Dierenkennis

Katten aan elkaar laten wennen: stap voor stap

Een nieuwe kat moet tegelijk wennen aan een huis, mensen en een ander dier. Ook de kat die er al woont, krijgt te maken met een verandering in de vertrouwde routine. Geef beide katten ruimte en keuze. Katten kunnen een hechte band opbouwen, maar voelen zich niet vanzelfsprekend prettig bij elke andere kat. Een zorgvuldige kennismaking verloopt in haalbare stappen: eerst apart wennen, dan elkaars geur leren kennen, elkaar door een veilige afscheiding zien en pas daarna kort bij elkaar komen. Het gedrag van beide katten bepaalt het tempo.

Een Ragdoll met een lichte vacht en grijs gezicht staat in het gras en kijkt opzij. — Foto: Quince&Medlar · Bron van de afbeelding · CC BY 4.0Illustratieve foto. Of katten bij elkaar passen, hangt af van de individuele dieren en hun omgeving, niet alleen van het ras.

Zoek een kat die bij de jouwe zou kunnen passen

Houd bij het kiezen rekening met leeftijd, activiteit, eerdere ervaringen en gezondheid. Een speelse jonge kat kan steeds contact zoeken waar een oudere kat niet op zit te wachten. Een kat met een passender activiteitenniveau en sociale ervaring kan een betere keuze zijn. Ras en geslacht alleen bepalen niet of katten bij elkaar passen.

Vraag de organisatie die de kat herplaatst om concrete observaties. Met welke katten heeft het dier samengewoond? Zocht het gezelschap, speelden ze samen of hield het liever afstand? Vertel net zo open over je eigen kat. Een paar dat al sterk aan elkaar gehecht is, hoort samen geplaatst te worden. Heeft de kat die al bij je woont gezondheidsproblemen, bespreek dan vooraf met de dierenarts of er op dit moment een tweede kat bij kan.

Bronnen bij dit onderdeel: Introducing cats · Blue Cross, 2024 AAFP intercat tension guidelines: recognition, prevention and management · Journal of Feline Medicine and Surgery / AAFP, Cat Friendly Homing Information Pack · International Cat Care

Bereid aparte ruimtes voor voordat de kat komt

Richt voor de nieuwe kat een rustige kamer in met een deur die goed sluit. Zorg dat voer, water, een kattenbak, een krabplek, een slaapplaats en verstopplekken bereikbaar zijn. Houd deze plekken in de kamer zo veel mogelijk uit elkaar. De kat die er al woont, houdt de vertrouwde plekken en krijgt de gebruikelijke aandacht.

Ook later heeft elke kat toegang nodig tot meerdere afzonderlijke plekken met de belangrijkste voorzieningen. Zet kattenbakken en voer- en waterbakken zo neer dat één kat niet alle toegangen tegelijk kan bewaken. Veilige verhoogde rustplekken en alternatieve routes geven de katten de mogelijkheid om uit elkaars buurt te gaan. Bespreek vóór de kennismaking de gezondheid van beide katten met de dierenarts. Welke onderzoeken of preventieve zorg passend zijn, hangt af van hun voorgeschiedenis.

Bronnen bij dit onderdeel: Your cat’s environmental needs · FelineVMA, Step-by-step guide: How to introduce a new cat to other cats in your home · AAFP / FelineVMA

Laat de nieuwe kat eerst wennen en wissel daarna geuren uit

Breng de nieuwe kat rechtstreeks naar de voorbereide kamer. Open daar de reismand en laat de kat zelf bepalen wanneer die eruit komt. Draag de kat niet meteen door het hele huis. Kijk eerst of die eet, de kattenbak gebruikt en de kamer steeds zelfstandiger verkent.

Als de kat zich zekerder beweegt, kun je een klein dekentje of een ander vertrouwd stuk stof tussen de aparte ruimtes uitwisselen. Leg het op een plek waar de andere kat het vrijwillig kan onderzoeken of vermijden. Houd het niet voor de neus. Reageert de kat gespannen, vergroot dan de afstand. Later kunnen de katten om beurten elkaars ruimte verkennen, terwijl een gesloten deur voorkomt dat ze elkaar tegenkomen.

Bronnen bij dit onderdeel: Step-by-step guide: How to introduce a new cat to other cats in your home · AAFP / FelineVMA, Introducing cats and kittens · Cats Protection, Introducing cats · Blue Cross

Begin met elkaar zien door een veilige afscheiding

Reageren beide katten rustig op elkaars geur, laat ze elkaar dan kort zien door een geschikte afscheiding. Die moet passen bij hun formaat en behendigheid. Een gewoon traphekje is niet geschikt als een kat eroverheen kan springen of een kitten erdoorheen kan kruipen. Controleer de afscheiding voordat de katten elkaar voor het eerst zien.

Beide katten moeten afstand kunnen houden en een vrije terugweg hebben. Je kunt aan weerszijden apart iets prettigs aanbieden, zoals een vertrouwd spelletje of een klein, geschikt hapje. Gebruik dat niet om ze vlak naar elkaar toe te lokken. Het is nuttiger als ze even naar elkaar kunnen kijken en daarna hun aandacht op iets anders richten dan wanneer ze gedwongen neus aan neus staan. Staren ze aanhoudend of blijven ze blazen, scherm het zicht dan rustig af.

Bronnen bij dit onderdeel: Introducing cats and kittens · Cats Protection, Introducing cats to others · Cats Protection

Houd de eerste ontmoetingen kort en zorg dat ze weg kunnen

Na meerdere ontspannen sessies met de afscheiding kun je een korte ontmoeting zonder afscheiding voorbereiden. Kies een ruimte met vrije doorgangen en bereikbare schuilplekken. Blijf erbij en laat elke kat zelf bepalen of die dichterbij wil komen. Zet ze niet tegenover elkaar en houd geen van beide vast zodat de andere kat kan snuffelen.

Beëindig een rustige ontmoeting voordat een van de katten zich ongemakkelijk voelt doordat de ander te dichtbij komt. Maak volgende ontmoetingen alleen langer als beide katten ontspannen blijven. Tussendoor gaan ze terug naar hun aparte ruimtes. Laat ze pas zonder toezicht samen als meerdere ontmoetingen rustig verlopen en ze daarna allebei ontspannen eten en rusten. Verslechtert de situatie, ga dan terug naar de vorige stap. Een stap terug laat zien welke afstand de katten nog nodig hebben.

Bronnen bij dit onderdeel: Introducing cats to others · Cats Protection, Introducing cats · Blue Cross, 2024 AAFP intercat tension guidelines: recognition, prevention and management · Journal of Feline Medicine and Surgery / AAFP

Herken ook stille signalen van spanning

Een vreedzaam huishouden betekent meer dan alleen dat er niet wordt gevochten. Let erop of een kat de gang bezet, de andere kat bij het voer weghoudt of die steeds achtervolgt. Een kat die alleen nog boven op een kast zit of bepaalde kamers mijdt, kan ook onder druk staan. Observeer beide katten afzonderlijk.

Noteer bijvoorbeeld de plek, de aanleiding en de reactie: de jongere kat wachtte bij de deur van de kattenbakruimte en de oudere kat draaide om. Zulke observaties laten beter dan de uitspraak „ze mogen elkaar niet” zien waar je iets in huis kunt veranderen. Aparte voerplekken, een extra route of een andere plek voor een kattenbak kunnen helpen. Dat een kat zich langdurig terugtrekt, bewijst niet dat die de situatie heeft geaccepteerd.

Bronnen bij dit onderdeel: 2024 AAFP intercat tension guidelines: recognition, prevention and management · Journal of Feline Medicine and Surgery / AAFP, Cats and fighting · Cats Protection, Recognising stress in cats · PDSA

Wanneer je moet pauzeren en hulp moet vragen

Gaan de katten dreigen, achter elkaar aan jagen of vechten, haal ze dan weer veilig uit elkaar. Steek je handen niet tussen ze in en til een kat die erg opgewonden is niet op. Blokkeer vanaf een veilige afstand het zicht met een geschikt voorwerp, bijvoorbeeld een groot stuk karton, en zorg voor aparte schuilplekken. Straf geen van beide katten.

Neem bij verwondingen, duidelijk minder eten of plotselinge gedragsveranderingen snel contact op met de dierenarts, zodat die kan beoordelen hoe dringend een onderzoek nodig is. Bel bij hevig bloedverlies of ademhalingsproblemen onmiddellijk een veterinaire spoeddienst. Perst een kat om te plassen en komt er geen of maar weinig urine, bel dan onmiddellijk de dierenarts of een veterinaire spoeddienst. Wacht niet op een volgende poging. Wacht niet af of het vanzelf beter wordt. Houdt de spanning aan ondanks een geleidelijke aanpak, vraag de dierenarts dan om deskundige hulp bij kattengedrag. Er is geen vast aantal dagen waarbinnen de kennismaking moet slagen. Het doel is een dagelijks leven waarin beide katten veilig kunnen eten, rusten en zich verplaatsen. Ze hoeven daarvoor niet samen te knuffelen.

Bronnen bij dit onderdeel: Step-by-step guide: How to introduce a new cat to other cats in your home · AAFP / FelineVMA, Recognising stress in cats · PDSA, Top tips to prevent cat bullying · Cats Protection, Cat Friendly Homing Information Pack · International Cat Care, Blocked bladder in cats · PDSA, Feeding your cat · Cats Protection, Cat first aid · Cats Protection

VERZORGINGSGIDSEN

Klaar voor de eerste dag en alle dagen daarna.

Praktische gidsen over benodigdheden, samenleven en keuzes voordat je een huisdier in huis haalt.

KATTEN