Grijze roodstaartpapegaaien houden: ruimte, gezelschap en zorg voor de lange termijn

De grijze roodstaartpapegaai en de timnehpapegaai van elkaar onderscheiden

Dit artikel gaat over Psittacus erithacus, vaak de Congo-grijze roodstaartpapegaai genoemd. Deze vogel heeft een zwarte snavel, overwegend grijze veren en een felrode staart. De timnehpapegaai, Psittacus timneh, geldt als een aparte soort. In de herkomstdocumenten en bij het zoeken naar een soortgenoot moet duidelijk zijn om welke soort het gaat.

Grijze roodstaartpapegaaien komen uit Afrikaanse bosgebieden. De papegaaienbeschermingsorganisatie World Parrot Trust beschrijft gezamenlijke slaapplaatsen en kleinere groepen die samen voedsel zoeken. De vogels staan bekend om het nabootsen van geluiden, maar dat verschilt per individu. Het houden van deze vogels moet ook bij je passen als ze geen menselijke woorden nabootsen.

Volgens de World Parrot Trust kunnen grijze roodstaartpapegaaien ongeveer 50 tot 60 jaar oud worden. Een vogel kan daardoor in verschillende fasen van je leven zorg nodig hebben. Een vertrouwde vervangende verzorger en concrete afspraken over de zorg op lange termijn zijn daarom waardevol.

Ruimte geven aan contact tussen 2 vogels

Een passende soortgenoot biedt sociaal contact dat een mens niet volledig kan vervangen. Het vinden van een geschikte partner kan tijd en deskundige begeleiding vragen, vooral als een vogel lang alleen heeft geleefd of sterk aan 1 persoon gehecht is. Een gespecialiseerde opvang kan de voorgeschiedenis beoordelen en helpen bij het samenbrengen van passende vogels. Wil je een volwassen paar overnemen dat al samenleeft, vraag dan aan de huidige verzorgers of beide vogels ongestoord kunnen eten en rusten en hoe ze op mensen reageren. Zo krijg je een beeld van hoeveel contact met mensen de vogels prettig vinden en welke handelingen bij de verzorging ze al kennen.

Laat de nieuwe vogel door een dierenarts met kennis van vogels onderzoeken voordat de vogels voor het eerst bij elkaar komen. Bij de eerste ontmoetingen hebben beide vogels ruimte nodig om dichterbij te komen of afstand te nemen. Zorg vooraf dat je ze zo nodig kunt scheiden. Jaagt de ene vogel de andere herhaaldelijk op, drijft hij hem in een hoek of bijt hij, scheid de vogels dan en bespreek de volgende stappen met iemand die ervaring heeft met papegaaien. Met meerdere voerplekken en rustplaatsen kunnen de vogels ook in een gedeelde ruimte zelf bepalen hoe dicht ze bij elkaar zitten.

Contact met mensen moet vrijwillig blijven. Verstijft een grijze roodstaartpapegaai wanneer je dichterbij komt, wijkt hij terug of hapt hij naar je uitgestoken hand, geef hem dan meer ruimte en trek je hand terug. Meerdere vertrouwde verzorgers en een voorspelbare dagindeling kunnen voorkomen dat de dagelijkse zorg volledig van 1 persoon afhangt. Je kunt nieuwe gewoonten stap voor stap invoeren, terwijl vertrouwde rustplaatsen en plekken om zich terug te trekken beschikbaar blijven.

Een ruime vogelruimte met een doordachte inrichting

Grijze roodstaartpapegaaien hebben een grote volière nodig, een vogelverblijf waarin ze kunnen vliegen, of een eigen vogelkamer. Schweizer Tierschutz adviseert voor een paar 6 m² vloeroppervlak, bijvoorbeeld 3 bij 2 meter, en een hoogte van ongeveer 2,3 meter. Meer vliegruimte is wenselijk. Dit zijn aanbevolen afmetingen voor de huisvesting. Controleer apart welke wettelijke minimumafmetingen gelden waar je woont.

Houd een deel van de ruimte vrij zodat de vogels kunnen vliegen. Stevige natuurlijke takken, veilige klimmogelijkheden en materialen die je kunt vervangen wanneer de vogels eraan hebben geknaagd, kunnen langs de zijkanten worden geplaatst. Gaas, bevestigingen en coatings moeten niet giftig zijn en bestand zijn tegen krachtige papegaaiensnavels. Een afgeschermde zijde geeft de vogels een plek waar ze zich aan het zicht kunnen onttrekken.

Let goed op de luchtkwaliteit en de veiligheid in huis. Rook, sprays en kookdampen mogen de vogels niet bereiken. Bij huisvesting binnenshuis kan deskundig geplande vogelverlichting nodig zijn. De afstand tussen de lamp en de zitplaatsen, een veilige bevestiging en de dagelijkse brandduur moeten bij het gekozen type lamp passen. Een regelmatig dagritme met ongestoorde nachtrust blijft belangrijk. Een buitenverblijf heeft ook een beschutte binnenruimte en bescherming tegen het weer nodig. Beveilig de ingang zo dat de vogels niet weg kunnen vliegen wanneer je binnenkomt of naar buiten gaat.

Lees verder: Een vogelkamer inrichten: veilige vliegroutes en goede landingsplekken

Voeding en bezigheid combineren

Veel grijze roodstaartpapegaaien kiezen uit een zadenmengsel eerst de vette zaden. Daardoor kan hun voeding op den duur eenzijdig worden. Geschikte papegaaienpellets zijn kleine geperste voerbrokjes waarin verschillende ingrediënten zijn samengebracht. Kies volledig voer dat voor deze soort bedoeld is. Samen met verse plantaardige voeding kunnen ze een evenwichtige basis vormen. Kleine stukjes gewassen wortel of paprika kunnen het verse voer aanvullen. Een dierenarts met kennis van vogels kan de hoeveelheden afstemmen op het gewicht, de activiteit en de gezondheid van de vogel.

Voedsel zoeken geeft een grijze roodstaartpapegaai iets om met zijn snavel en poten te onderzoeken. Je kunt beginnen met een paar stukjes van zijn vertrouwde voer, duidelijk zichtbaar in een ondiep schaaltje. Later kun je die losjes in onbedrukt papier wikkelen, zodat de vogel ze eruit kan halen. Trek de stukjes af van zijn normale dagelijkse portie. Sommige grijze roodstaartpapegaaien benaderen onbekende voorwerpen voorzichtig. Zet het schaaltje of leg het papier met voer dan eerst bij een vertrouwde zitplaats en laat de vogel zelf bepalen wanneer hij dichterbij komt.

Plan een grote verandering in de voeding, zoals de overstap van een zadenmengsel naar pellets, samen met een dierenarts met kennis van vogels. Door de vogel elke ochtend vóór het voeren te wegen, kun je gewichtsveranderingen vroeg opmerken. Let ook op wat hij daadwerkelijk eet. Laat vertrouwd voer in het begin beschikbaar. Neem bij gewichtsverlies of afwijkende ontlasting contact op met de praktijk. Haal resten vers voer na het eten weg en houd het water en de voerbakken schoon. Geef calcium of vitaminen niet op goed geluk. Laat eerst beoordelen welke voedingsstoffen de vogel al via zijn volledige voeding binnenkrijgt. Schriftelijke informatie over het voeren is handig als meerdere mensen de zorg delen.

Vrijwillige samenwerking en diergeneeskundige zorg

Een grijze roodstaartpapegaai kan leren om op een weegschaal te stappen, een reismand in te gaan of naar een vertrouwde zitplaats te gaan. Een kleine beloning direct na de gewenste beweging helpt de vogel te begrijpen wat de bedoeling is. Je kunt een moeilijkere handeling opdelen in kleine stappen, zodat de vogel elke stap kan leren voordat je verdergaat.

Op latere leeftijd kunnen gewrichtsproblemen of verminderd zicht invloed hebben op hoe een vogel beweegt. Kortere afstanden en zitplaatsen met goede grip kunnen het dagelijks leven makkelijker maken. Laat nieuwe problemen met klimmen of landen onderzoeken door een dierenarts met kennis van vogels. Neem snel contact op met de praktijk als een vogel zich plotseling anders gedraagt of minder eet. Heeft hij duidelijk moeite met ademhalen, neem dan onmiddellijk contact op met een dierenarts met kennis van vogels of een veterinaire spoeddienst. Als een vogel zijn veren beschadigt of uittrekt, kan dat verschillende oorzaken hebben. Laat de dierenarts onderzoeken waarom hij dit doet. Ga er niet automatisch van uit dat verveling de oorzaak is.

Controleer vóór de overname de documenten over de beschermde status en herkomst van de vogel. Binnen de EU staat Psittacus erithacus in bijlage A van de verordening over de handel in beschermde diersoorten. Voor commerciële handelingen, waaronder verkoop, is in het algemeen een geldig EU-certificaat voor die handeling vereist. De bevoegde instantie voor beschermde diersoorten kan aangeven welk bewijs van herkomst, welke identificatie en welke registratie in jouw geval nodig zijn. Uit de documenten moet duidelijk blijken dat ze bij de vogel horen die je wilt overnemen. Buiten de EU gelden andere regels. Bewaar de documenten over de overdracht samen met de afspraken over de verzorging, zodat je ze later terug kunt vinden.

Lees verder: Vogels trainen: vertrouwen, transportbox en verzorging · Vogels in elke levensfase: van jonge vogel tot oudere huisgenoot