Tamme muizen: gezelschap, een goed verblijf en dagelijkse verzorging

Tamme muizen leren kennen

De tamme muis is de gedomesticeerde vorm van de huismuis, Mus musculus. Gedomesticeerd betekent dat mensen deze dieren al vele generaties houden en fokken. Daarbij zijn verschillende vachtkleuren en tekeningen ontstaan, maar het blijven varianten van dezelfde soort.

Muizen zijn vooral actief rond de schemering en ’s nachts. Dan kun je ze zien verkennen en voedsel zoeken. Overdag hebben ze ongestoorde slaapplekken nodig. Een wilde huismuis hoort niet bij een groep tamme muizen te worden gezet.

Muizen kiezen die samen kunnen leven

Een bestaande groep die goed samengaat, bijvoorbeeld uit een opvang, is een goed begin. Vrouwtjes onderling of vrouwtjes met een gecastreerd mannetje kunnen geschikte groepen vormen. De Duitse dierenbeschermingsorganisatie Deutscher Tierschutzbund raadt vier of meer muizen aan. Zet ongecastreerde mannetjes niet zomaar samen, want er kunnen ernstige gevechten ontstaan.

Laat vóór hun komst het geslacht bevestigen om een onverwacht nestje te voorkomen. Castratie is een operatie die voortplanting bij het mannetje voorkomt, al kan hij daarna nog enige tijd vruchtbaar zijn. De dierenarts die hem opereert, hoort aan te geven wanneer hij veilig bij vrouwtjes kan wonen.

Ook vrouwtjes die elkaar niet kennen, moeten zorgvuldig aan elkaar worden voorgesteld voordat ze een verblijf delen. Een ervaren muizenopvang kan helpen, ook als een muis alleen is overgebleven na het overlijden van een groepsgenoot. Controleer binnen een bestaande groep of elke muis bij voer, water en slaapplekken kan komen. Wordt een muis steeds achtervolgd of weggejaagd, vraag dan deskundige hulp voordat er verwondingen ontstaan.

Hoeveel ruimte hebben tamme muizen nodig?

Muizen gebruiken de bodem om te rennen en te graven, en klimmen op takken en lage plateaus om hoger te verkennen. Daarvoor is een ruim verblijf nodig. De Deutscher Tierschutzbund adviseert een bodemoppervlak van 100 bij 50 centimeter voor twee muizen, met 20 procent extra ruimte voor elke volgende muis. Een groep van vier heeft dus aanzienlijk meer bodemruimte nodig. Plateaus bieden extra klimmogelijkheden, maar vervangen geen aaneengesloten graafruimte.

Kies een rustige, goed geventileerde plek zonder direct zonlicht of tocht. Muizen kunnen door heel kleine openingen glippen. Daarom adviseert de organisatie maximaal vijf millimeter tussen de tralies. Ook deurtjes, deksels en naden moeten goed sluiten. Katten en honden mogen niet bij het verblijf of bij een plek komen waar de muizen erbuiten rondlopen.

Een diepe laag stofarme bodembedekking, bijvoorbeeld op papierbasis, geeft muizen ruimte om te graven. Met ongeveer 20 centimeter diepte kunnen ze gangen maken. Zacht, gescheurd papier kunnen ze naar hun nest dragen. Vermijd watten en vergelijkbaar pluizig nestmateriaal, omdat vezels zich om poten of staarten kunnen wikkelen.

Schuilplekken, klimroutes en bezigheden

Meerdere huisjes en tunnels geven muizen de keuze waar ze zich terugtrekken. Schuilplekken horen minstens twee ruime uitgangen te hebben, zodat de ene muis de andere niet kan insluiten. Stevig bevestigde takken, bruggen en lage plateaus maken het verblijf interessant. Richt het zo in dat een muis geen lange val naar de bodem kan maken.

Zware huisjes en andere massieve spullen horen op de vaste bodem of op stevige steunen te staan. Als ze alleen op de bodembedekking rusten, kunnen ze verschuiven of wegzakken wanneer een muis eronder graaft. Een loopwiel heeft een dicht loopvlak en voldoende diameter nodig om met een rechte rug te kunnen rennen. De organisatie adviseert 25 tot 30 centimeter.

Ook eenvoudige materialen houden muizen bezig. Een beetje van hun gewone droogvoer in een open kartonnen koker moedigt zoeken aan. Onbedrukte papierstroken zijn geschikt om een nest mee te bouwen. Door te kijken wat je muizen gebruiken, kun je bepalen wat je nog wilt toevoegen.

Muizen de kans geven om voedsel te zoeken

Een uitgebalanceerd voer dat geschikt is voor muizen hoort de basis van hun voeding te vormen. De RSPCA adviseert een volledig voer in pelletvorm. Dat zijn kleine geperste stukjes met de benodigde voedingsstoffen in een evenwichtige samenstelling. Kleine hoeveelheden verse groenten, zoals broccoli, kunnen voor afwisseling zorgen en horen bij de totale dagportie. Introduceer nieuw voer geleidelijk.

Voedsel zoeken neemt een groot deel van de tijd van muizen in beslag. Door wat van de dagportie over meerdere bereikbare plekken te verspreiden, kunnen ze zoeken zonder extra voer te krijgen. Vers water hoort altijd beschikbaar te zijn en dagelijks te worden vervangen. Gebruik je een drinkfles, controleer dan of er water uit het tuitje komt en of de fles niet lekt.

Muizen aan je laten wennen

Een hand die rustig in het verblijf ligt, geeft muizen iets nieuws om te besnuffelen. Sommige komen al snel dichterbij, terwijl andere liever in hun schuilplek blijven. Geef ze tijd en respecteer die keuze. Zachtjes in de buurt praten en plotselinge bewegingen vermijden kan helpen, vooral terwijl ze aan je wennen.

Een vertrouwde tunnel kan helpen als je een muis moet verplaatsen voor het schoonmaken of een dierenartsbezoek. Zodra de muis erin zit, til je de tunnel voorzichtig op en houd je hem dicht boven een veilig oppervlak. Daarna kan de muis in een transportbox of op je tot een kom gevormde handen lopen, met het lichaam goed ondersteund. Til een muis niet aan de staart op, want dat kan pijn en verwondingen veroorzaken.

Kinderen kunnen helpen met voeren en inrichten, en elke muis leren herkennen. Tijdens het hanteren hoort een volwassene bij hen te blijven. Muizen bewegen snel en kunnen gemakkelijk uit iemands handen springen.

Dagelijkse verzorging met weinig verstoring

Het voeren is een handig moment om elke muis te controleren. Beweegt hij zoals gewoonlijk, eet hij en ademt hij zonder moeite? Als je hun gewoonten leert kennen, vallen veranderingen gemakkelijker op. Verwijder dagelijks natte bodembedekking en overgebleven versvoer. Ook bakjes, drinkflessen en het loopwiel moeten regelmatig worden schoongemaakt.

Hoe vaak je grotere hoeveelheden bodembedekking moet vervangen, hangt af van de groep, het verblijf en hoe vuil het wordt. Je kunt wat schoon nestmateriaal bewaren, zodat na het schoonmaken vertrouwde geuren blijven. Verwijder vochtig of sterk vervuild materiaal volledig. Een scherpe geur kan wijzen op opgehoopte urine of te weinig ventilatie.

Uitgebreider schoonmaken kun je het best doen als de muizen al wakker zijn. Ze kunnen in een veilige transportbox met vertrouwde bodembedekking blijven totdat de inrichting weer op haar plaats staat en het verblijf kan worden gesloten.

Wanneer een muis een dierenarts nodig heeft

Een muis die stopt met eten, zich veel meer dan normaal verstopt of met een bolle rug zit, hoort snel te worden onderzocht. Ook hoorbare ademgeluiden en een nieuw knobbeltje vragen om diergeneeskundige aandacht. Ademnood of een verwonding vraagt om dringende hulp. Zoek vóór de komst van de groep een praktijk met ervaring met muizen.

Bij het bezoek helpt het om te vertellen wanneer je de verandering voor het eerst zag en of de muis nog eet en drinkt. Gewichtsregistraties kunnen ook nuttig zijn. Geef medicijnen alleen volgens het voorschrift van een dierenarts voor de betreffende muis.

Laat de verzorger vóór een reis kennismaken met de hele groep. Naast voeren en schoonmaken hoort diegene elk dier te controleren en na te gaan of het water beschikbaar is en de drinkpunten werken. Laat contactgegevens van de gewone praktijk en een alternatief achter, zodat snel hulp kan worden geregeld als een muis ziek wordt.

De kosten van muizenverzorging plannen

Het verblijf en de inrichting zijn vaak de grootste eerste uitgave. Daarnaast heb je een transportbox en een eerste voorraad voer, bodembedekking en nestmateriaal nodig. Die voorraad moet worden aangevuld en aangevreten of beschadigde spullen moeten uiteindelijk worden vervangen.

Onderzoeken en behandelingen door een dierenarts kunnen aanzienlijk meer kosten dan de aanschaf of adoptie van de muis. Het is verstandig om vanaf het begin geld opzij te zetten. Vraag de praktijk wat een eerste onderzoek kost en bekijk de prijzen van spullen die je regelmatig gaat kopen. Met die bedragen kun je in de kostenplanner je maandbudget berekenen.

Passen tamme muizen bij jou?

Tamme muizen kunnen bij je passen als je ’s avonds graag dieren bekijkt en een afwisselend verblijf inricht. Je moet ook kunnen accepteren dat sommige muizen schuw blijven of niet graag worden aangeraakt. In een gezin moeten volwassenen de dagelijkse zorg en dierenartskosten kunnen dragen, ook als de kinderen in het begin enthousiast zijn.

Twijfel je nog tussen muizen, gerbils en andere kleine huisdieren, vergelijk dan hun activiteitstijden en hun behoefte aan gezelschap. Onze keuzehulp voor kleine huisdieren legt deze verschillen uit en helpt je bepalen welke verzorging bij je dagelijks leven past.

Lees verder: Welk klein huisdier past bij je? Zes knaagdieren vergeleken