Senegalpapegaaien houden: nieuwsgierige vogels met eigen behoeften

Een papegaai uit West-Afrika

Senegalpapegaaien worden ongeveer 23 centimeter lang. Door hun korte staart zien ze er gedrongen uit. Volwassen vogels hebben meestal een gele iris, de gekleurde ring rond de pupil. Jonge vogels hebben donkerdere ogen. De buikkleur verschilt per vogel. De papegaaienbeschermingsorganisatie World Parrot Trust noemt een levensduur van ongeveer 20 tot 25 jaar.

In hun natuurlijke leefgebied komen ze voor in verschillende landschappen met bomen. Buiten de broedtijd zoeken ze ook in groepen naar voedsel. Die sociale achtergrond is belangrijk wanneer je ze houdt: een Senegalpapegaai moet de kans krijgen een passende band met een soortgenoot op te bouwen. Bij een paar dat al goed met elkaar overweg kan en via een deskundige opvang wordt geplaatst, kun je vaak beter beoordelen hoe de vogels met elkaar omgaan.

Voordat je vogels overneemt, is het belangrijk te weten welke gezondheidsproblemen bekend zijn, hoe ze eerder gehuisvest waren en welk voer ze gewend zijn. Vooral van belang is of een vogel lang alleen heeft geleefd en hoe hij op andere vogels reageert. Een gespecialiseerde opvang kan die vragen beantwoorden op basis van wat zij bij de vogels heeft gezien. Door het paar meer dan 1 keer te bezoeken, krijg je ook een beter beeld van hun dagelijkse ritme.

Vliegruimte, klimplekken en veilige sluitingen

Een volière is een ruim vogelverblijf waarin de vogels kunnen vliegen. Voor een volière waar je in kunt lopen, noemt de World Parrot Trust een lengte van minstens 2,1 meter. Met enkele meters bruikbare vliegruimte en een veilige kamer waarin de vogels dagelijks vrij kunnen vliegen, krijgen ze aanzienlijk meer bewegingsruimte. Bekijk bij het inrichten de lengte, breedte en hoogte samen. Beide vogels moeten elkaar kunnen ontwijken, kunnen landen en verschillende rustplekken kunnen bereiken.

Zitstakken van verschillende diktes geven de poten afwisselend houvast. Stevige takken om aan te knagen en klimmogelijkheden kunnen langs de zijkanten worden geplaatst, zodat de vliegroute vrij blijft. Een nieuw voorwerp is vaak gemakkelijker te verkennen als het naast een vertrouwde zitstok staat of hangt. Laat de gebruikelijke slaapplaats daarbij intact. In een beschut deel van de volière kunnen de vogels zich terugtrekken.

Senegalpapegaaien kunnen sluitingen en bevestigingen grondig met hun snavel onderzoeken. Deuren moeten daarom betrouwbaar sluiten en materialen mogen niet giftig zijn. Controleer touwen en speelgoed dagelijks op rafels of andere schade. Het verblijf moet ook goed schoon te maken zijn, met bereikbare bakjes voor voer en water en vervangbare bodembedekking onder veelgebruikte zitplaatsen. Dat maakt de verzorging ook gemakkelijker voor iemand die tijdelijk inspringt.

Lees verder: Een vogelkamer inrichten: veilige vliegroutes en goede landingsplekken

Nabijheid, afstand en een passende soortgenoot

Een Senegalpapegaai kan zich sterk op 1 persoon richten. Geef ook andere verzorgers de gelegenheid om met kleine beloningen en vaste handelingen vertrouwd te raken met de vogel. Een zitplek waar de vogel uit zichzelf naartoe gaat, kan bijvoorbeeld helpen bij het vervangen van een voerbak. Handen hoeven dan niet vlak langs hem te bewegen.

Laat een nieuwe vogel vóór de kennismaking onderzoeken door een dierenarts met ervaring met vogels en houd hem eerst in een aparte kamer. Deze tijdelijke scheiding heet quarantaine en helpt voorkomen dat mogelijke infecties op de vogels die er al wonen worden overgedragen. Bespreek met de dierenarts hoe lang de quarantaine nodig is, op basis van de gezondheid en voorgeschiedenis van de nieuwe vogel. Laat de vogels daarna stap voor stap kennismaken. Meerdere voerplekken en een geschikt tweede verblijf zijn belangrijk als ze meer afstand nodig hebben. Blijven ze elkaar najagen of raken ze gewond, scheid ze dan veilig en vraag deskundige hulp.

Ook deze soort kan schel roepen, vooral bij opwinding. Een omschrijving als ‘rustige papegaai voor een appartement’ zegt weinig over een bepaalde vogel in een bepaald huishouden. Door langer bij de vogels op bezoek te gaan, krijg je een beter beeld van hun geluid en gedrag. De dagelijkse verzorging moet ook haalbaar zijn op dagen dat geen van beide vogels nauw contact met mensen zoekt.

Voer kiezen en eenvoudige zoekspelletjes aanbieden

Geschikte papegaaienpellets zijn samengestelde voerbrokjes met verschillende ingrediënten in elk brokje. Samen met gewassen groenten kunnen ze een evenwichtige basis vormen. Wortel, paprika en broccoli zijn mogelijke voorbeelden van vers voer. Vette zaden en noten horen slechts een klein deel van het voer uit te maken. De precieze samenstelling hangt af van het gewicht, de beweging, de gezondheid en het voer dat de vogel gewend is. Bespreek dit met een dierenarts met ervaring met vogels.

Een piepklein stukje van een geliefde noot kan een stap in de training belonen. Je kunt ook met het vertrouwde voer een eenvoudig zoekspel maken. Leg de stukjes eerst zichtbaar in een ondiep schaaltje en verpak ze later losjes in gewoon papier. De vogel leert zijn snavel en poten te gebruiken om bij het voer te komen. Trek deze hoeveelheid af van zijn normale dagportie.

Verander het voer geleidelijk. Als een vogel nieuw voer alleen ronddraagt of verkruimelt, weet je nog niet of hij er genoeg van eet. Kijk hoeveel hij werkelijk binnenkrijgt en houd zijn gewicht en de hoeveelheid ontlasting in de gaten. Maak drinkbakken dagelijks schoon en haal vochtig voer weg. Controleer beide vogels afzonderlijk: als 1 vogel veel uit een gezamenlijke voerbak eet, kan het lijken alsof ze allebei genoeg krijgen.

Verzorging oefenen en veranderingen vroeg herkennen

Je kunt een vogel in kleine stappen leren om uit zichzelf op een stok te stappen. Beloon eerst het naderen van de stok, daarna 1 poot erop en later het volledig opstappen. Laat hem ook weer terugstappen als hij dat wil. Met een rustig vastgehouden stok kun je hem vervolgens gemakkelijker naar de weegschaal of transportbox brengen. Reageert de vogel afwerend, vergroot dan de afstand weer.

Een jonge vogel moet vóór de verhuizing al zelfstandig eten en passende sociale ervaringen met andere vogels hebben opgedaan. Wanneer hij volwassen wordt, kunnen relaties veranderen. Donkere holtes en herhaaldelijk aaien over het lichaam kunnen broedgedrag stimuleren. Aai daarom niet over de rug of buik. Zoekt de vogel zelf lichamelijk contact, dan kan zacht kriebelen op de kop of in de nek prettig voor hem zijn.

Bij een oudere Senegalpapegaai kun je merken dat hij minder stevig grijpt of onzeker landt. Kortere routes en goed bereikbare zitplaatsen kunnen zijn dagelijks leven meteen vergemakkelijken. Laat deze veranderingen beoordelen door een dierenarts met ervaring met vogels. Eet de vogel plotseling minder, trekt hij zich terug of zijn de veren beschadigd, neem dan snel contact op met zo’n dierenarts. Neem bij moeizame ademhaling onmiddellijk contact op met de dierenarts of een veterinaire spoeddienst. Leg in het zorgplan vast hoe de vogel vervoerd wordt en welke dierenarts of spoeddienst met ervaring met vogels bereikbaar is.

Lees verder: Vogels trainen: vertrouwen, transportbox en verzorging · Vogels in elke levensfase: van jonge vogel tot oudere huisgenoot