Zebravissen houden: een actieve groep heeft zwemruimte nodig

Zo herken je een zebravis

De gebruikelijke vorm heeft donkerblauwe strepen die over de lengte van het lichaam tot in de staartvin lopen. Gekweekte varianten kunnen langere vinnen of andere kleuren hebben. Controleer voor aankoop of het inderdaad om Danio rerio gaat. Grotere daniosoorten hebben meer ruimte nodig. Aquarium Industries, een Australische leverancier van aquariumproducten, noemt voor een volwassen zebravis een lengte van ongeveer 5 cm.

Onderzoekers beschrijven Danio rerio als een vis die in groepen leeft in ondiep water op het Indiase subcontinent. Bij de voortplanting verspreiden de vissen hun eieren tussen planten of over de bodem. Daarna verzorgen ze de eieren niet. Met voldoende zwemruimte en beschutting kun je het natuurlijke gedrag van de groep goed bekijken.

Houd 8 tot 10 zebravissen bij elkaar

Aquarium Industries raadt minimaal 6 zebravissen aan. Fluval noemt 8 tot 10 dieren als geschikte groep. Daarvoor kun je het best een langwerpig aquarium met voldoende ruimte en een passend filter voorbereiden. Als je andere vissoorten wilt toevoegen, is meer ruimte nodig. Houd ook rekening met de extra belasting van het filter door voer en uitwerpselen.

De vissen zwemmen vaak samen, maar kunnen zich ook even verspreiden. Planten langs de randen geven afzonderlijke vissen beschutting en een plek waar ze uit elkaars zicht kunnen zwemmen. Laat het midden vrij om te zwemmen. Wordt een vis herhaaldelijk verjaagd, eet hij nauwelijks of blijft hij steeds apart, test dan het water en kijk hoe de andere vissen met hem omgaan. Ook de groepsgrootte en de inrichting kunnen een rol spelen.

Een lang aquarium met een goed sluitende afdekking

De visdatabase FishBase noemt 60 cm als minimale aquariumlengte. OATA, de Britse brancheorganisatie voor de aquariumsector, noemt minimaal 45 liter voor een kleine groep kleinere danio's. Voor 8 tot 10 actieve zebravissen is ons praktische uitgangspunt ruimer: een langwerpig aquarium van ongeveer 80 cm lang met een inhoud van circa 100 tot 120 liter biedt meer bruikbare zwemruimte. Zet planten vooral langs de randen, zodat daar beschutte plekken ontstaan en het midden vrij blijft. Voor andere vissen kun je het best extra ruimte voorzien.

Het filter moet voor een matige waterbeweging en een goede uitwisseling van zuurstof zorgen. Er moeten ook rustigere plekken bereikbaar zijn. Je kunt planten en gladde decoratie zo plaatsen dat ze beschutting bieden zonder de zwemroutes te blokkeren. Het aquarium heeft een goed sluitend deksel of een gelijkwaardige afdekking nodig, zodat de snelle vissen er niet uit kunnen springen.

Meet de temperatuur en bereid het filter voor

Fluval noemt voor Danio rerio een temperatuur van 18 tot 25 °C en een pH-waarde van 6 tot 8. De pH-waarde geeft aan hoe zuur of basisch het water is. Meet de temperatuur en test het water regelmatig, zodat je veranderingen vroeg opmerkt. Vermijd grote schommelingen. Als er andere vissoorten bij komen, moeten de wateromstandigheden voor allemaal geschikt zijn.

Bereid het filter zonder vissen voor voordat de groep in het aquarium komt. Daarbij groeien bacteriën die schadelijke ammoniak eerst omzetten in nitriet en daarna in nitraat. Dit heet het indraaien van het filter. Doseer een ammoniakproduct dat hiervoor bedoeld is volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Bij het testen zie je eerst de ammoniakwaarde stijgen en later de nitrietwaarde. Wanneer er genoeg bacteriën zijn gegroeid, dalen beide waarden weer. Houd voor de controles na een dosering de wachttijd uit de gebruiksaanwijzing van het ammoniakproduct aan en voer de watertest uit zoals de testkit voorschrijft. De eerste vissen mogen pas komen als herhaalde controles na verdere doseringen opnieuw een waarde van 0 voor ammoniak en nitriet laten zien.

Blijf daarna het water testen en ververs regelmatig een deel ervan. Zo kun je zien of afvalstoffen van de groep en het voeren zich ophopen en kun je die ophoping tegengaan.

Lees verder: Een zoetwateraquarium inrichten: bak, filter en water · Aquarium verzorgen: houd waterwaarden, filter en vissen in de gaten

Ook rustigere vissen moeten voer krijgen

Kleine vlokken of korrels met de aanduiding 'volledig voer' kunnen de dagelijkse basis vormen. Volledig voer is samengesteld om de vissen de nodige voedingsstoffen te geven. OATA raadt aan af en toe kleine levende of diepgevroren voedseldiertjes te geven als aanvulling. Sommige zebravissen zijn sneller bij het voer en dringen zich meer op dan andere. Je kunt kleine porties op meerdere plekken aanbieden en kijken of elke vis iets krijgt.

Haal voer dat niet wordt opgegeten weg voordat het zich op de bodem verzamelt en het water belast. Kijk bij het bepalen van de porties naar wat de vissen daadwerkelijk eten en of ze magerder of dikker worden. Als een vis herhaaldelijk voer mijdt, let dan ook op zijn ademhaling en gedrag en test het water. Laat aanhoudende veranderingen door een dierenarts beoordelen.

Welke andere vissen kunnen erbij?

Zebravissen zwemmen veel en snel. Heel rustige vissen of vissen met lange vinnen kunnen onrustig worden van de levendige groep of te weinig voer krijgen. Vergelijk daarom het gedrag en de behoeften van beide soorten voordat je ze samen houdt. De temperatuur, waterhardheid en stroming moeten voor beide geschikt zijn en elke groep heeft voldoende eigen ruimte nodig.

Grote roofvissen zijn geen geschikte medebewoners. Ook als andere soorten vreedzaam zijn, moet je nagaan of ze in hetzelfde water goed kunnen leven en of alle vissen genoeg voer krijgen. Voor extra vissoorten is meer ruimte nodig. Houd de zebravissen ook dan als volledige groep.

Lees verder: Aquariumvissen kiezen die goed samen kunnen leven

Let op veranderingen in zwemmen en ademhalen

Als je de groep bekijkt, vallen verschillen tussen de vissen vaak goed op. Laat een dierenarts een vis op korte termijn onderzoeken als hij plots scheef zwemt, zijn vinnen strak tegen zijn lichaam houdt, ergens langs schuurt of anders ademt dan normaal. Dat geldt ook als hij herhaaldelijk nauwelijks voer krijgt. Hapt een vis naar lucht of is hij erg verzwakt, neem dan onmiddellijk contact op met een dierenarts die vissen behandelt.

Meet terwijl je hulp regelt de temperatuur en de ammoniak- en nitrietwaarden, en controleer of het filter werkt. Nieuwe vissen kunnen ziekteverwekkers meebrengen. Door ze eerst te observeren in een apart, passend ingericht aquarium met een voorbereid filter, verklein je het risico voor de bestaande groep. Aantekeningen en foto's met een datum helpen de dierenarts te zien wat er is veranderd.