Kardinaaltetra’s houden: inrichting, water en andere vissen

Kardinaaltetra of neontetra?

De wetenschappelijke naam van de kardinaaltetra is Paracheirodon axelrodi. De rode band begint vooraan op de buik en loopt door tot bij de staart. Bij de neontetra, Paracheirodon innesi, begint het rood veel verder naar achteren. Beide vissen hebben daarboven een glanzende blauwe streep. Het zijn twee verschillende soorten, waarvan de verzorging op enkele punten verschilt.

Een volwassen kardinaaltetra kan ongeveer vijf centimeter lang worden, inclusief de staartvin. De kleine vissen in de winkel moeten dus mogelijk nog groeien. Let op de naam Paracheirodon axelrodi op het kaartje bij het aquarium. Daarmee kun je de juiste informatie over de verzorging opzoeken, ook als een winkel meerdere soorten losjes als «neons» aanduidt.

Lees verder: Neontetra's houden: een school, planten en geschikt water

Wat hun natuurlijke leefgebied laat zien

Kardinaaltetra’s komen uit de stroomgebieden van de Rio Negro en de bovenloop van de Orinoco, in Brazilië, Colombia en Venezuela. Ze leven in beschaduwde wateren, waaronder langzaam stromende beekjes. Ondergelopen wortels, planten en afgevallen bladeren bieden schuilplaatsen en plekken om kleine prooidieren te zoeken. Als de waterstand verandert, kunnen de vissen andere gebieden bereiken.

Een deel van deze leefgebieden bestaat uit zwartwater. Stoffen die vrijkomen uit bladeren en ander plantaardig materiaal kleuren het water bruin, ongeveer zoals slappe thee. De naam verwijst naar die natuurlijke verkleuring. In een aquarium zegt de kleur op zichzelf weinig over de waterkwaliteit. Dat geldt zowel voor bruin als voor glashelder water. Met watertests kun je de hardheid, de zuurgraad en de hoeveelheid afvalstoffen controleren.

Een aquarium voor twaalf kardinaaltetra’s inrichten

Voor een nieuw aquarium met kardinaaltetra’s adviseren we een groep van twaalf. Een bak van ongeveer 80 cm lang, 35 cm breed en 40 cm hoog is een bruikbaar beginpunt. Die maten leveren een berekende inhoud van 112 liter op. Er past minder water in zodra je rekening houdt met de bodem en de inrichting. Dit voorbeeld is bedoeld voor de groep kardinaaltetra’s. Wil je er andere soorten bij houden, dan hebben die extra ruimte nodig die past bij hun gedrag en hun uiteindelijke volwassen grootte.

Planten langs de achterwand en de zijkanten zouden beschutte plekken moeten vormen waar de vissen tussen kunnen verdwijnen. Eén dunne plantenstengel midden in de bak biedt weinig dekking. Vóór de beplante delen kan een brede, ononderbroken zwemroute vrij blijven. Met hout en planten van verschillende hoogtes kun je schaduw en lichtere plekken afwisselen. De uitstroom van het filter hoort ook rustige delen over te laten, zodat de vissen niet steeds tegen een sterke stroming hoeven in te zwemmen.

Kardinaaltetra’s leven in een groep, maar zwemmen niet ieder moment dicht op elkaar. Ook in het wild verspreiden ze zich soms. Als je een tijdje kijkt, zie je misschien een paar vissen samen door het open gedeelte zwemmen, terwijl andere tussen de planten naar eten zoeken. Het is niet nodig dat de hele groep de hele dag als één geheel heen en weer zwemt. Andere soorten tetra’s kunnen gezelschap van de eigen soort niet vervangen.

Lees verder: Aquariumvissen kiezen die goed samen kunnen leven

Temperatuur, hardheid en pH begrijpen

Een temperatuur van 24 tot 27 °C is een bruikbare richtlijn voor de dagelijkse verzorging. Met een aquariumverwarming kun je de gekozen temperatuur aanhouden. Een thermometer is nodig om geregeld te controleren hoe warm het water werkelijk is. Eventuele andere bewoners moeten zich bij die temperatuur ook prettig voelen.

Kardinaaltetra’s houden van zacht, zuur water. De totale hardheid, meestal afgekort tot GH, hangt vooral samen met de hoeveelheid opgelost calcium en magnesium. Hoe minder daarvan in het water zit, hoe zachter het is. Aquariumtests geven de totale hardheid vaak weer in °dGH. De pH meet iets anders, namelijk hoe zuur of basisch het water is. Een pH van 7 is neutraal en een waarde daaronder betekent dat het water zuur is. Uit alleen een lage pH kun je dus niet afleiden hoe hard het water is.

Meet vóór de aankoop de waterwaarden in het aquarium dat je hebt voorbereid en vraag de verkoper in welk water de vissen zijn gehouden. Kardinaaltetra’s uit verschillende kwekerijen of vangstgebieden kunnen aan andere omstandigheden gewend zijn. Is je kraanwater hard, bespreek dan eerst met een ervaren aquariumspecialist hoe je het geschikt kunt maken. Die aanpak moet ook op langere termijn haalbaar zijn, want bij iedere waterwissel heb je opnieuw geschikt water nodig. Zeer lage pH-waarden uit natuurlijke leefgebieden zijn geen doel om in je aquarium na te streven. Grote veranderingen in de wateromstandigheden zouden geleidelijk moeten verlopen, zodat de vissen tijd krijgen om eraan te wennen.

Lees verder: Een zoetwateraquarium inrichten: bak, filter en water · Aquarium verzorgen: houd waterwaarden, filter en vissen in de gaten

Waarom het filter tijd nodig heeft voordat er vissen komen

Een pas gevuld aquarium kan er helder uitzien zonder al klaar te zijn voor vissen. Uit uitwerpselen en voerresten komen schadelijke stoffen vrij. Bacteriën in het filter en op andere oppervlakken zetten ammoniak eerst om in nitriet en daarna in nitraat. Ammoniak en nitriet zijn gevaarlijk voor vissen. De bacteriën hebben tijd nodig om zich te vermeerderen voordat de vissen komen. Die voorbereiding heet het indraaien van het aquarium.

Bij het indraaien zonder vissen levert een daarvoor bedoeld aquariumproduct ammoniak aan de bacteriën. Volg de aanwijzingen voor het doseren en testen. Eén meting van nul vlak na het vullen zegt nog weinig. Het filter is pas voorbereid op de eerste vissen wanneer latere tests na verdere doseringen volgens de gebruiksaanwijzing steeds geen meetbare ammoniak of nitriet meer laten zien. Onze gids over het opstarten van een aquarium legt de stappen uitgebreider uit. Blijf ook testen nadat de groep is aangekomen, want de vissen en hun voer zorgen dan voor meer afvalstoffen. Regelmatig een deel van het water verversen blijft bij de verzorging horen.

Lees verder: Een zoetwateraquarium inrichten: bak, filter en water · Aquarium verzorgen: houd waterwaarden, filter en vissen in de gaten

Wat eten kardinaaltetra’s?

In het wild zoeken kardinaaltetra’s tussen bladeren, wortels en planten naar kleine ongewervelde dieren. Daar horen onder meer kleine kreeftachtigen en insectenlarven bij. Een vis die aan een plant pikt, kan juist naar zulke diertjes zoeken. Dat maakt hem nog geen algeneter die in het aquarium zelf al zijn voedsel kan vinden.

Kleine voerkorrels of verkruimelde vlokken met de aanduiding volledig voer kunnen de basis van de dagelijkse voeding vormen. Volledig voer is samengesteld om de vissen de voedingsstoffen te geven die ze nodig hebben. Klein diepvriesvoer kan voor afwisseling zorgen. Denk bijvoorbeeld aan watervlooien, kleine kreeftachtigen die als visvoer worden verkocht. Ook de kleinste vissen moeten de stukjes kunnen opeten. Door kleine porties op verschillende plekken te geven, kun je beter zien of elke vis aan eten komt. Overgebleven voer kun je het beste verwijderen voordat het het water vervuilt.

Medebewoners kiezen op basis van water en gedrag

Kardinaaltetra’s kunnen samenleven met andere kleine, rustige vissen die vergelijkbare eisen aan het water stellen. Kijk daarbij naar temperatuur, hardheid én gedrag. Elke andere sociale soort heeft voldoende gezelschap van de eigen soort nodig, plus ruimte voor de hele groep. In een aquarium waar al verschillende soorten leven, is mogelijk weinig plaats over voor nog een school vissen.

Grotere vissen kunnen kardinaaltetra’s als prooi zien. Dat geldt ook voor een maanvis die in de winkel nog klein lijkt, maar flink zal groeien. Zelfs een rustig ogende vis kan een kardinaaltetra eten als die in zijn bek past. Heel drukke vissen kunnen bovendien het voer opeten voordat de kardinaaltetra’s erbij komen. Bij je eerste aquarium is het eenvoudiger om met één passende groep te beginnen en rustig te bekijken welke andere bewoners eventueel geschikt zijn.

Lees verder: Aquariumvissen kiezen die goed samen kunnen leven · 6 populaire aquariumvissen vergeleken

Vraag waar de vissen vandaan komen

Kardinaaltetra’s in de winkel kunnen in kweekbakken zijn geboren of uit hun natuurlijke leefgebied komen. Daarvoor worden de termen nakweek en wildvang gebruikt. Het is zinvol om naar de precieze herkomst te kijken en te vragen hoe de vissen zijn verzorgd. Na een lange reis zouden ze tijd moeten krijgen om te herstellen en goed moeten eten voordat ze te koop worden aangeboden.

Aan de Rio Negro onderzoekt en ondersteunt Project Piaba de plaatselijke handel in siervissen. Het project beschrijft hoe inkomsten uit goed georganiseerde visserij lokale gemeenschappen kunnen stimuleren om bossen en wateren te beschermen. Dat gaat over bepaalde vangstgebieden en handelsketens. Je kunt vragen uit welk vangstgebied of van welke kweker de vissen komen en hoelang ze al bij de verkoper zijn. Het helpt ook om te zien of ze het aangeboden voer eten.

De hele groep in het oog houden

Tijdens het voeren heb je regelmatig de gelegenheid om de vissen te bekijken. Komen ze allemaal tussen de planten vandaan, kunnen de kleine vissen bij het voer en zwemmen ze zoals op eerdere dagen? Als een vis herhaaldelijk niet mee-eet of voortdurend wordt lastiggevallen, is het goed om naar de oorzaak te zoeken. Test het water en bekijk het gedrag van de medebewoners en de sterkte van de stroming.

Met een korte notitie en een datum kun je latere veranderingen beter begrijpen. Noteer bijvoorbeeld wanneer je water hebt ververst, welke waarden je daarna hebt gemeten en of de vissen anders aten. Wie tijdens je afwezigheid voor het aquarium zorgt, moet ook weten wat de gebruikelijke voerportie is en welke verzorging nodig is. Neem vóór je vertrek de tijd om die taken samen door te lopen.

Lees verder: Aquarium verzorgen: houd waterwaarden, filter en vissen in de gaten