Koraalteenboomkikker verzorgen: ruimte, klimaat en voeding

Een klimmende kikker die lang kan leven

De koraalteenboomkikker komt voor in Australië en Nieuw-Guinea. Het American Museum of Natural History vermeldt de soort momenteel als Pelodryas caerulea. Op oudere verzorgingskaarten en in fotoarchieven staan soms nog Litoria caerulea of Ranoidea caerulea. Die namen verwijzen naar dezelfde soort. De kleur kan variëren van groen tot bruin. Een bruine kleur alleen betekent dus niet dat de kikker ziek is.

Volgens een veterinaire verzorgingsgids bereiken volwassen dieren een lichaamslengte van ongeveer 5 tot 11 cm. Met de hechtschijfjes aan hun tenen kunnen ze klimmen, maar hun stevige lichaam heeft voldoende steun nodig. Brede, horizontale takken bieden prettige rustplekken. Steile, gladde stokken geven veel minder houvast.

Een gespecialiseerde dierenartspraktijk noemt een levensduur van 10 tot 15 jaar in gevangenschap, soms langer. In die jaren zijn er steeds kosten voor elektriciteit, voederinsecten en de verzorging van het water. Ook moet een dierenartspraktijk die amfibieën behandelt bereikbaar zijn. Jonge kikkers eten kleinere prooien. Let bij hen vooral op of ze regelmatig eten en goed groeien. Takken, schuilplekken en klimroutes moeten ook bruikbaar blijven als de kikker groter wordt.

Een hoog terrarium goed inrichten

Een veterinaire verzorgingsgids noemt 45 × 45 × 60 cm als richtmaat voor het plannen van een hoog terrarium. Dat is een uitgangspunt, geen bovengrens. Voor een volwassen kikker zijn vrije routes tussen meerdere stevige zitplekken belangrijk. Er moet ook genoeg afstand zijn tot lampen en verwarmde apparatuur, zodat hij die niet rechtstreeks kan aanraken. Bij meerdere kikkers is aanzienlijk meer bruikbare ruimte nodig. Takken en bladeren moeten klimroutes vormen zonder de bewegingsruimte te blokkeren.

Brede, horizontale takken moeten stevig vastzitten. Plaats stevige planten en grotere bladeren zo dat ze beschutting bieden zonder de ventilatie te blokkeren. Op een donkerder plek kan de kikker overdag rustig zitten. Het deksel en de ventilatieopeningen moeten goed sluiten, want ook een zwaar ogende kikker kan klimmen en ontsnappen. Als de ruiten voortdurend beslagen blijven, controleer dan of er genoeg lucht door het terrarium kan stromen.

Als bodembedekking kun je een mengsel gebruiken van aarde zonder meststoffen of bestrijdingsmiddelen, kokosvezel en geschikt bladafval. Het mengsel moet wat vocht vasthouden zonder voortdurend nat te blijven. Kleine steentjes, losse stukjes hout en grof materiaal kunnen worden ingeslikt wanneer de kikker een prooi vangt. Bij losse bodembedekking kun je voer in een gemakkelijk schoon te maken schaal of iets boven de bodem aanbieden, zodat er minder materiaal aan blijft kleven.

Lees verder: Amfibieën houden: water, land en een gevoelige huid

Warmte, luchtvochtigheid en verlichting op elkaar afstemmen

Een gespecialiseerde dierenartspraktijk adviseert voor deze soort overdag ongeveer 24 tot 29 °C en ’s nachts niet lager dan ongeveer 18 °C. Volgens haar verzorgingskaart moet een warmere plek onder 32 °C blijven. Plaats thermometers op de zitplekken die de kikker gebruikt en in een koeler deel van het terrarium. Aan de metingen kun je zien of hij kan kiezen tussen warmere en koelere plekken. Elke warmtebron heeft een geschikte regeling nodig en moet zo zijn afgeschermd dat zijn huid er niet rechtstreeks mee in aanraking komt.

Dezelfde dierenartspraktijk noemt een luchtvochtigheid van ongeveer 50 tot 70 procent. Een hygrometer is een meter voor de luchtvochtigheid. Daarmee kun je ook zien hoe die in de loop van de dag verandert. Controleer daarnaast of bladeren en bodembedekking kunnen opdrogen. Kort na het sproeien kan de lucht vochtiger zijn. Als de bodem nat blijft, de ruiten voortdurend beslagen zijn of het muf ruikt, controleer dan hoeveel je sproeit en of de ventilatie voldoende is.

Veterinaire verzorgingskaarten beschrijven een dag-nachtritme met ongeveer 12 uur licht. UVB is ultraviolette straling van type B. Een geringe hoeveelheid UVB kan de aanmaak van vitamine D3 ondersteunen. Die vitamine helpt de kikker calcium te benutten. Hoeveel UVB zijn zitplek bereikt, hangt af van de lamp, de afstand, de afdekking en de leeftijd van de lamp. De kikker moet ook schaduw kunnen opzoeken. Stem de verlichting en voedingssupplementen af met een deskundige dierenartspraktijk of adviseur.

De waterschaal en gevoelige huid verzorgen

De kikker moet zelfstandig in en uit een ondiepe waterschaal kunnen komen. Gladde, hoge wanden zijn daarvoor ongeschikt. Reinig de schaal elke dag en vul hem met vers, geschikt water. Doe dat ook tussendoor als het water vuil wordt. Welke behandeling leidingwater nodig heeft, hangt af van de plaatselijke watervoorziening. Chloramine is een ontsmettingsmiddel dat sommige waterbedrijven toevoegen. Het verdwijnt niet betrouwbaar door water alleen te laten staan. Gebruik een geschikt middel om het te verwijderen voordat je de schaal vult. Resten van schoonmaakmiddelen mogen niet op de schaal of planten achterblijven of de huid van de kikker raken.

Amfibieën nemen stoffen op via hun huid. Je kunt de kikker daarom het best in zijn terrarium observeren. Als hij voor verzorging of onderzoek moet worden verplaatst, gebruik dan schone handschoenen zonder poeder die zijn bevochtigd met geschikt water. Was daarna je handen. Ook foto’s kun je goed in het terrarium maken. Vanaf een hand kan de kikker onverwacht wegspringen. Een val of druk doordat je hem vasthoudt, kan hem verwonden.

Houd nieuwe kikkers eerst apart van dieren die je al hebt en overleg over een gezondheidscontrole met een dierenartspraktijk die amfibieën behandelt. Gebruik in die periode voor ieder terrarium apart water en eigen hulpmiddelen voor de verzorging. Afzonderlijk gereedschap verkleint de kans dat ziekteverwekkers tussen terraria worden overgebracht. Controleer dagelijks of het water schoon en de huid onbeschadigd is, waar de kikker rust en of de temperatuur en luchtvochtigheid kloppen.

Insecten en supplementen aanpassen aan de groei

Koraalteenboomkikkers eten vooral levende ongewervelde dieren, dieren zonder ruggengraat. Geschikte krekels, kakkerlakken en sprinkhanen zorgen voor afwisseling. Af en toe kan daar een regenworm van passend formaat bij. De prooi moet bij de bek van de kikker passen. Een veterinaire verzorgingsgids noemt dagelijks voeren voor jonge kikkers en 2 tot 3 maaltijden per week voor volwassen dieren als uitgangspunt. Pas de porties daarna aan op de lichaamsconditie, de grootte van de prooi en hoeveel er werkelijk wordt gegeten. Deze soort kan gemakkelijk te zwaar worden.

Gutloading betekent dat je voederinsecten vóór het voeren zelf geschikt, voedzaam voer geeft. Daarnaast kunnen de insecten licht worden bestoven met calcium en, als het voedingsplan dat vraagt, een vitaminesupplement. Hoe vaak dat nodig is, hangt af van de leeftijd, de prooidieren, de UVB-verlichting en het totale voedingsplan. Een dierenartspraktijk met kennis van amfibieën kan helpen dat plan op te stellen. Geef geen insecten uit een tuin waar mogelijk bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt.

Je kunt ’s avonds voer aanbieden, wanneer de kikker actief wordt. Haal insecten die overblijven weg, zodat ze hem niet hinderen of zich in het terrarium verstoppen en voortplanten. Als hij zijn gebruikelijke prooien plotseling niet meer eet, controleer dan de temperatuur en luchtvochtigheid en let op veranderingen aan zijn huid en in zijn gedrag. Kijk ook of de schaal schoon is en het water op de juiste manier is behandeld. Laat aanhoudende voedselweigering door een dierenarts beoordelen. Aanvankelijk is het niet altijd duidelijk of een kikker gewoon rust of minder actief is doordat hij ziek wordt.

Veranderingen vroeg opmerken

Let erop of je kikker op zijn gebruikelijke tijden actief wordt, stevig klimt en gericht prooien vangt. Laat gewichtsverlies, aanhoudende voedselweigering, zwellingen, opvallende huidveranderingen of moeite met klimmen door een dierenarts beoordelen. Een roodachtige buik of een enkele kleurverandering vertelt nog niet wat de oorzaak is. Bij ademhalingsproblemen, duidelijke zwakte of snelle achteruitgang is onmiddellijk veterinaire hulp nodig.

Metingen van temperatuur en luchtvochtigheid, gegevens over voer en water en foto’s van de verandering helpen de dierenarts bij de beoordeling. Gebruik niet op eigen houtje medicijnen, zoutbaden of middelen voor aquariumvissen. Als je de normale meetwaarden en het gebruikelijke gedrag van je kikker kent, merk je veranderingen gemakkelijker op.

Ga vóór de aanschaf na of de herkomst van de kikker betrouwbaar te achterhalen is. Bij een dier waarvan is vastgelegd dat het in gevangenschap is gekweekt, kun je de herkomst, het eerdere voer en het klimaat waaraan het gewend is nagaan. Gebruik de eerste dagen om de kikker rustig te observeren en blijf ondertussen de temperatuur en luchtvochtigheid controleren.