Tamme ratten houden: nieuwsgierige huisgenoten in een groep

Een groep waarin de ratten bij elkaar passen

Tamme ratten slapen tegen elkaar aan, verzorgen elkaars vacht en spelen samen. Een bestaande kleine groep die goed met elkaar overweg kan en waarvan het geslacht van elke rat zeker is vastgesteld, is een goede start. Groepen van hetzelfde geslacht of zorgvuldig samengestelde groepen met gecastreerde mannetjes helpen ongeplande jongen voorkomen. Castratie is een operatie om voortplanting te voorkomen, maar een mannetje kan daarna nog enige tijd vruchtbaar zijn. Voordat hij met vrouwtjes gaat samenleven, moet je daarom de wachttijd aanhouden die de dierenarts aangeeft.

Zet onbekende ratten niet meteen in een verblijf waar al ratten wonen. Een ervaren opvang voor ratten kan helpen geschikte dieren te vinden en hen stap voor stap aan elkaar te laten wennen. Meerdere slaapplekken en goed bereikbare voerplekken maken het samenleven gemakkelijker. Let erop dat elke rat kan rusten en bij voer en water kan komen zonder steeds te worden weggeduwd. Wordt een rat voortdurend buitengesloten, kijk dan goed hoe de andere ratten met het dier omgaan, ook als het nog geen zichtbare verwonding heeft.

Klimmen zonder gevaarlijke valpartijen

Zürcher Tierschutz, een dierenwelzijnsorganisatie in Zürich, adviseert voor maximaal 4 ratten een verblijf met een bodem van minstens 100 bij 70 cm en een hoogte van 155 cm. Meer ruimte biedt meer mogelijkheden om het verblijf in te richten. Brede plateaus, loopplanken en hangmatten helpen de hoogte veilig te benutten. Zorg dat ratten vanaf een klimroute niet ver naar beneden kunnen vallen. Een hangmat onder zo’n route kan de val onderbreken en de afstand die ze vallen verkleinen.

Een dichte bodem is beter voor de poten. Kale roosterbodems zijn ongeschikt. Slaaphuisjes, papier om een nest te maken en een bak om in te graven bieden verschillende bezigheden. Controleer stoffen onderdelen regelmatig op losse draden. Oudere ratten kunnen minder steile loopplanken en lager gelegen slaapplekken nodig hebben, zodat ze bij voer en water kunnen komen zonder veel moeite te hoeven doen om te klimmen.

Kies een goed geventileerde plek zonder tocht of direct zonlicht. Houd rook, geursprays en stoffige bodembedekking bij de ratten vandaan. Een kleine glazen bak biedt te weinig luchtcirculatie en ruimte voor deze inrichting.

Een kamer om te ontdekken

De ratten kunnen elke dag onder toezicht buiten hun verblijf rondlopen, bijvoorbeeld in een veilig afgeschermd deel van een kamer. Daar kun je kartonnen dozen met meerdere openingen, brede tunnels en lage klimplekken neerzetten. Een andere indeling geeft de ratten nieuwe routes om te verkennen. Je kunt wat van hun gewone dagelijkse voer verstoppen in losjes verfrommeld papier. De ratten kunnen het voer ruiken en het papier met hun pootjes openen, zonder dat ze daarvoor steeds extra lekkers krijgen.

Elektrische kabels, giftige planten en smalle kieren achter meubels moeten buiten bereik blijven. Kijk ook naar gestoffeerde meubels. Een rat kan in een holle ruimte kruipen die gevaarlijk wordt als je een stoel verplaatst. Houd andere huisdieren tijdens het rondlopen uit de ruimte. Een rat buiten op je schouder meenemen is geen veilig alternatief: door schrik of een snelle beweging kan ze ontsnappen.

Afwisseling met een goede basis

Volledig voer voor ratten is samengesteld om als hoofdvoer alle voedingsstoffen te leveren die ze nodig hebben. Kleine porties groente of af en toe wat gekookt ei kunnen voor afwisseling zorgen. Reken zulke aanvullingen mee in de geplande dagelijkse hoeveelheid voer, zodat er niet steeds extra calorieën boven op het hoofdvoer komen. Bij een losse zadenmix kunnen ratten hun favoriete bestanddelen eruit zoeken en de rest laten liggen. Zo zegt wat er in de voerbak zit niet altijd wat ze werkelijk binnenkrijgen. Zoete of vette snacks horen kleine extraatjes te blijven.

Een afgemeten dagportie voor de groep helpt je bij te houden hoeveel voer je aanbiedt. Kijk ook of elke rat bij het voer kan en hoeveel ze ongeveer eet. Als de ene rat aankomt terwijl een andere afvalt, lost minder voer voor de hele groep het probleem niet zomaar op. Door ze regelmatig te wegen zie je hoe hun gewicht verandert. Bied vers water aan op meerdere goed bereikbare plekken en controleer elke dag of er echt water uit de drinkflessen komt.

Vertrouwen groeit door rustige ontmoetingen

Een rustige stem, een uitgestoken hand en korte ontmoetingen die regelmatig terugkomen, helpen ratten aan je te wennen. Sommige klimmen al snel op je arm, terwijl andere eerst je vingertoppen onderzoeken. Een klein stukje voer kan helpen. Houd het zo klein dat een paar oefenmomenten geen extra maaltijd worden.

Ondersteun het lichaam van een rat als je haar optilt. Til een rat nooit aan haar staart op. Kinderen kunnen helpen met het inrichten van het verblijf, kijken naar de ratten en voer geven. Bij direct contact hebben ze begeleiding van een volwassene nodig. Geef een rat die zich terugtrekt de ruimte. Als ze later uit zichzelf weer op je hand of arm klimt, is dat een mooi teken van groeiend vertrouwen.

Om het wegen te oefenen, kun je eerst een lage, stevige schaal naast de weegschaal zetten. Een klein stukje voer erin nodigt de rat uit om de schaal te onderzoeken. Zodra ze er uit zichzelf in stapt, kun je haar nog een heel kleine beloning geven. Gaat dat goed, dan kun je dezelfde schaal op de weegschaal zetten. Beloon de rat als ze daarin even rustig blijft zitten of staan. Een vertrouwd signaal kan ook helpen om een rat na het rondlopen terug te laten komen. In onze trainingsgids staan de afzonderlijke stappen en passende beloningen beschreven.

Lees verder: Tamme ratten trainen: terugkomen, de transportbox en vrijwillig wegen

Let op kleine veranderingen

Tamme ratten leven relatief kort, vaak ongeveer 2 tot 3 jaar. Zoek vóór hun komst een dierenartspraktijk met ervaring met ratten en zorg voor een veilige transportbox en een financiële reserve voor behandelingen. Bij benauwdheid is met spoed hulp van een dierenarts nodig. Opvallende ademgeluiden, verlies van eetlust of een rat die zich duidelijk meer terugtrekt, moeten ook snel worden besproken met een dierenarts.

Tijdens vertrouwd contact kun je een nieuw knobbeltje of een andere verandering aan het lichaam opmerken. Regelmatig genoteerde gewichten helpen de dierenarts te beoordelen hoe een verandering zich ontwikkelt. Voor een vakantieoppas zijn een foto en een korte beschrijving van elke rat nuttig. Welke rat laat zich gemakkelijk optillen, welke heeft medicijnen nodig en welke eet langzamer? Een beschrijving van alleen de groep kan zulke individuele behoeften verbergen.

Lees verder: Tamme ratten begeleiden van jong tot oud