fellfolio.
Nederlands
Download in de App StoreVoor iPhone en iPad

Reptielen · Reptielen begrijpen

Een aquarium voor waterschildpadden inrichten

Een waterschildpad gebruikt het aquarium om te zwemmen, te rusten, te eten en op te warmen. De inrichting moet ruimte bieden voor al die activiteiten. Het aquarium heeft daarom een goed bereikbaar droog landgedeelte, rustplekken in het water en een filter nodig dat de afvalstoffen uit voer en uitwerpselen aankan.

Hoe je die plekken inricht, hangt af van de soort. Een gewone muskusschildpad gebruikt het water anders dan een grotere sierschildpad. Houd daarom vanaf het begin rekening met de uiteindelijke grootte, het klimgedrag en de gezondheid van je schildpad.

Gewone muskusschildpad die op hout in de zon ligt
Houd rekening met de groei
Kies het aquarium, de onderkast en het filter met de uiteindelijke grootte van je schildpad in gedachten.
Makkelijk ademhalen
Zorg voor rustplekken en veilige routes naar het wateroppervlak.
Controleer de waterkwaliteit
Helder water kan toch vervuild zijn. Controleer de waterwaarden ook als het filter draait.

Zwemruimte met goed bereikbare rustplekken

Het watergedeelte moet genoeg bewegingsruimte bieden en zo zijn ingericht dat het past bij de manier waarop je schildpad zwemt. Muskusschildpadden zoeken vaak op de bodem naar voedsel. Voor hen zijn ondiepe plekken waar ze hun kop boven water kunnen steken om adem te halen en goed bereikbare routes naar het oppervlak belangrijk.

Hout en andere onderdelen van de inrichting moeten stevig vastzitten. Vermijd nauwe openingen waarin een schildpad vast kan komen te zitten. Vooral bij jonge, verzwakte of minder beweeglijke dieren is het belangrijk dat ze het oppervlak goed kunnen bereiken om adem te halen. Stem de waterdiepte en de inrichting daarom op elkaar af, zodat je schildpad via rustplekken en klimmogelijkheden gemakkelijk boven water kan komen.

Een droog landgedeelte voor de hele schildpad

Je schildpad moet helemaal uit het water kunnen komen en op een droge plek kunnen rusten. Een stroef hellinkje helpt het dier uit het water. De plek moet ook een volwassen schildpad veilig kunnen dragen. Naast de zonneplek hoort een beschutte plek in de schaduw, zodat je schildpad op het land ook een koelere plek kan kiezen. Beveilig de randen zodat het dier via het landgedeelte niet kan ontsnappen.

Een volwassen vrouwtje kan ook zonder mannetje een geschikte plek nodig hebben om eieren te leggen. Hoe je die plek inricht, hangt af van de soort. Een klein drijvend eiland biedt niet vanzelf genoeg ruimte of bodem waarin ze kan graven. Zoek uit wat jouw soort nodig heeft voordat je de inrichting definitief maakt.

Controleer de zonneplek en het water apart

Boven de zonneplek horen een geschikte warmtebron en UVB-verlichting. UVB is ultraviolette straling van type B. Die helpt je schildpad vitamine D3 aan te maken. Deze vitamine is nodig om calcium op te nemen en de botten gezond te houden. Op de zonneplek moet je schildpad het hele lichaam kunnen opwarmen. Welke temperatuur en hoeveelheid UVB-straling geschikt zijn, hangt af van de soort. Neem waarden voor sierschildpadden daarom niet zonder controle over voor muskusschildpadden.

Meet de temperatuur van het water afzonderlijk. Controleer op de zonneplek zowel de temperatuur als de sterkte van de UVB-straling op de hoogte van het schild. Plaats lampen buiten het bereik van je schildpad en bescherm ze tegen opspattend water. Als het water verwarmd moet worden, heb je een verwarming nodig die stevig genoeg is voor een schildpad, zo nodig met een geschikte beschermkap.

Wat de bacteriën in het filter doen

Een filter vangt vaste deeltjes op en biedt oppervlakken waarop bacteriën zich kunnen vestigen. Bij de afbraak van voerresten en uitwerpselen ontstaat onder meer ammoniak. Een deel van de filterbacteriën zet ammoniak om in nitriet. Andere filterbacteriën zetten nitriet vervolgens om in nitraat. Een nieuw filter heeft tijd en een geschikte voedingsbron voor de bacteriën nodig voordat dit proces betrouwbaar werkt.

Het voorbereiden van de filterbacteriën heet het indraaien van het filter. Doe dit zonder schildpad in het aquarium. Gebruik een ammonium- of ammoniakproduct dat speciaal bedoeld is voor het indraaien van een aquarium zonder dieren en doseer het volgens de gebruiksaanwijzing. Ammonium is een vorm waarin ammoniak in water voorkomt. Beide producten leveren de bacteriën voeding voor het indraaien. Een bacteriestarter, een product dat nuttige filterbacteriën toevoegt, levert die voeding op zichzelf niet. Herhaalde watertests moeten aantonen dat de bacteriën de toegevoegde ammoniak of het ammonium omzetten en dat ammoniak en nitriet daarna niet meer meetbaar zijn. Een filter 2 weken in schoon water laten draaien toont dat nog niet aan. De gids “Een zoetwateraquarium inrichten: bak, filter en water” legt het proces uitgebreider uit.

Water verversen en veilig met apparatuur omgaan

Ook een ingedraaid filter vervangt regelmatige gedeeltelijke waterverversingen niet. Daarbij haal je een deel van het oude water weg en vervang je het door voorbereid water. Verwijder voerresten, controleer de waterwaarden en stem de hoeveelheid en frequentie van het verversen af op de werkelijke vervuiling. Zo nodig kun je filtermateriaal voorzichtig uitspoelen in water dat je uit het aquarium hebt gehaald. Als je al het filtermateriaal tegelijk vervangt, verwijder je ook veel nuttige bacteriën.

Haal voordat je in het aquarium werkt de stekkers van de betrokken apparaten uit het stopcontact, volgens hun gebruiksaanwijzing. Een uitgeschakelde verwarming moet voldoende afkoelen voordat het waterpeil eronder zakt. Laat pompen niet drooglopen. Het nieuwe water moet ongeveer dezelfde temperatuur hebben als het aquariumwater en zo nodig behandeld zijn om chloor of chlooramine onschadelijk te maken. Deze stoffen worden op sommige plaatsen gebruikt om kraanwater te ontsmetten. Zet apparaten pas weer aan als het water op het juiste peil staat en volg daarbij hun gebruiksaanwijzing.

Dagelijkse verzorging en ruimte voor later

Voer en uitwerpselen vervuilen het water. Welk voer en welke hoeveelheid geschikt zijn, hangt af van de schildpadsoort. Vissen in hetzelfde aquarium kunnen worden opgejaagd, opgegeten of verwond. Voeg ze daarom niet toe om het aquarium levendiger te maken. Ook schildpadden kunnen onderling om plekken concurreren. Veel soorten die als huisdier worden gehouden, kunnen goed alleen leven. Of meerdere dieren samen kunnen leven, vraagt om deskundige beoordeling van die specifieke combinatie.

Schildpadden kunnen salmonellabacteriën bij zich dragen. Gebruik daarom aparte emmers, slangen en borstels voor het aquarium. Maak ze buiten de keuken schoon en was daarna je handen. Let dagelijks op of je schildpad het landgedeelte gebruikt, ongehinderd boven water komt en of huid en schild er zoals gewoonlijk uitzien. Plan vanaf het begin een stevige onderkast en ruimte voor het aquarium dat je schildpad later nodig heeft.

Bronnen en fotovermelding

Fotocredits

Foto: Sternotherus odoratus 285689306.jpg · Elizabeth Green · CC BY 4.0. Verkleind en omgezet naar WebP. De afgebeelde situatie is ongewijzigd.

Gewone muskusschildpad op een tak bij het water
Soortportret · Waterschildpadden

Gewone muskusschildpad

Een praktisch portret van Sternotherus odoratus, met aandacht voor de inrichting van het aquarium, waterkwaliteit, warmte, UVB, voeding en verzorging van een jonge schildpad tot op hoge leeftijd.

Lees de gids
Beplant zoetwateraquarium met kleine vissen en wortelhout
BEGINNEN MET EEN AQUARIUM

Een zoetwateraquarium inrichten: bak, filter en water

Kies een passend aquarium, laat het filter indraaien, controleer het water en laat de eerste vissen rustig wennen. Zo bereid je een zoetwateraquarium voor.

Lees de gids
Zoetwateraquarium met planten en kleine zilverkleurige vissen
DAGELIJKSE AQUARIUMZORG

Aquarium verzorgen: houd waterwaarden, filter en vissen in de gaten

Een praktische verzorgingsroutine voor een zoetwateraquarium, met watertests, gedeeltelijke waterverversingen en aandacht voor de vissen.

Lees de gids