fellfolio.
Nederlands
Download in de App StoreVoor iPhone en iPad

Katten · Ontwikkeling en dagelijks leven

Kitten, volwassen kat, senior: zorg die met je kat meegroeit

Een kitten kan net op het laagste plateau van de krabpaal klimmen. Jaren later is de hoogste ligplek een favoriete uitkijkpost. Als de kat ouder wordt, kan een tussenstap helpen om die plek bereikbaar te houden. Zo groeit de zorg voor je kat mee met wat ze nodig heeft.

Hoe je kat beweegt, speelt en contact zoekt met anderen kan in de loop van haar leven veranderen. Als je haar gewoonten kent, merk je makkelijker wanneer ze hulp nodig heeft of wanneer een aanpassing in huis nuttig is.

Twee kittens van het ras Tonkanees liggen samen op een lichtgekleurde stoel
Jonge katten
Groei, slaap en spelenderwijs leren vragen allemaal om ruimte in het dagritme van een kitten.
Volwassen katten
Ook in een vertrouwd huis hebben katten mogelijkheden nodig om jachtspelletjes te doen, te krabben, rond te kijken en zich terug te trekken.
Oudere katten
Als een kat minder springt, anders eet of buiten de kattenbak plast of poept, kan dat op gezondheidsproblemen wijzen.

Leeftijd geeft houvast

De Feline Veterinary Medical Association, een vereniging van dierenartsen die zich op katten richt, onderscheidt kittens, jonge volwassen katten, katten van middelbare leeftijd en senioren. Vanaf ongeveer 11 jaar wordt een kat als senior beschouwd. Deze indeling helpt om preventieve zorg op de leeftijd af te stemmen. Ook gezondheid en gedrag tellen mee: een oudere kat kan nog graag spelen, terwijl een jongere kat door ziekte hulp nodig heeft.

De vertrouwde gewoonten van je kat helpen je veranderingen op te merken. Hoe bereikt ze haar slaapplek, hoe eet ze en waar brengt ze de middag door? Kiest ze steeds vaker een lagere ligplek, noteer dan wanneer je dat voor het eerst zag en bespreek het met de dierenarts. Ontstaan er plotseling klachten, neem dan snel contact op met de dierenarts zonder op meer veranderingen te wachten.

Laat je kitten het nieuwe huis stap voor stap ontdekken

Een voorbereide, rustige kamer met een goed bereikbare kattenbak, water, voer en schuilplekken is een fijn begin. Van daaruit kan je kitten geleidelijk de rest van het huis verkennen. Let vooraf op kleine openingen, losse touwtjes en ramen die niet veilig zijn afgesloten. Een open kiepraam is gevaarlijk: een kat die erdoor probeert te klimmen, kan in de smalle opening vast komen te zitten.

Kittens wisselen levendig spel vaak af met diepe slaap. Kies speelgoed waarmee klauwen en tanden tijdens het spelen uit de buurt van je handen en voeten blijven. Bij een kattenhengel hangt een klein speeltje aan een touwtje dat aan een stok vastzit. Beweeg het zo dat je kitten erachteraan kan jagen en het ook kan vangen. Speelgoed dat beschadigd is of onderdelen heeft die je kitten kan inslikken, is ongeschikt. Berg speelgoed met touwtjes na het spelen veilig op.

Stem voeding af op groei en lichaamsconditie

Een kitten in de groei heeft volledig diervoeder voor kittens nodig. Die aanduiding betekent dat het voer in een passende hoeveelheid alle voedingsstoffen moet leveren die een kitten in deze levensfase nodig heeft. Meerdere kleine maaltijden passen vaak beter dan 1 grote portie. Vraag voordat je kitten thuiskomt welk voer het tot dan toe kreeg en op welke tijden het at. Zo veranderen de omgeving, de mensen en de voeding niet allemaal tegelijk. Als ander voer nodig is, kun je dat volgens deskundig advies stap voor stap introduceren.

Bij volwassen katten hangt een passende portie onder meer af van het gewicht, de hoeveelheid lichaamsvet en spiermassa, de activiteit en of de kat gecastreerd is. Snacks tellen mee bij de totale hoeveelheid voer. Verliest een oudere kat gewicht, laat de dierenarts dan onderzoeken wat de oorzaak is. Problemen met het gebit, de spijsvertering of de gezondheid in het algemeen kunnen een rol spelen. Welk voer en welke porties geschikt zijn, hangt af van de bevindingen en van wat de kat daadwerkelijk eet.

Houd het dagelijks leven van volwassen katten afwisselend

Een prettige leefomgeving biedt verschillende mogelijkheden: een stevige krabplek, hoge uitkijkplekken, schuilplekken en vrije routes daartussen. Zet voer, water en kattenbakken niet allemaal dicht bij elkaar in 1 hoek. Wonen er meerdere katten samen, dan moet elke kat belangrijke plekken kunnen bereiken zonder langs een andere kat te moeten die de weg blokkeert.

Samen spelen kan de stappen van een jacht nabootsen: kijken, besluipen, achtervolgen en vangen. Een voerspeeltje waaruit de kat met een poot kleine stukjes voer kan halen, houdt ook haar neus en poten bezig. Sommige katten spelen meteen mee, terwijl andere een nieuw speeltje eerst uitgebreid bekijken. Als je kat zich afwendt of terugtrekt, laat haar dan met rust.

Maak gewone verzorging vertrouwd

Als je een transportmand op een rustige plek open laat staan, kan je kat eraan wennen voordat je haar ermee vervoert. Ook een borstel of een korte aanraking van een poot kun je in kleine, prettige stappen introduceren. Een beloning die bij je kat past, kan voer of spel zijn, of contact waar ze zelf om vraagt.

Voor een kitten zijn dit ervaringen die helpen bij latere verzorging. Volwassen en oudere katten kunnen dit ook leren. Let erop of je kat ontspannen is en uit zichzelf meedoet. Vindt ze een aanraking die eerder geen probleem was plotseling vervelend, denk dan aan pijn of een andere lichamelijke oorzaak. Stel een noodzakelijke behandeling niet uit totdat het oefenen is afgerond. De dierenarts kan met je bespreken hoe de behandeling zo prettig mogelijk kan verlopen.

Houd favoriete plekken bereikbaar als je kat ouder wordt

Een brede tussenstap met een stroef oppervlak kan de vertrouwde plek bij het raam weer bereikbaar maken. Een kattenbak met een lage instap en een makkelijk bereikbare slaapplek helpen een kat die moeite heeft met hoge opstapjes. Zulke aanpassingen kunnen de vertrouwde inrichting aanvullen. De hele kamer anders inrichten kan het voor een kat die minder goed ziet of hoort moeilijker maken om haar weg te vinden.

Bespreek veranderingen in springen, vachtverzorging, drinken, slapen of het gebruik van de kattenbak snel met de dierenarts. De Feline Veterinary Medical Association raadt voor katten van 10 tot 15 jaar een onderzoek om de 6 maanden aan en voor katten ouder dan 15 jaar om de 4 maanden. Dat is vaker dan de jaarlijkse preventieve controle voor jongere volwassen katten. Bij ziekte kan een ander controleschema nodig zijn. Je stelt dat schema samen met de dierenarts vast. Noteer voor iemand die op je kat past haar vertrouwde routines en het huidige behandelplan. Wie je kat maar af en toe ziet, merkt kleine veranderingen anders minder snel op.

Veelgestelde vragen

Heeft een oudere kat automatisch minder voer nodig?

Nee. Activiteit, spiermassa, gewicht en mogelijke aandoeningen beïnvloeden hoeveel voer ze nodig heeft. Laat gewichtsverlies onderzoeken in plaats van het zonder meer aan de leeftijd toe te schrijven.

Is een kitten een goede speelkameraad voor een oudere kat?

Dat hangt van beide dieren af. Een heel actief kitten kan een oudere kat te veel worden. Laat hun karakter, eerdere contacten met andere katten, gezondheid en afzonderlijke rustplekken zwaarder meewegen dan de verwachting dat het kitten de oudere kat vanzelf actiever maakt.

Bronnen en fotovermelding

Fotocredits

Foto: Chatons tonkinois poil court lilac mink et lilac point · Edenvane · CC BY-SA 3.0. Met behoud van de verhoudingen verkleind en opgeslagen als WebP. De volledige foto is behouden.

Kat raakt met een opgetilde poot een uitgestoken hand aan
Gedrag en training

Je kat trainen in het dagelijks leven: reismand, verzorging en vertrouwen

Ontdek hoe je kat met beloningen vrijwillig kan meewerken aan de dagelijkse verzorging. Met praktische eerste stappen voor de reismand, borstelen en wegen, en advies bij gedragsveranderingen.

Lees de gids