Roodpootschildpad houden: ruimte, tropisch klimaat en voeding

Een tropische landschildpad die lang kan leven

Roodpootschildpadden komen uit Zuid-Amerika en aangrenzende gebieden. Ze leven in uiteenlopende landschappen, waaronder bossen, bosranden en savannes. Op hun donkere poten vallen oranje tot rode schubben op. De huidige wetenschappelijke naam is Chelonoidis carbonarius. In oudere bronnen wordt de soortnaam vaak als carbonaria geschreven.

Volwassen dieren bereiken vaak een schildlengte van ongeveer 30 tot meer dan 40 cm. Als je een jonge schildpad neemt, moet je daarom al rekening houden met de ruimte en het gewicht van een volwassen dier. Volgens het Smithsonian kunnen deze schildpadden 50 jaar of ouder worden. Weeg daarom vóór de aanschaf af of je blijvend een geschikt binnenverblijf kunt bieden, de verwarmingskosten kunt betalen en langdurige verzorging kunt regelen. Een tuin kan bij warm zomerweer geschikt zijn, maar voor een Midden-Europese winter blijft geschikte binnenhuisvesting nodig.

Meerdere vierkante meters goed inrichten

Een volwassen dier heeft een groot, aaneengesloten vloeroppervlak nodig om te lopen. De gespecialiseerde verzorgingsgids ReptiFiles adviseert voor de planning een verblijf van 8 schildlengtes lang en 4 schildlengtes breed, gerekend met de schildlengte van een volwassen dier. Bij een schildlengte van 30 cm komt dat neer op 2,4 bij 1,2 meter. Een groter dier heeft naar verhouding meer ruimte nodig. Extra vloeroppervlak biedt langere looproutes en afzonderlijke plekken voor voer, warmte en rust.

De bodembedekking moet vocht vasthouden zonder voortdurend doorweekt te zijn. Geschikte aarde, kokosvezel en een schone laag bladeren kunnen plekken met verschillende vochtigheid bieden. De schildpad moet zich in een stevige schuilplek kunnen omdraaien. Zware inrichting mag niet omvallen als het dier eronder graaft. Bij warm weer kan een veilig afgeschermd buitenverblijf afwisseling bieden, met schaduw, water en een direct bereikbare plek om op te warmen. Meet of de temperaturen buiten passen bij de richtwaarden in het volgende onderdeel. Het binnenverblijf moet altijd klaarstaan.

Warmte, luchtvochtigheid en licht samen regelen

Chicago Exotics noemt voor deze soort overdag ongeveer 23 tot 27 °C, met een warmere plek om te zonnen van ongeveer 28 tot 32 °C. Volgens dat advies mag de temperatuur 's nachts niet onder ongeveer 21 °C komen. Metingen op meerdere plekken ter hoogte van de schildpad laten zien of er zowel warmte als koelere schuilplekken zijn. Een thermostaat regelt de verwarming op basis van een temperatuurvoeler en moet geschikt zijn voor de gebruikte verwarming. Hete onderdelen moeten buiten bereik blijven.

Aurora Animal Hospital adviseert een luchtvochtigheid van 60 tot 80%. Die meet je met een hygrometer, een meter voor luchtvochtigheid. Ondanks het vocht moet de lucht goed kunnen circuleren. Vochtige schuilplekken zijn nuttig, maar de bodem mag niet voortdurend doorweekt zijn. Bij jonge schildpadden is het verstandig de inrichting te bespreken met een dierenarts die ervaring heeft met reptielen. Overdag heeft de schildpad een geschikte UVB-lamp nodig. UVB is ultraviolette straling van type B, een onderdeel van zonlicht. Het helpt het lichaam vitamine D3 aan te maken en calcium uit het voer te gebruiken. Vensterglas houdt deze straling tegen. Ook de afstand tot de lamp en eventueel gaas beïnvloeden hoeveel UVB het dier bereikt. Monteer de lamp daarom volgens de aanwijzingen van de fabrikant voor de benodigde blootstelling. 's Nachts moet het donker blijven. Als verwarming nodig is, kan een geschikte warmtebron zonder zichtbaar licht daarvoor zorgen.

Lees verder: Warmte en UVB in het terrarium goed regelen · Luchtvochtigheid en vervellen bij reptielen

Veel bladgroen en een klein aandeel dierlijk voer

Roodpootschildpadden eten vooral plantaardig voedsel, maar nemen in de natuur ook kleine ongewervelde dieren op. Dat zijn dieren zonder wervelkolom. Bladeren, bloemen en andere geschikte plantendelen vormen daarom het grootste deel van hun voeding. Paardenbloembladeren die je zeker herkent en andijvie kunnen deel uitmaken van een gevarieerd aanbod. Wat fruit kan erbij, maar moet niet de hele maaltijd bepalen.

Kleine hoeveelheden geschikt dierlijk voer, zoals regenwormen van een betrouwbare kweker van voedseldieren, kunnen in een afgestemd voedingsplan passen. Honden- en kattenvoer is hiervoor ongeschikt. Hoeveel en hoe vaak je dierlijk voer geeft, moet passen bij de leeftijd, de lichamelijke conditie en de rest van de voeding. Geef je daarnaast kant-en-klaar schildpaddenvoer, kies dan een product dat uitdrukkelijk bedoeld is voor tropische schildpadden die vooral planten en ook wat dierlijk voedsel eten. Stem calcium en andere supplementen af op de volledige voeding en de UVB-verlichting.

Lees verder: Reptielen voeren: kies voedsel dat bij de soort past

Water en verblijf dagelijks verzorgen

Een ondiepe, stabiele waterbak moet groot genoeg zijn voor de schildpad om er zelf in en uit te gaan. Een stroef oppervlak bij de toegang helpt daarbij. Roodpootschildpadden poepen soms in het water. Vervang vervuild water daarom meteen en maak de bak schoon. Met een tweede schone bak kun je het water gemakkelijk beschikbaar houden terwijl je de eerste schoonmaakt.

Verwijder regelmatig uitwerpselen en voerresten, ook onder schuilplekken en rond voerplekken. Vervang vervuilde of voortdurend natte bodembedekking. Was na de verzorging je handen met zeep en stromend water. Reptielen kunnen salmonellabacteriën bij zich dragen. Ook voerbakken en gereedschap kunnen daardoor besmet raken. Maak spullen bij voorkeur buiten schoon, uit de buurt van voedsel en drinkwater. Binnenshuis kun je een spoelbak voor schoonmaakwerk of de badkuip gebruiken. Reinig en desinfecteer die plek daarna. Gebruik hiervoor geen keuken of andere plek waar voedsel wordt bereid. Goed afleesbare meters voor temperatuur en luchtvochtigheid en een duidelijk beschreven dagroutine helpen iemand die tijdens je vakantie voor de schildpad zorgt.

Het hele jaar actief en veranderingen goed volgen

Roodpootschildpadden houden geen winterrust. Ook in de winter hebben ze geschikte warmte, verlichting, voer en water nodig. Wordt een dier plotseling duidelijk minder actief of eet het minder, controleer dan eerst de gemeten omstandigheden en laat de verandering snel door een dierenarts beoordelen. Neem bij ademnood, ernstige zwakte of een zware verwonding onmiddellijk contact op met een dierenarts die ervaring heeft met reptielen of met de veterinaire spoeddienst. Gewichtsgegevens en foto's kunnen de dierenarts laten zien hoe het dier is veranderd.

Een roodpootschildpad kan alleen gehouden worden. In een groep kunnen mannetjes andere dieren achtervolgen en rammen. Bij herhaalde conflicten, verwondingen of wanneer een dier niet bij voer of rustplaatsen kan komen, zijn afzonderlijke geschikte verblijven nodig. Voeg geen andere schildpadsoorten toe. Als je de schildpad moet optillen, ondersteun dan zijn hele lichaam. Rustig contact tijdens de verzorging geeft je gelegenheid het dier te observeren zonder het telkens uit zijn verblijf te halen.

Lees verder: Reptielen verzorgen terwijl ze groeien en ouder worden