Gewone muskusschildpad verzorgen: aquarium, voeding en dagelijkse zorg

Een kleine schildpad uit Noord-Amerika

De soort komt voor van het zuiden van Canada tot in het zuiden van de Verenigde Staten. Ze leeft vaak in langzaam stromend of stilstaand water met planten en een zachte bodem. Veel dieren worden tegen de avond actiever en lopen dan over de bodem op zoek naar voedsel. De 2 lichte strepen aan de zijkanten van de kop zijn vaak goed te zien, maar kunnen bij oudere dieren vervagen.

De naam verwijst naar een sterk ruikende afscheiding die een schildpad kan afgeven als ze zich bedreigd voelt. Til haar daarom liever niet vaak op en houd haar niet onnodig vast. Als het aquarium voortdurend onaangenaam ruikt, controleer dan of er voerresten liggen en hoe het met de waterkwaliteit staat.

Zorg voor routes van de bodem naar het wateroppervlak

De reptielenopvang van RSPCA Brighton adviseert in haar informatie over herplaatsing voor een volwassen dier een aquarium met een grondvlak van ongeveer 120 × 60 cm. De opvang maakt deel uit van de Britse dierenwelzijnsorganisatie RSPCA. Stevige wortels, stabiele stenen en schuilplekken geven de bodem structuur zonder dat de schildpad bekneld kan raken. De inrichting moet ook stevig blijven staan als ze eronder graaft.

Naast dieper water om in te zwemmen zijn ondiepe plekken nodig waar de schildpad kan staan en ademhalen. Klimroutes tot dicht bij het wateroppervlak maken de weg omhoog gemakkelijker. Vooral bij jonge dieren moet de waterdiepte passen bij hun kracht en bij de aanwezige steunpunten. Een goed bereikbaar landgedeelte moet groot genoeg zijn om de schildpad helemaal uit het water te laten komen en op te drogen.

Lees verder: Een aquarium voor waterschildpadden inrichten

Stem watertemperatuur, zonneplek en UVB op elkaar af

Voor een actieve muskusschildpad die binnenshuis wordt gehouden, noemt het Royal Veterinary College een watertemperatuur van 24 tot 26 °C en ongeveer 32 °C op de zonneplek. Bescherm de waterverwarming tegen aanraking en beschadiging. Meet de temperatuur van het water en die van de zonneplek met aparte thermometers. Deze waarden gelden voor de actieve periode en zijn geen handleiding voor winterrust.

Geschikte UVB-verlichting hoort boven de bereikbare zonneplek. Daarnaast heeft de schildpad een plek in de schaduw nodig. UVB helpt haar lichaam vitamine D3 aan te maken, zodat het calcium uit voedsel kan gebruiken voor botten en schild. Hoeveel UVB-straling de schildpad bereikt, hangt af van de lamp, de afstand, de reflector en een eventueel rooster ertussen. De reflector achter de lamp richt het licht op de zonneplek. Alleen het percentage op de verpakking is niet genoeg om de verlichting goed in te richten. De uitgebreide gids over warmte en UVB legt uit hoe deze onderdelen samenwerken.

Lees verder: Warmte en UVB in het terrarium goed regelen

Laat het filter indraaien voordat de schildpad komt

Voordat de schildpad komt, moet het filter zijn ingedraaid. Dat betekent dat zich bacteriën in het filter hebben gevestigd die afvalstoffen uit voerresten en uitwerpselen verwerken. Ze verwerken ammoniak of ammonium en daarna nitriet. Om deze bacteriën in het nog onbewoonde aquarium van voedsel te voorzien, heb je een ammoniakproduct uit de aquariumhandel nodig dat uitdrukkelijk bedoeld is voor indraaien zonder dieren. Doseer het volgens de gebruiksaanwijzing. Alleen wachten terwijl er schoon water in het aquarium staat, bouwt deze filterwerking niet betrouwbaar op. Herhaalde watertests moeten laten zien dat de afgemeten dosis ammoniakproduct wordt verwerkt en dat ammoniak en nitriet daarna niet meer aantoonbaar zijn.

Als de schildpad eenmaal in het aquarium leeft, verwijderen gedeeltelijke waterverversingen opgeloste afvalstoffen. Het nieuwe water moet ongeveer dezelfde temperatuur hebben als het aquariumwater en zo nodig behandeld worden om chloor te verwijderen, als dit ontsmettingsmiddel in het leidingwater zit. Je kunt filtermateriaal voorzichtig uitspoelen in water dat je uit het aquarium hebt gehaald. Als je al het filtermateriaal tegelijk vervangt, verdwijnen ook veel van de nuttige bacteriën die erop leven.

Lees verder: Een aquarium voor waterschildpadden inrichten

Geef afwisselend voer in het water

Muskusschildpadden eten vooral dierlijk voedsel. Geschikte, volwaardige pellets voor waterschildpadden zijn kleine, samengeperste voerbrokjes. Je kunt ze afwisselen met regenwormen, geschikte voederinsecten en slakken uit gecontroleerde voedseldierkweek. Als plantaardige aanvulling kun je een blaadje sla op het water laten drijven, zodat de schildpad eraan kan knabbelen. Geef het voer in het water, want daar slikt de schildpad het door. Verwijder voerresten na afloop.

Alleen gedroogde garnalen of stukjes vlees geven geen evenwichtige voeding. Spiervlees bevat bijvoorbeeld weinig calcium in verhouding tot fosfor. Jonge schildpadden hebben vaak dagelijks een kleine maaltijd nodig, terwijl volwassen dieren doorgaans veel minder vaak eten. De dierenartsenpraktijk in Louisiana noemt 2 tot 3 voerbeurten per week als uitgangspunt voor volwassen dieren. Stem de porties en het voerritme af op de groei, het gewicht en de conditie van jouw schildpad.

Lees verder: Reptielen voeren: kies voedsel dat bij de soort past

Pas het aquarium aan als de schildpad groeit

In een eigen aquarium kun je gemakkelijker volgen wat de schildpad eet en hoe ze zich ontwikkelt. Muskusschildpadden kunnen elkaar opjagen of bijten. Een tweede schildpad is daarom geen vanzelfsprekende aanvulling. Controleer tijdens de groei opnieuw of de schuilplekken, klimroutes en vrije bodemruimte nog bij haar grootte passen.

Geslachtsrijpe vrouwtjes kunnen ook zonder mannetje onbevruchte eieren leggen. Uit die eieren komen geen jonge schildpadden. Toch heeft het vrouwtje een goed bereikbare plek op het land nodig om haar eieren te leggen, met zachte grond waarin ze kan graven. Daarvoor kun je een landgedeelte vullen met een los mengsel van aarde en zand. Haal stenen en grotere wortels uit die grond. Een beetje bladstrooisel op het oppervlak kan extra beschutting geven. Het landgedeelte moet stabiel zijn en zo bereikbaar zijn dat de schildpad zelf uit het water kan klimmen en terug kan gaan wanneer ze wil. Een droge steen biedt geen grond om in te graven. Zonder geschikte legplek kan een vrouwtje haar eieren vasthouden en ziek worden.

In de noordelijke delen van hun natuurlijke verspreidingsgebied maken gewone muskusschildpadden een koude rustperiode door. Plan het jaarritme van een gehouden dier samen met een dierenarts die ervaring heeft met reptielen. Houd daarbij rekening met de herkomst, gezondheid en eerdere leefomstandigheden van de schildpad. Een aquarium binnenshuis ongecontroleerd laten afkoelen is daarvoor niet geschikt.

Lees verder: Reptielen verzorgen terwijl ze groeien en ouder worden · Winterrust bij reptielen: voorbereiding en controle

Let op veranderingen en houd aquariumspullen apart

Als de schildpad scheef drijft, naar lucht hapt of met open bek ademt, heeft ze onmiddellijk hulp van een dierenarts nodig. Laat zachte, beschadigde of onaangenaam ruikende plekken op het schild ook snel onderzoeken. Foto's met datum en aantekeningen over wanneer ze anders begon te eten of zich anders ging gedragen, helpen je uit te leggen wat er is gebeurd.

Ook schildpadden die gezond lijken, kunnen Salmonella bij zich dragen. Deze bacteriën kunnen mensen ziek maken. Was je handen met zeep na contact met de schildpad, het water of de inrichting van het aquarium. Bewaar emmers en borstels voor het aquarium apart van keukenspullen en maak ze niet schoon op een plek waar voedsel wordt bereid.