aquarium. Gevoelige soorten of sterk verschillende waterwaarden kunnen een langzamere gewenning nodig hebben. Vraag vóór de aankoop hoe je vissen druppelgewijs kunt laten wennen, waarbij aquariumwater langzaam aan het transportwater wordt toegevoegd. Zet de vissen daarna met een schepnetje over en gooi het transportwater weg. Let de eerste dagen op hun eetlust, zwemgedrag en de waterwaarden voordat je meer vissen toevoegt.
Begin meteen met een eenvoudige verzorgingsroutine
Als je dagelijks even kijkt naar de temperatuur, het draaiende filter, de vissen en niet opgegeten voer, merk je problemen eerder op. Regelmatige gedeeltelijke waterwissels verwijderen stoffen die het filter niet afbreekt. Hoeveel water je vervangt, hangt af van het aquarium, de vissen die erin leven en je meetwaarden. Controleer ook het filter regelmatig en maak het zo nodig voorzichtig schoon.
Wordt ammoniak of nitriet meetbaar nadat de vissen zijn toegevoegd, vervang dan meteen ongeveer de helft van het water door geschikt behandeld water van ongeveer dezelfde temperatuur. Meet daarna dagelijks en herhaal de waterwissel zolang een van beide waarden boven 0 ligt. Kijk ook naar de hoeveelheid voer en vraag deskundig advies als de waarden niet dalen. Opvallend happen naar lucht aan het wateroppervlak, wankel zwemmen of een vis die zich duidelijk terugtrekt uit zijn school zijn waarschuwingssignalen. Laat een dierenarts met kennis van vissen de dieren bij zulke verschijnselen snel onderzoeken.
Veelgestelde vragen
Is het genoeg om een aquarium 2 weken te laten draaien?
Nee. Na 2 weken weet je nog niet of het filter afvalstoffen kan afbreken. Bij het indraaien zonder vissen doseer je een ammoniakproduct voor aquaria volgens de gebruiksaanwijzing en meet je regelmatig ammoniak en nitriet. Controleer ook of nieuwe doses volledig worden afgebroken. Pas als latere tests meerdere keren 0 ammoniak en 0 nitriet aangeven, kunnen de eerste vissen erin.
Waarom kan glashelder water toch onveilig zijn?
Ammoniak en nitriet zijn onzichtbaar. Alleen watertests laten zien of ze in het water zitten. Ook glashelder water kan daarom onveilig zijn voor vissen.
Bronnen en fotovermelding
- Choosing an aquarium for pet fishRSPCAKies het aquarium voor de vissen die erin gaan leven · Plaats het filter, de verlichting en de verwarming · Wat er gebeurt terwijl het filter indraait · Met watertests zie je wat helder water niet laat zien · Laat de eerste vissen rustig wennen · Begin meteen met een eenvoudige verzorgingsroutine
- Keeping fish as petsRSPCAKies het aquarium voor de vissen die erin gaan leven · Laat de eerste vissen rustig wennen · Begin meteen met een eenvoudige verzorgingsroutine
- Keeping pet fish togetherRSPCAKies het aquarium voor de vissen die erin gaan leven · Met watertests zie je wat helder water niet laat zien
- How to set up and look after a freshwater tank / aquariumOrnamental Aquatic Trade AssociationWat er gebeurt terwijl het filter indraait · Met watertests zie je wat helder water niet laat zien · Laat de eerste vissen rustig wennen
- How to test water quality in your freshwater tank / aquariumOrnamental Aquatic Trade AssociationMet watertests zie je wat helder water niet laat zien
Fotocredits
Foto: A freshwater aquarium containing plants and small fish · Netha Hussain · CC0 1.0. Bijgesneden, verkleind en omgezet naar WebP
