fellfolio.
Nederlands
Download in de App StoreVoor iPhone en iPad

Reptielen · Soortportret

Gargoylegekko: klimruimte, voeding en verzorging

Wanneer het licht uitgaat, begint de gargoylegekko door de takken te klimmen. Deze soort komt uit Nieuw-Caledonië en leeft daar onder meer tussen struiken en lage bomen. De benige knobbels achter op zijn kop doen denken aan een gargoyle, een gebeeldhouwde waterspuwer. Daaraan dankt hij zijn naam. Rode of oranje tekeningen verschillen per dier.

De gargoylegekko, met de wetenschappelijke naam Rhacodactylus auriculatus, wordt inclusief staart ongeveer 20 tot 25 cm lang en kan 15 tot 20 jaar leven. Denk daarom ook op langere termijn aan de inrichting en techniek van het verblijf, verzorging tijdens vakanties en een dierenarts met kennis van reptielen. Voeren en observeren in de avond sluiten goed aan bij de tijd waarop deze gekko actief is.

Rhacodactylus auriculatus

Gargoylegekko met rode strepen op met korstmos begroeide schors
Een eigen verblijf
Door gekko's apart te houden, verklein je het risico op onderlinge beten en voorkom je concurrentie om voer en rustplekken.
Verbonden klimroutes
Takken, kurkbuizen en bladeren moeten beschutte routes door het verblijf vormen.
Wisselende luchtvochtigheid
Na het sproeien stijgt de luchtvochtigheid. Daarna moeten de oppervlakken weer kunnen drogen.
Volwaardige voeding
Volledig gekkovoer dat alle benodigde voedingsstoffen bevat, vormt samen met goed gevoerde voederinsecten de basis van het menu.

Een hoog verblijf met bruikbare klimroutes

ReptiFiles adviseert voor een volwassen dier een verblijf van minstens ongeveer 46 × 46 × 91 cm, gemeten als lengte, diepte en hoogte. In een groter verblijf is meer ruimte voor takken, schuilplekken en plekken met verschillende temperaturen. De hoogte is pas bruikbaar als de gekko via stevige takken en rustplekken door het hele verblijf kan klimmen.

Gargoylegekko's hebben op gladde oppervlakken minder grip dan sommige andere gekko's. Horizontale en schuine takken, ruwe kurk en dicht blad geven steun tijdens het klimmen. Een verhoogde kurkbuis kan overdag als schuilplaats dienen. Bevestigingen moeten ook stevig blijven als de gekko springt. Zorg dat hij niet bij scherpe draaduiteinden of blootliggende lijm kan komen.

Eén gekko per verblijf is een geschikte keuze. Ook vrouwtjes kunnen elkaar verwonden en een verschil in grootte vergroot het risico. Voor een tweede dier is daarom een eigen, volledig ingericht verblijf nodig.

Een warme zitplek, een koele schuilplek en wisselende luchtvochtigheid

ReptiFiles adviseert een kleine warme zitplek van ongeveer 29 °C en een koelere schuilplek van ongeveer 22 tot 23 °C. Zo kan de gekko een plek kiezen om op te warmen of af te koelen. Een thermostaat regelt de warmtebron met behulp van een temperatuurvoeler. Een afscherming of plaatsing buiten het verblijf moet voorkomen dat de gekko zich eraan brandt. Met een digitale thermometer met voeler kun je de luchttemperatuur bij de zitplek en in het koelere deel meten. Een infraroodthermometer meet daarnaast de temperatuur van het takoppervlak. Een thermometer naast de lamp laat niet betrouwbaar zien of een bepaalde tak veilig is.

Het licht blijft 's nachts uit. De luchttemperatuur mag niet onder ongeveer 18 °C dalen of langdurig boven 30 °C blijven. Een kamer onder het dak kan in de zomer te warm worden, zelfs wanneer de verwarming van het verblijf uitstaat. Controleer daarom hoe warm de kamer wordt voordat je de plek voor het verblijf kiest.

ReptiFiles noemt 50 tot 70 procent relatieve luchtvochtigheid als richtlijn. Dat is de hoeveelheid waterdamp in de lucht vergeleken met de maximale hoeveelheid bij die temperatuur. Je meet dit met een hygrometer. Sproeien in de avond verhoogt de luchtvochtigheid tijdelijk en laat druppels achter waaruit de gekko kan drinken. Voor een volgende flinke sproeibeurt moet de luchtvochtigheid weer richting 50 procent kunnen dalen. Goede ventilatie laat bladeren en het oppervlak van de bodembedekking drogen. Zorg daarnaast steeds voor vers water in een ondiep schaaltje.

Daglicht met beschutte rustplekken

Ook een gekko die 's nachts actief is, krijgt overdag licht terwijl hij tussen de bladeren rust. Geschikte UVB-verlichting boven een deel van het verblijf geeft hem ook toegang tot UVB-straling. UVB is ultraviolette straling van type B en ondersteunt de aanmaak van vitamine D3, die het lichaam nodig heeft om calcium te gebruiken. Dicht blad en afgesloten schuilplaatsen moeten ook volledige schaduw bieden, zodat de gekko de verlichte plek kan verlaten.

Welke lamp geschikt is, hangt af van de afstand tot de gekko, de reflector en het gaas tussen de lamp en het dier. Gewoon glas houdt het grootste deel van de UVB-straling tegen. De lamp zou daarom boven gaas moeten staan dat UVB doorlaat. Je kunt de opstelling controleren door de straling te meten op een zitplek die de gekko kan bereiken. De ultravioletindex, afgekort UVI, geeft aan hoeveel werkzame UV-straling die plek bereikt. In de lichtgids lees je hoe je UVB, zichtbaar licht en de warmtebron samen kunt plannen.

Voer op een verhoogde voerplek

Volledig voer in poedervorm voor fruitetende gekko's meng je met water. Op de verpakking moet uitdrukkelijk staan dat het voer alle benodigde voedingsstoffen bevat en geschikt is voor deze soort. Gewone fruitpuree en babyvoeding hebben een andere samenstelling en voldoen niet aan dezelfde voedingsbehoefte. Een verhoogd platform dat de gekko goed kan bereiken, is een geschikte voerplek. Verwijder restjes uiterlijk de volgende dag en maak het bakje schoon.

Als uitgangspunt adviseert ReptiFiles voor volwassen gargoylegekko's om de dag volledig voer en ongeveer 2 keer per week geschikte insecten. Voor pas uitgekomen gekko's en groeiende jonge dieren noemt dezelfde bron dagelijks volledig voer en om de dag insecten. Gewicht en lichaamsconditie helpen je de hoeveelheid voer aan te passen. Kleine krekels en kakkerlakken zijn voorbeelden van geschikte prooidieren. Een insect mag niet breder zijn dan de afstand tussen de ogen van de gekko.

Voederinsecten hebben zelf geschikt voer en water nodig voordat je ze aanbiedt. Een passende aanvulling met calcium helpt hun lage calciumgehalte te compenseren. Stem vitaminesupplementen af op het volledige voer en de UVB-verlichting. De productinformatie en een dierenarts met kennis van reptielen kunnen helpen voorkomen dat je aanvullingen dubbel of in te grote hoeveelheden geeft.

Observeren en zo nodig veilig verplaatsen

Geef een pas aangekomen gekko eerst de tijd om regelmatig te eten en zijn schuilplekken te gebruiken. Als je tijdens het voeren en schoonmaken rustig beweegt, kan hij wennen aan je aanwezigheid. Als je hem moet verplaatsen, kan een kleine, goed afsluitbare transportdoos handig zijn. Via een tak kan hij er zelf in klimmen.

Stapt hij op je hand, ondersteun zijn lichaam dan goed. Houd hem laag boven een zachte ondergrond, want ook een rustige gekko kan plotseling springen. Houd hem nooit vast aan zijn staart. Door stress kan hij die afwerpen. Bij deze soort kan de staart weer aangroeien, maar de verwonding kun je beter voorkomen.

Let op gewicht, tenen en eetlust

Door het gewicht regelmatig te noteren en kort bij te houden wat de gekko eet, zie je of een jong dier groeit of een volwassen dier geleidelijk afvalt. Controleer na het vervellen de tenen. Achtergebleven huid kan ze afknellen. Laat dit beoordelen door een dierenarts met kennis van reptielen. Trek de huid niet zelf los, want dat kan de kwetsbare tenen verwonden.

Aanhoudend gewichtsverlies, gezwollen poten of veranderde ontlasting zijn ook redenen voor een onderzoek. Neem bij ademhalingsproblemen, ernstig letsel of duidelijke zwakte onmiddellijk contact op met een dierenarts. Foto's van het verblijf, gemeten temperaturen en een overzicht van het aangeboden voer geven de dierenarts bruikbare informatie.

Veelgestelde vragen

Is een gargoylegekko hetzelfde als een wimpergekko?

Nee. Beide komen uit Nieuw-Caledonië, maar behoren tot verschillende geslachten. Dat zijn groepen van nauw verwante soorten. Een gargoylegekko heeft opvallende knobbels achter op zijn kop. Anders dan bij een wimpergekko kan een afgeworpen staart weer aangroeien.

Kan ik hem overdag uit het verblijf halen om hem te bekijken?

Overdag rust hij meestal op een beschutte plek. Als je hem 's avonds observeert, kun je hem zien klimmen en naar voer zien zoeken zonder zijn slaap te verstoren. Haal hem vooral uit het verblijf wanneer een controle of verplaatsing nodig is.

Bronnen en fotovermelding

Fotocredits

Foto: Gargoylegecko 2017.png · Generish · CC BY-SA 4.0. Verkleind voor gebruik op het web en omgezet naar WebP. De beeldinhoud is ongewijzigd.

Foto: Rhacodactylus auriculatus 14.11.2013.JPG · Eveha · CC BY-SA 3.0. Verkleind voor gebruik op het web en omgezet naar WebP. De beeldinhoud is ongewijzigd.

Foto: Gargoyle gecko (Rhacodactylus auriculatus), Entomica 1.jpg · Fungus Guy · CC BY-SA 4.0. Verkleind voor gebruik op het web en omgezet naar WebP. De beeldinhoud is ongewijzigd.

Foto: Rhacodactylus auriculatus2.jpg · LA Dawson · CC BY-SA 2.5. Verkleind voor gebruik op het web en omgezet naar WebP. De beeldinhoud is ongewijzigd.

Wimpergekko op een blad, met de huidkammen boven zijn ogen zichtbaar
Soortenportret

Wimpergekko

Een praktische gids over het terrarium, de temperatuur, luchtvochtigheid, voeding, omgang en dagelijkse controles bij de wimpergekko.

Lees de gids
Inlandse baardagame met opgeheven kop in een droog landschap
Reptielen begrijpen

Warmte en UVB in het terrarium goed regelen

Wat UVB voor reptielen doet, hoe warmte en verlichting samenhangen en waar en wanneer je de temperatuur op de zonneplek, in het koelere deel en ’s nachts meet.

Lees de gids
Bruine wimpergekko van bovenaf gezien op boomschors
Reptielen begrijpen

Luchtvochtigheid en vervellen bij reptielen

Lees hoe je vochtige schuilplekken, ventilatie en drinkwater combineert en wanneer achtergebleven huid door een dierenarts moet worden bekeken.

Lees de gids