Zebravinken houden: samenleven, vliegen en voeren

De Australische zebravink

De zebravinken die meestal als huisdier worden gehouden, stammen af van de Australische zebravink. BirdLife Australia gebruikt de wetenschappelijke naam Taeniopygia castanotis. In oudere boeken staat vaak Taeniopygia guttata castanotis. De Timor-zebravink wordt tegenwoordig als aparte soort beschouwd. Deze verandering in de indeling van de soorten betekent niet dat gekweekte kleurvarianten andere verzorging nodig hebben.

Bij vogels met de oorspronkelijke wildkleur herken je volwassen mannetjes onder meer aan oranje wangvlekken en getekende flanken. Gekweekte kleurvarianten kunnen die kenmerken veranderen. Laat het geslacht daarom betrouwbaar bepalen als je een groep samenstelt. Jonge vogels hebben aanvankelijk een donkere snavel. De Duitse Tierärztliche Vereinigung für Tierschutz (TVT), een vereniging van dierenartsen voor dierenwelzijn, noemt voor zebravinken een gemiddelde levensduur van 5 tot 7 jaar. Denk dus ook voor de komende jaren aan dagelijkse verzorging, opvang tijdens vakanties en kosten voor de dierenarts.

Een groep waarin elke vogel kan eten en rusten

Een paar dat al goed samenleeft of een vertrouwde kleine groep kan een goed begin zijn. Meerdere voerplekken en verspreide zitstokken helpen ook terughoudende vogels om rustig te eten en een rustplek te vinden. Let bij de dagelijkse controle op of elke vogel eet, rust en zich vrij kan bewegen. Wordt een vogel steeds bij het voer weggejaagd of blijft hij zich verstoppen, bekijk dan de samenstelling van de groep en de inrichting van het verblijf.

Laat een nieuwe vogel onderzoeken door een dierenarts met kennis van vogels voordat hij bij de groep komt. De praktijk kan adviseren welke afzonderlijke huisvesting en onderzoeken passend zijn. Een extra geschikt verblijf is ook nodig als vogels niet met elkaar overweg kunnen. Voeg andere vinkensoorten of parkieten niet alleen toe omdat ze ongeveer even groot zijn. Hun snavelkracht, territoriale gedrag en eetgewoonten kunnen sterk verschillen.

Een verblijf met ruimte om te vliegen

Een volière met 2 m² vloeroppervlak en een hoogte van ongeveer 2 m is een ruim uitgangspunt voor een paar of kleine groep. De TVT noemt 2 m² voor huisvesting zonder extra vrije vlucht buiten de volière. In een langwerpig verblijf kunnen de vogels langere stukken vliegen dan in een smal, hoog verblijf. Meer ruimte blijft waardevol, ook als ze dagelijks in een veilige kamer mogen vliegen.

Plaats natuurlijke takken van verschillende dikte zo ver uit elkaar dat de vogels ertussen kunnen vliegen. Een beschutte plek tegen een ondoorzichtige wand biedt ruimte om zich terug te trekken. Zet bakjes met voer en drinkwater en een ondiepe badschaal zo neer dat er geen uitwerpselen van hoger gelegen takken in vallen. Houd het badwater schoon en zorg dat de vogels stevig kunnen staan en gemakkelijk uit het bad komen.

Voor vliegen buiten de volière moeten ramen dicht zijn en glasvlakken zichtbaar of afgeschermd. In de kamer mogen geen open bakken met water, draaiende ventilatoren of bereikbare giftige planten zijn. Een vertrouwde voerplek kan de vogels helpen uit zichzelf terug te keren. Plan genoeg ongestoorde tijd, zodat je ze niet hoeft te vangen omdat je weg moet.

Lees verder: Een vogelkamer inrichten: veilige vliegroutes en goede landingsplekken

Controleren wat de vogels echt eten

Zebravinken verwijderen de hulzen van kleine zaden voordat ze de kernen eten. Een bakje vol lege hulzen kan daardoor lijken alsof er nog veel voer in zit. Controleer dagelijks of eronder nog eetbaar voer ligt en of elke vogel erbij kan.

Uit een zadenmengsel pikken zebravinken graag hun favoriete zaden. Daardoor krijgen ze niet vanzelf alle voedingsstoffen binnen die ze nodig hebben. Volledig voer dat speciaal voor vinken is samengesteld, kan deel uitmaken van een voedingsplan met geschikte verse planten en afgemeten porties zaden. Dat voer bestaat bijvoorbeeld uit pellets, kleine geperste brokjes waarin de ingrediënten en voedingsstoffen gelijkmatig zijn verdeeld. Bespreek met een dierenarts met kennis van vogels hoeveel van elk voer past bij wat je vogels nu eten. Een beetje gewassen peterselie of fijn gesneden broccoli kun je in een schoon bakje aanbieden. Haal verse restjes weg voordat ze bederven en maak de bakjes schoon.

Een overstap naar ander voer vraagt geduld en controle of de vogels er echt van eten. Bied onbekend voer eerst naast het vertrouwde voer aan. Door hun gewicht te controleren kun je problemen vroeg opmerken, soms voordat ze aan de vogel te zien zijn. Laat een vogel nooit honger lijden om hem nieuw voer te laten eten. Vitamineproducten en mineraalsupplementen moeten bij het hele voedingsplan passen. Combineer ze niet zonder te controleren wat elk product al bevat.

Broeden voorkomen en veranderingen herkennen

Nestmandjes en nestmateriaal kunnen broedgedrag stimuleren. Als je geen jongen wilt, overleg dan vóór de komst van een paar of groep met mannetjes en vrouwtjes met een dierenarts met kennis van vogels over hoe je broeden kunt beperken. Komen er toch eieren, bespreek dan met die dierenarts wat je ermee kunt doen. Het TVT-informatieblad noemt vervanging door kunsteieren als mogelijkheid om nieuwe broedsels te beperken. Dat zijn namaakeieren waarop de vogels kunnen blijven broeden, maar waaruit geen jongen kunnen komen. De dierenarts kan uitleggen welke kunsteieren geschikt zijn en hoelang ze in het nest zouden moeten blijven. Eieren steeds zonder vervanging wegnemen kan ertoe leiden dat het vrouwtje opnieuw legt, wat haar kan belasten. Scheid een paar dat goed samenleeft ook niet zomaar blijvend vanwege ongewenste eieren.

Jonge vogels moeten zelfstandig eten wanneer ze naar hun nieuwe thuis verhuizen. Leer daarna hun gewone vlieggedrag, belangstelling voor baden en favoriete rustplekken kennen. Een vogel die plotseling opvallend lang met opgezette veren zit of minder eet, moet snel door een dierenarts worden onderzocht. Bij duidelijk moeizame ademhaling neem je onmiddellijk contact op met een dierenarts met kennis van vogels of de veterinaire spoeddienst. Op hogere leeftijd kunnen lager geplaatste, goed bereikbare zitstokken en kortere routes naar het voer helpen. Laat eerst onderzoeken waardoor een verandering ontstaat, in plaats van die automatisch aan ouderdom toe te schrijven.

Lees verder: Vogels in elke levensfase: van jonge vogel tot oudere huisgenoot · Vogels trainen: vertrouwen, transportbox en verzorging