Antennemeervallen houden: hout, voer en ruimte op de bodem

Weet welke meerval je koopt

Mannetjes van veel vormen die in de handel zijn, krijgen opvallende uitsteeksels op hun kop. Daaraan dankt de antennemeerval zijn naam. Bij vrouwtjes zijn die uitsteeksels meestal kleiner of ontbreken ze. Je kunt er niet aan zien om welke precieze Ancistrus-soort het gaat. Ook kleurvarianten en kweekvormen met lange vinnen hebben schuilplaatsen, passend voer en zorgvuldig onderhouden aquariumwater nodig.

De University of Florida onderscheidt de kleinere meervallen van het geslacht Ancistrus van grotere meervallen uit de geslachten Hypostomus en Pterygoplichthys. Die worden soms onder vergelijkbare handelsnamen verkocht. De winkelnaam pleco kan dus slaan op vissen die als volwassen dier sterk in grootte verschillen. Vraag vóór de aankoop naar de wetenschappelijke geslachtsnaam. Dan kun je nagaan of je genoeg ruimte hebt voor de volwassen vis.

Bodemoppervlak, hout en schuilplaatsen

OATA noemt minstens 80 liter als ondergrens voor kleinere pleco's. Voor een meerval die ongeveer 15 cm wordt, zijn vooral voldoende bodemoppervlak, vrije doorgangen en een filter met voldoende capaciteit van belang. Een hoog, smal aquarium kan evenveel water bevatten en toch weinig ruimte op de bodem bieden. Zet schuilplaatsen en geschikt aquariumhout stevig neer, zodat ze niet omvallen wanneer de meerval eronder beweegt.

Met planten, holen en wortelhout kun je beschutte plekken maken waar de meerval zich kan terugtrekken. Vaak komt hij pas in de schemering voor langere tijd tevoorschijn. Fijn bodemmateriaal zonder scherpe randen beschermt zijn gevoelige onderkant. Kies voerplekken die de meerval goed kan bereiken en waar andere vissen de weg terug naar zijn schuilplaats niet blokkeren.

Zuurstofrijk, gefilterd water

OATA noemt voor antennemeervallen ongeveer 22 tot 27 °C, een pH van 6 tot 8 en zacht tot middelhard water. De pH-waarde geeft aan hoe zuur of basisch het water is. De waterhardheid hangt vooral af van opgeloste calcium- en magnesiumzouten. Vraag vóór de aankoop welke waterwaarden de aangeboden vis nodig heeft en vergelijk die met de metingen in je aquarium. Een lichte beweging van het wateroppervlak helpt bij de uitwisseling van zuurstof met de lucht. Regelmatig het water testen hoort ook bij de verzorging. Zo kun je problemen opmerken terwijl de vis nog normaal eet en zwemt.

Laat het filter vóór de komst van de vissen enkele weken draaien zonder vissen in het aquarium. Zo kunnen zich voldoende nuttige bacteriën ontwikkelen. Aquarianen noemen deze voorbereiding het indraaien van het aquarium. De bacteriën zetten giftig ammoniak eerst om in nitriet, dat ook giftig is, en daarna in minder giftig nitraat.

Voor indraaien zonder vissen bestaan speciale ammoniakproducten voor aquaria. Doseer die volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Met watertests zie je hoe de ammoniak- en nitrietwaarden na toevoeging veranderen. Beide waarden stijgen aanvankelijk na elkaar en dalen weer zodra er genoeg bacteriën zijn om de stoffen te verwerken. Ook na verdere toevoegingen van het ammoniakproduct moeten latere metingen herhaaldelijk 0 aangeven voor zowel ammoniak als nitriet voordat de eerste vissen komen. Voeg de vissen daarna geleidelijk toe, zodat het filter de toenemende hoeveelheid afvalstoffen kan verwerken. Door regelmatig een deel van het water te verversen, verwijder je onder meer nitraat. Moet het filtermateriaal worden schoongemaakt, spoel het dan voorzichtig uit in water dat je uit het aquarium hebt gehaald. Zo blijven de bacteriën behouden.

Lees verder: Een zoetwateraquarium inrichten: bak, filter en water · Aquarium verzorgen: houd waterwaarden, filter en vissen in de gaten

Wat antennemeervallen naast algen eten

Antennemeervallen schrapen algen en andere aangroei van oppervlakken. Geef daarnaast regelmatig geschikt zinkend meervalvoer of voertabletten op basis van algen, plus kleine stukjes goed gewassen groente, zoals komkommer. Daarmee vul je aan wat de vis zelf in het aquarium vindt. Ook hout biedt oppervlakken waarop hij voedsel kan zoeken. Gebruik alleen onbehandeld hout dat geschikt is voor aquaria.

Je kunt het voer 's avonds dicht bij een schuilplaats geven en de volgende ochtend kijken wat de meerval heeft gegeten. Haal resten van groente en voertabletten weg voordat ze uiteenvallen en het water belasten. Let in een aquarium met andere vissen ook op of snellere vissen zijn portie wegpakken. Ook een schuwe meerval moet regelmatig bij zijn voer kunnen.

Holen en territoria plannen

Een antennemeerval kan alleen worden gehouden. Voor een paar of een kleine groep heb je meer bodemoppervlak en meerdere schuilplaatsen nodig. OATA raadt doorgaans slechts 1 mannetje per groep aan, omdat de vissen om holen en territoria kunnen concurreren. Antennemeervallen leggen hun eieren in holen. Onder geschikte omstandigheden kunnen daarom ook in een aquarium met andere vissen jongen verschijnen.

Andere vissen moeten vergelijkbare eisen stellen aan de temperatuur en het water. Ze moeten de antennemeerval ook voldoende rust en toegang tot voer laten. Tel de meerval mee wanneer je bepaalt hoeveel vissen in het aquarium passen. Ook hij produceert afvalstoffen die het filter moet verwerken. Hoeveel vissen je kunt houden, hangt daarom mede af van hun volwassen grootte, hun ruimtebehoefte en de capaciteit van het filter. De ruiten schoonmaken en regelmatig water verversen blijven nodig.

Lees verder: Aquariumvissen kiezen die goed samen kunnen leven

Houd rekening met de volwassen vis

Jonge antennemeervallen in de winkel lijken klein genoeg voor veel aquaria. Naarmate ze groeien, hebben ze grotere holen en meer ruimte onder hout of andere beschutte plekken nodig. Een schuilplaats moet ruimte bieden aan de hele vis, zonder dat zijn vinnen worden omgebogen of hij klem komt te zitten. Houd daarom al vóór de aankoop rekening met zijn volwassen grootte.

In een nieuw aquarium zitten vaak nog weinig algen en andere aangroei die een jonge meerval kan afgrazen. Let er daarom extra op dat hij aanvullend voer krijgt en het ook eet. Als de vissen groeien, er meer vissen bijkomen of je meer gaat voeren, is het verstandig de waterwaarden vaker te controleren. Het filter moet dan meer afvalstoffen verwerken.

Let op eetgedrag en gezondheid

Een meerval die zich verstopt, is niet automatisch ziek. Let erop of hij regelmatig eet, zich normaal door het water beweegt en geen zichtbare verwondingen heeft. Laat een duidelijk ingevallen buik, verwondingen, afwijkende ademhaling of langdurig niet eten snel beoordelen door een dierenarts met ervaring met vissen. Als de vis naar lucht hapt of ernstig verzwakt is, is onmiddellijk hulp van een dierenarts nodig.

Controleer bij problemen de ammoniak- en nitrietwaarden, de temperatuur, de werking van het filter en of de meerval bij zijn voer kan. Observeer een nieuw gekochte meerval eerst in een geschikt ingericht apart aquarium voordat je hem bij je andere vissen zet. Dat verkleint het risico op overdracht van ziekten. Noteer de meetwaarden en wanneer de veranderingen begonnen. Foto's kunnen de dierenarts bovendien laten zien hoe het uiterlijk van de vis is veranderd.