fellfolio.
Nederlands
Download in de App StoreVoor iPhone en iPad

Reptielen · Soortportret · Slangen

Koningspython houden: terrarium, warmte en voeding

Koningspythons komen uit West-Afrika. Tijdens de hete uren van de dag zoeken ze beschutting in holen en op andere afgeschermde plekken. Vaak worden ze actief rond zonsopgang en zonsondergang. Het zijn niet-giftige wurgslangen: ze doden een prooi door hun lichaam eromheen te wikkelen. Ze kunnen ongeveer 150 cm lang worden. Houd er rekening mee dat je deze slang jarenlang moet kunnen verzorgen. Oakland Zoo noemt een verwachte levensduur van 20 tot 30 jaar.

In een geschikt terrarium kan de slang zich helemaal uitstrekken en vindt ze genoeg beschutting om de ruimte te gebruiken. Meet de temperatuur en luchtvochtigheid op de plekken waar de slang verblijft. Aantekeningen over voeding, gewicht en vervelling helpen je veranderingen op te merken. Ze geven een dierenarts met kennis van reptielen ook een overzicht van de verzorging in de afgelopen dagen en weken.

Python regius

Koningspython met een bruin patroon ligt opgerold
Ruimte en beschutting
Minstens 1 zijde van het terrarium moet lang genoeg zijn voor de volledig uitgestrekte slang. Schuilplaatsen en andere beschutting helpen haar de ruimte te gebruiken.
Meetbare omstandigheden
Controleer de temperatuur regelmatig op de hoogte waar de slang verblijft, zowel aan de warme als aan de koele kant. Meet ook de luchtvochtigheid.
Rustige routine
Houd de slang alleen, noteer wat ze eet en hoe haar gewicht verandert, en pak haar na een maaltijd 48 uur niet op.
Tijdig hulp zoeken
Afwijkende ademhaling, onverklaard gewichtsverlies of huidresten over de ogen na het vervellen vragen om advies van een dierenarts met kennis van reptielen.

Waarom schuilplaatsen belangrijk zijn

In West-Afrika schuilt een koningspython tijdens hete uren onder meer in holen. Vaak is ze actief rond zonsopgang en zonsondergang. Beschutte routes en schuilplaatsen in het terrarium geven haar plekken om te bewegen en te rusten.

Koningspythons leven van nature alleen en hebben elk een eigen terrarium nodig. Zo kun je voedselopname, vervelling, ontlasting en gedrag aan 1 dier koppelen. Ook een slang die alleen leeft, heeft keuze nodig: ze moet op verschillende plekken kunnen schuilen terwijl ze een warmere of koelere plek opzoekt.

Stem ruimte en beschutting op elkaar af

Een volwassen koningspython heeft een veilig, goed geventileerd terrarium nodig. Minstens 1 zijde moet lang genoeg zijn voor haar volledig uitgestrekte lichaam. De RSPCA, een Britse dierenwelzijnsorganisatie, adviseert daarnaast een breedte en hoogte van elk minstens een derde van de lengte van de slang. Meet je slang en kijk tijdens haar groei opnieuw of het terrarium groot genoeg is.

Meer ruimte kan prettig zijn als het terrarium voldoende beschutting biedt. Met schuilplaatsen aan de warme en de koele kant kan de slang een temperatuur kiezen zonder haar beschutting te verlaten. Andere schuilplekken en stevige inrichting zorgen voor beschutte routes tussen die plekken. Controleer regelmatig of ze zich nog helemaal kan uitstrekken, haar schuilplaatsen in kan en zich veilig door het terrarium kan bewegen. Kijk ook of de deuren goed sluiten.

Meet warmte en luchtvochtigheid

Een koningspython is voor opwarmen en afkoelen afhankelijk van haar omgeving. Daarom heeft ze warme en koele plekken nodig waartussen ze kan bewegen. De RSPCA noemt 30 tot 32 °C voor de warmteplek en 24 tot 26 °C aan de koele kant. Scherm warmtebronnen af zodat de slang ze niet kan aanraken. Een thermostaat regelt de verwarming op basis van een temperatuursensor. Controleer met aparte digitale thermometers de werkelijke temperatuur aan beide kanten, op de hoogte waar de slang verblijft.

Volgens de RSPCA ligt de gebruikelijke luchtvochtigheid voor een koningspython rond 50 tot 60 procent. Een passende luchtvochtigheid is belangrijk voor gezonde luchtwegen en voor de vervelling, waarbij de slang haar oude huid afwerpt. De richtlijn raadt aan het terrarium met schoon water te besproeien om de luchtvochtigheid tijdelijk te verhogen tot ongeveer 80 procent. Daarna zou de luchtvochtigheid weer moeten dalen. Een hygrometer is een meter voor luchtvochtigheid en hoort aan de koele kant van het terrarium. Goede ventilatie helpt voorkomen dat het langdurig nat blijft. De richtlijn van de RSPCA voor deze soort noemt ook UVB, ultraviolette straling van type B. Die ondersteunt de aanmaak van vitamine D3, dat het lichaam nodig heeft om calcium te gebruiken. Naast de verlichte plek moet de slang schaduw kunnen opzoeken. Laat de verlichting ’s nachts uit. Als ’s nachts warmte nodig is, moet die komen van een warmtebron die geen licht geeft en door een thermostaat wordt geregeld.

Zorg voor vers water en bruikbare voernotities

Er moet altijd vers water staan in een bak die groot genoeg is voor de slang om erin te baden. Maak de bak regelmatig schoon en ververs het water, vooral als het vuil is. Controleer dagelijks ook of de bak stevig staat en goed bereikbaar blijft.

Diepvriesvoer bestaat uit voedseldieren die al zijn gedood en daarna diepgevroren. Koop ze bij een geschikte leverancier. Knaagdieren van passend formaat moeten volledig ontdooid en opgewarmd zijn voordat je ze aanbiedt met een voertang, waarmee je het voedseldier op afstand kunt vasthouden. Geef geen levende prooi. Noteer met datum welk voedseldier je hebt aangeboden, of de slang het heeft gegeten of geweigerd, en hoe haar gewicht zich ontwikkelt. Bekijk die gegevens samen met de gemeten temperaturen. Als de slang langere tijd niet eet, controleer dan de temperatuur en de schuilmogelijkheden en vraag advies aan een dierenarts met kennis van reptielen. Je aantekeningen helpen de dierenarts beoordelen hoe lang het probleem bestaat en of de conditie van de slang is veranderd.

Geef de slang tijd en hanteer haar rustig

Een pas aangekomen koningspython heeft eerst tijd nodig om aan haar ingerichte terrarium te wennen. Als je haar later voor een controle oppakt, doe dat dan rustig en ondersteun haar lichaam zonder het stevig vast te grijpen. Trekt ze zich terug of neemt ze duidelijk een verdedigende houding aan, laat haar dan met rust.

De RSPCA adviseert om de slang na het voeren minstens 48 uur in haar terrarium te laten. Verstoring of oppakken kan ertoe leiden dat ze haar maaltijd weer uitbraakt. Ook tijdens het vervellen kun je haar het best met rust laten. Sommige koningspythons eten dan minder, maar ga er bij een langdurige periode zonder eten niet zomaar van uit dat de vervelling de oorzaak is. Winterrust is een periode van verminderde activiteit die samenhangt met koelere omstandigheden. Wek die bij deze soort niet kunstmatig op.

Let op veranderingen en laat klachten beoordelen

Aantekeningen met datums over gewicht, voedselopname, vervelling en ontlasting maken geleidelijke veranderingen zichtbaar. Laat de slang onmiddellijk door een dierenarts beoordelen als ze ademnood heeft of naar lucht hapt. Neem ook snel contact op met een dierenarts met kennis van reptielen als je hoorbare ademgeluiden, ongewone vocht- of slijmafscheiding, afwijkende ontlasting, veranderingen in de bek of onverklaard gewichtsverlies opmerkt. Deze verschijnselen kunnen verschillende oorzaken hebben.

De ogen van een slang zijn bedekt met doorzichtige schubben die bij het vervellen worden vernieuwd. Als oude huid over een oog achterblijft, heet dat een vastzittend oogkapje. Laat een dierenarts met kennis van reptielen het oog beoordelen en het huidrestje zo nodig veilig verwijderen. Als je zelf aan het oogkapje trekt, kun je het oog beschadigen. Neem de gemeten waarden, foto’s van het terrarium en de datum van de laatste vervelling mee naar de afspraak. Daarmee kan de dierenarts ook nagaan of bijvoorbeeld de luchtvochtigheid in de gebruikte schuilplaats aan het probleem heeft bijgedragen.

Veelgestelde vragen

Is een groot, open terrarium voldoende?

De slang moet zich helemaal kunnen uitstrekken. Ze heeft ook voldoende beschutting en passende schuilplaatsen nodig om de ruimte te gebruiken.

Is het altijd onschuldig als een koningspython niet eet?

Nee. Controleer de temperatuur en de schuilplaatsen en kijk hoe haar gewicht zich ontwikkelt. Vraag bij aanhoudende voedselweigering of gewichtsverlies advies aan een dierenarts met kennis van reptielen.

Wat doe je als er na het vervellen huid over een oog blijft zitten?

Laat het oog beoordelen door een dierenarts met kennis van reptielen. Trek het vastzittende oogkapje niet zelf los.

Bronnen en fotovermelding

Fotocredits

Foto: Female Ball python (Python regius).jpg · Squamata55 · CC BY 2.0. Verkleind en omgezet naar WebP. De inhoud van de foto is ongewijzigd.

Foto: Python regius 070731 a.jpg · Rainer Altenkamp · CC BY-SA 3.0. Verkleind en omgezet naar WebP. De inhoud van de foto is ongewijzigd.

Foto: Pythonidae Python regius 3.jpg · NasserHalaweh · CC BY-SA 4.0. Verkleind en omgezet naar WebP. De inhoud van de foto is ongewijzigd.

Foto: D85 3399 Ball Python by Trisorn Triboon.jpg · Tris T7 · CC BY-SA 4.0. Verkleind en omgezet naar WebP. De inhoud van de foto is ongewijzigd.

Gewone muskusschildpad die op hout in de zon ligt
Reptielen begrijpen

Een aquarium voor waterschildpadden inrichten

Plan zwemruimte, een droge zonneplek, een filter en veilige apparatuur op basis van de soort en de grootte die je schildpad als volwassen dier bereikt.

Lees de gids
Griekse landschildpad die groene bladeren eet
Reptielen begrijpen

Reptielen voeren: kies voedsel dat bij de soort past

Insecten, planten en diepvriesprooien: lees hoe leeftijd, voedingsstoffen en de omstandigheden in het terrarium de voeding beïnvloeden.

Lees de gids
Inlandse baardagame met opgeheven kop in een droog landschap
Reptielen begrijpen

Warmte en UVB in het terrarium goed regelen

Wat UVB voor reptielen doet, hoe warmte en verlichting samenhangen en waar en wanneer je de temperatuur op de zonneplek, in het koelere deel en ’s nachts meet.

Lees de gids