Luchtvochtigheid en vervellen bij reptielen

Meet de luchtvochtigheid waar je dier verblijft

Een hygrometer is een meter voor de luchtvochtigheid. Die geeft aan hoeveel waterdamp de lucht bevat in verhouding tot de maximale hoeveelheid bij die temperatuur. Als dezelfde lucht afkoelt, stijgt de relatieve luchtvochtigheid. Noteer daarom bij elke meting ook de temperatuur, de meetplek en het tijdstip.

Meet bij voorkeur waar je dier zit, slaapt of klimt. Een meter midden in de sproeinevel geeft kort een hoge waarde aan, maar die zegt weinig over de luchtvochtigheid op de favoriete plek van je dier later op de dag. Metingen voor en na het sproeien laten zien hoeveel de luchtvochtigheid stijgt en hoe snel die weer daalt. In de verzorgingsgids voor de soort lees je welke waarden en schommelingen passen.

Richt een vochtig schuilplekje goed in

Een vochtig schuilplekje bevat vochtig materiaal, zoals mos dat geschikt is voor je dier. Een luipaardgekko kan daar tijdens het vervellen een vochtigere plek opzoeken, terwijl de rest van het terrarium vrij droog blijft. Het schuilplekje moet stevig staan, goed bereikbaar zijn en gemakkelijk schoon te maken zijn. Het mos moet vochtig blijven zonder dat er water in het schuilplekje blijft staan.

Wimpergekko’s hebben ook op de planten en takken waar ze zitten en klimmen een passende luchtvochtigheid nodig. Eén vochtig schuilplekje is daarvoor niet genoeg. Voor soorten uit droge leefgebieden is het juist ongeschikt om voor een vervelling het hele terrarium door en door nat te maken. Richt vochtige en drogere plekken in volgens de behoeften van de soort.

Lees verder: Een luipaardgekko houden: terrarium, voeding en gezondheid · Wimpergekko verzorgen: leefomgeving, voeding en gezondheid

Zorg ook voor frisse lucht en drinkwater

Ook een vochtig terrarium heeft goede ventilatie nodig. Een bodem die voortdurend nat is en afgesloten ventilatieopeningen kunnen huidproblemen en ademhalingsproblemen in de hand werken. Houd de ventilatieopeningen daarom vrij. Lukt het niet om zo de passende luchtvochtigheid te behouden, controleer dan de planten, bodembedekking en hoeveelheid sproeiwater. Meet ook de luchtvochtigheid in de kamer. Geschikte materialen die vocht vasthouden en planten die bij de soort passen, kunnen helpen de benodigde luchtvochtigheid te behouden.

Een hoge luchtvochtigheid vervangt geen drinkwater. Veel soorten drinken uit een ondiepe, stevige waterbak die niet gemakkelijk omvalt. Ververs het water regelmatig en meteen als het vuil is. Kameleons drinken vaak druppels van bladeren. Zorg dat de bladeren met waterdruppels bereikbaar zijn voor je kameleon en kijk of hij ervan drinkt.

Lees verder: Een Jemenkameleon houden: klimruimte, licht en water · Panterkameleon verzorgen: terrarium, UVB-licht en voeding

Zo verschilt het vervellen bij slangen, hagedissen en schildpadden

Voor een vervelling worden de kleuren van een slang vaak doffer en zien de ogen er tijdelijk troebel uit. Later wrijft de slang haar kop langs een geschikt oppervlak en kruipt ze uit haar oude huid. Die blijft meestal als één geheel achter. Veel hagedissen vervellen geleidelijk. De huid laat dan bijvoorbeeld eerst op de kop los en later op de poten en romp.

Ook schildpadden vernieuwen hun huid, bijvoorbeeld op de hals en poten. Bij veel waterschildpadden laten daarnaast dunne buitenste lagen van de hoornschilden los. Dat zijn de platen die het benige schild bedekken. De schildpad verliest dus niet haar hele schild. Bij de meeste landschildpadden blijven de hoornschilden zitten en groeien ze mee, zonder als platen los te laten.

Stevig bevestigde stukken schors of geschikte stenen zonder scherpe randen geven je dier plekken om langs te schuren. Tijdens het vervellen kun je het dier het best zo min mogelijk oppakken. Met een foto van de vervelde huid en de datum kun je later gemakkelijker zien of een volgende vervelling anders verloopt.

Let op achtergebleven huid

Bekijk na het vervellen vooral de tenen en de punt van de staart goed. Een strakke ring van oude huid kan daar de doorbloeding belemmeren. Controleer bij slangen ook de ogen. Over elk oog ligt een doorzichtige beschermende schub, ook wel oogkapje genoemd. De buitenste laag daarvan laat normaal gesproken met de rest van de huid los. Blijft die laag zitten of ziet een oog er na de vervelling nog troebel uit, laat dan de ogen van je slang nakijken door een dierenarts die ervaring heeft met reptielen.

Trek of knip achtergebleven huid niet weg. Daarbij kunnen de nieuwe huid en de ogen beschadigd raken. Als het vervellen herhaaldelijk niet goed gaat, is het verstandig om naast de luchtvochtigheid ook andere mogelijke oorzaken te laten onderzoeken, zoals voedingsproblemen, parasieten of ziekte.

Zoek uit wat er is veranderd

Gaat het vervellen niet goed, meet dan de luchtvochtigheid waar je dier verblijft. Vergelijk de waarden met eerdere metingen waarbij het vervellen wel goed ging. Controleer ook of het mos in het vochtige schuilplekje nog vochtig is en of de sensor van de meter op de bedoelde plek zit. Een verschoven sensor meet misschien in een ander deel van het terrarium. In de winter kan de verwarming de kamerlucht bovendien droger maken en zo de omstandigheden veranderen waaraan je dier gewend is.

Een bad is niet voor elke reptielensoort geschikt en kan extra stress veroorzaken. Bespreek met een dierenarts die reptielen behandelt of weken in water zinvol is. Als huid tenen of delen van de staart afknelt, of als je zwellingen of oogproblemen ziet, neem dan snel contact op met de dierenarts.

Lees verder: Warmte en UVB in het terrarium goed regelen