Dierenkennis
Een binnenkat bezighouden: spel, voerpuzzels en veilige schuilplekken
Een binnenkat brengt veel tijd door in vertrouwde kamers. De kat heeft plekken nodig om rond te kijken, te klimmen en zich terug te trekken, en kansen om op speelgoed te loeren en het te vangen. Een veilige plek bij het raam, een schuilplek die altijd bereikbaar is en korte gezamenlijke speelmomenten geven de kat keuzemogelijkheden. Verstop een paar brokjes van het gebruikelijke droogvoer op veilige plekken. Haal ze van de dagportie af in plaats van extra voer te geven. Tijdens het zoeken gebruikt je kat de reukzin en bepaalt zelf of die meedoet.

Bied routes en keuzes, niet alleen vloeroppervlak
Bekijk je huis vanuit het perspectief van je kat. Zet een stevige krabplek langs een route die je kat vaak gebruikt. Een goed bevestigde plank of een stabiele krabpaal met plateaus biedt een hoog uitkijkpunt; een overdekt mandje, een doos op zijn kant of een rustige kamer biedt een plek om zich terug te trekken. Op een schuilplek moet je kat kunnen slapen zonder dat iemand daarheen komt om te spelen of de kat te aaien.
Voer, water en de kattenbak staan bij voorkeur op afzonderlijke, rustige plekken. Zo hoeft je kat de bak niet vlak naast het voer te gebruiken en kan die rustig drinken. Ook de routes door het huis zijn belangrijk: de kat moet de bak kunnen bereiken zonder zich langs een drukke deuropening te wringen. Naast een rustplek bij jou in de buurt heeft de kat er nog één nodig waar die ongestoord kan slapen. Planken en klimmeubels moeten stevig bevestigd zijn voordat je kat ze gebruikt. Een beveiligde plek bij het raam voorkomt een val. Gaat je kat naar een schuilplek, dan moet die daar met rust worden gelaten en zelf kunnen bepalen wanneer die weer tevoorschijn komt.
Een kat die vroeger regelmatig buiten kwam, kan moeite hebben met de overgang naar een leven binnenshuis. Is de kat duidelijk onrustig, vraag dan de dierenarts om gezondheidsproblemen uit te sluiten. Bespreek daarna met een gekwalificeerde kattengedragdeskundige of een veilige buitenplek of een langzamere overgang passend is.
Bronnen bij dit onderdeel: Katzenhaltung: Die wichtigsten Tipps · Deutscher Tierschutzbund, Our Guide to Indoor Cats · Cats Protection, AAFP and ISFM Feline Environmental Needs Guidelines · Journal of Feline Medicine and Surgery / AAFP / ISFM
Laat je kat tijdens het spel het speeltje vangen
Een speelhengel is interessanter als het speeltje niet voortdurend voor de neus van de kat wordt gezwaaid. Laat het achter een stoel verdwijnen, even over de vloer schieten en daarna stil liggen. Zo kan je kat het bekijken, besluipen, achtervolgen en uiteindelijk grijpen. Laat de kat het speeltje geregeld echt vangen en vasthouden. Een einde waarbij dat lukt, kan frustratie door steeds misgrijpen helpen voorkomen.
Wissel korte bewegingen en pauzes af en eindig met iets wat je kat kan vangen. Een speeltje dat de kat kan grijpen, heeft de voorkeur boven een laserpointer. Gebruik je toch een laserpointer, schijn dan nooit in de ogen van je kat. Eindig het spel niet met een lichtpunt dat de kat niet kan vangen; stap over op een geschikt speeltje dat die echt kan grijpen. Meerdere korte speelmomenten verspreid over de dag passen vaak beter dan één lange sessie.
Een oudere kat of een kat met beperkte mobiliteit kan vanuit de rustplek kijken, met een poot naar het speeltje reiken of een langzaam bewegend speeltje volgen. Rol op andere momenten een geschikte bal weg of zet een lege kartonnen doos neer om te verkennen. Wissel speelgoed af als de belangstelling afneemt in plaats van alles steeds te laten liggen. Gebruik je handen en voeten niet als speelgoed: met een speelhengel blijven de nagels uit de buurt van je huid.
Bronnen bij dit onderdeel: Katzenhaltung: Die wichtigsten Tipps · Deutscher Tierschutzbund, Cats and Play · Cats Protection, AAFP and ISFM Feline Environmental Needs Guidelines · Journal of Feline Medicine and Surgery / AAFP / ISFM, Exercising your Cat · PDSA, PDSA Weigh Up: Kitten leaflet · PDSA
Voerspelletjes met de dagportie
Een voerpuzzel is een voerspeeltje met holtes of kleine obstakels. De kat haalt het voer er met een poot uit of likt het op. Begin eenvoudig: leg een paar brokjes van het gebruikelijke droogvoer zichtbaar in de holtes. Eet je kat natvoer, gebruik dan een daarvoor geschikte, stabiele en makkelijk schoon te maken voerpuzzel met een kleine portie. Haal restjes na de maaltijd weg en maak de voerpuzzel schoon.
Haal het voer voor de puzzel van de afgewogen dagportie af; snoepjes tellen daarbij ook mee. Zo blijft de totale hoeveelheid voer gelijk. Negeert je kat de voerpuzzel, maak de opdracht dan makkelijker of geef het voer weer in de gewone bak. Houd de gebruikelijke maaltijd niet achter om je kat tot het spel te bewegen.
Heeft je kat een dieet op voorschrift van de dierenarts of gewichtsproblemen, overleg dan met de dierenartspraktijk over de hoeveelheid voer en geschikte beloningen. Vers water en een rustige eetplek moeten beschikbaar blijven.

Bronnen bij dit onderdeel: Katzen richtig ernähren · Deutscher Tierschutzbund, Feeding Your Cat · Cats Protection, Our Guide to Indoor Cats · Cats Protection, AAFP and ISFM Feline Environmental Needs Guidelines · Journal of Feline Medicine and Surgery / AAFP / ISFM, How to Feed a Cat: Addressing Behavioral Needs · Feline Veterinary Medical Association
Een voorbeeld van een dag binnenshuis
Beweeg na het opstaan een tijdje met een speelhengel over de vloer en laat de kat het speeltje aan het einde vangen. Geef daarna een deel van het ontbijt op de gebruikelijke manier. Doe nog een klein deel in een eenvoudige voerpuzzel die geschikt is voor droogvoer of natvoer. Terwijl je werkt of van huis bent, moet de kat bij een veilige uitkijkplek, kraboppervlakken en schuilplekken kunnen komen. Berg speelhengels met een touwtje op.
Wanneer je terugkomt, kun je een kartonnen doos op een nieuwe plek zetten of ander speelgoed pakken. Speel ’s avonds nog een keer samen en laat de kat opnieuw het speeltje vangen. Geef daarna de volgende gewone maaltijd.
Sommige katten spelen graag ’s ochtends, andere pas ’s avonds. Je kat laat vaak zelf zien wanneer het een goed moment is: die kijkt aandachtig naar het speeltje, komt dichterbij of probeert het te pakken. Na de laatste vangst kan de kat zelf een rustplek kiezen.
Bronnen bij dit onderdeel: Katzenhaltung: Die wichtigsten Tipps · Deutscher Tierschutzbund, Cats and Play · Cats Protection, Our Guide to Indoor Cats · Cats Protection, Feeding Your Cat · Cats Protection, How to Feed a Cat: Addressing Behavioral Needs · Feline Veterinary Medical Association
Meerdere katten hebben eigen routes en individuele speeltijd nodig
Een tweede kat is geen automatische oplossing voor verveling. Sommige katten zoeken het gezelschap van een vertrouwde soortgenoot, andere houden liever afstand. Als er twee katten samenleven, moeten voer, water, rustplekken en krabplekken op meerdere, van elkaar gescheiden plaatsen beschikbaar zijn.
Twee voerbakken naast elkaar bieden geen echte uitwijkmogelijkheid als de ene kat de toegang blokkeert. De Duitse Dierenbescherming adviseert één kattenbak meer dan het aantal katten in huis. Voor twee katten zijn dat dus minstens drie bakken op rustige, goed bereikbare plekken.
Als één kat al het speelgoed inpikt, heeft de andere ook een kans nodig om te spelen, bijvoorbeeld op een ander tijdstip of in een rustige kamer. Zijn beide katten in dezelfde kamer, dan geven twee speelplekken op enige afstand van elkaar elke kat meer ruimte. Een kat die afstand zoekt, mag niet worden gedwongen om mee te spelen of contact te maken. Stil staren, geblokkeerde routes of wegblijven bij de voerplek kunnen wijzen op spanning, ook zonder blazen of vechten. Blijft de spanning bestaan, dan moet een dierenarts eerst mogelijke gezondheidsproblemen onderzoeken. Daarna kan een gekwalificeerde kattengedragdeskundige helpen.
Bronnen bij dit onderdeel: Katzenhaltung: Die wichtigsten Tipps · Deutscher Tierschutzbund, Our Guide to Indoor Cats · Cats Protection, Feeding Your Cat · Cats Protection, AAFP and ISFM Feline Environmental Needs Guidelines · Journal of Feline Medicine and Surgery / AAFP / ISFM, 2024 AAFP Intercat Tension Guidelines: Recognition, Prevention, and Management · Feline Veterinary Medical Association (formerly AAFP)
Veiligheid, individuele grenzen en signalen om op te letten
Ruim speelhengels, linten en speelgoed met lange koorden na elk spel op. Een kat kan er zonder toezicht in verstrikt raken of losse delen inslikken. Controleer speelgoed regelmatig op losse veren en beschadigde onderdelen. Een onbeveiligd kiepraam is gevaarlijk: je kat kan vast komen te zitten in de steeds nauwer wordende opening en ernstig gewond raken. Laat een kiepraam nooit zonder geschikte beveiliging toegankelijk. Open het alleen met een degelijk beschermrooster of wanneer je kat niet in de kamer kan komen. Beveilig ook andere open ramen tegen vallen. Scherm het balkon van boven tot onder af en houd toezicht wanneer je kat het gebruikt. Houd ook snoeren, giftige planten en schoonmaakmiddelen buiten bereik.
Draait je kat de kop weg, loopt die weg of zoekt die een rustplek, dan is het goed om de kat met rust te laten. Later kun je weer een spel aanbieden. Het tempo en het speeltje kunnen het best worden afgestemd op de leeftijd, mobiliteit en voorkeuren van je kat.
Eet je kat plotseling veel minder, verstopt die zich veel vaker dan normaal, speelt die veel minder of verandert het gedrag op de kattenbak, neem dan niet zomaar aan dat de kat zich verveelt. Bel bij duidelijk verminderde voedselopname nog dezelfde dag de dierenartspraktijk om te laten beoordelen hoe dringend onderzoek nodig is. Laat ook de andere veranderingen snel door een dierenarts beoordelen. Perst je kat wanneer die probeert te plassen en komt er weinig of geen urine, neem dan onmiddellijk contact op met een dierenarts of veterinaire spoeddienst. Wacht niet op een volgende poging. Dit kan wijzen op een levensbedreigende verstopping van de urinebuis, waardoor de urine de blaas niet kan verlaten.
Bronnen bij dit onderdeel: Katzenhaltung: Die wichtigsten Tipps · Deutscher Tierschutzbund, Cats and Play · Cats Protection, Our Guide to Indoor Cats · Cats Protection, Feeding Your Cat · Cats Protection, Spotting Signs of Cat Stress · Cats Protection, Urinary Problems in Cats · Cats Protection, Keeping Cats Safe Outside: Tilt and Turn Windows · Cats Protection
VERZORGINGSGIDSEN
Klaar voor de eerste dag en alle dagen daarna.
Praktische gidsen over benodigdheden, samenleven en keuzes voordat je een huisdier in huis haalt.
Wat je kat nodig heeft: basisbenodigdheden en veiliger speelgoed kiezen
Kies kattenbakken, krabpalen, reismanden en speelgoed die passen bij de behoeften van je kat. Met praktische voorbeelden en veiligheidscontroles voor hengelspeelgoed, ballen en stoffen muizen.
Lees de gids KATTENKatten aan elkaar laten wennen: stap voor stap
Help katten aan elkaar te wennen: kies een passende huisgenoot, richt aparte ruimtes in, laat ze elkaars geur leren kennen en herken wanneer je een pauze moet inlassen.
Lees de gids HONDEN & KATTENEen hond en kat laten kennismaken: veilige stappen voor beide dieren
Of je nu een hond bij een kat in huis haalt of een kat bij een hond, bereid veilige plekken, het eerste zichtcontact en korte ontmoetingen voor. Lees wanneer je moet stoppen en professionele hulp moet inschakelen.
Lees de gids