Gouldamadinen houden: warmte, gezelschap en ruimte om te vliegen

Verschillende kopkleuren binnen 1 soort

Gouldamadinen komen uit het noorden van Australië en heten wetenschappelijk Chloebia gouldiae. Ze behoren tot de prachtvinken, een familie van kleine vogels. Zwarte, rode en geeloranje koppen zijn kleurvormen van dezelfde soort. Daarnaast zijn in gevangenschap andere kleurvarianten gekweekt. Aan de kopkleur alleen kun je het geslacht niet aflezen en herken je geen aparte vogelsoort.

Jonge vogels zijn eerst veel minder opvallend gekleurd. Hun kleurrijke volwassen verenkleed ontstaat tijdens een latere rui, wanneer oude veren plaatsmaken voor nieuwe. Als je vogels overneemt, is het belangrijker dat ze goed en zelfstandig eten en dat hun gezondheid kan worden beoordeeld. Zorg dat hun vertrouwde voer en voerbakjes de eerste dagen beschikbaar blijven.

Een paartje dat al goed samenleeft of een groep waarvan het gedrag goed is gevolgd, kan een prettig begin zijn. Vraag naar de onderlinge band, de leeftijd, het gebruikelijke voer en eventuele gelegde eieren. Zo weet je bijvoorbeeld welke vogels samen rusten, wat ze eten en of ze al broedgedrag hebben vertoond. Duidelijke foto’s helpen jou en een vervangende verzorger om vogels die op elkaar lijken uit elkaar te houden.

Een warme volière met ruimte om te vliegen

Schweizer Tierschutz STS adviseert voor 6 tot 10 gouldamadinen minstens 2 m² vloeroppervlak, bijvoorbeeld 2 m bij 1 m, en een hoogte van 2 m. Ook voor een kleinere groep is zo’n volière met veel vliegruimte een goed uitgangspunt. Laat minstens een derde van de ruimte in de volière vrij van inrichting. Lange vrije vliegroutes laten de vogels meerdere vleugelslagen maken tussen hun zitplekken.

Een afgeschermd deel aan de achterkant biedt beschutting. Verdeel natuurlijke takken van verschillende diktes zo dat de vogels ertussen kunnen vliegen en uit meerdere rustplekken kunnen kiezen. Takken met blad van hazelaar of wilg geven extra dekking als je zeker weet welke plant het is en de takken niet zijn bespoten. Zet voer- en drinkbakjes buiten het bereik van uitwerpselen van hoger gelegen zitstokken.

De kamer moet gelijkmatig warm blijven. Met een thermometer bij de vogels kun je controleren of de door Schweizer Tierschutz STS geadviseerde temperatuur van minstens 20 °C ook ’s nachts wordt gehaald. Direct zonlicht door glas kan de volière juist te warm maken, dus zorg dat de vogels ook schaduw kunnen opzoeken. Laat je deskundig adviseren over geschikte vogelverlichting en de plaatsing ervan ten opzichte van de zitplekken. Dagelijkse perioden van duisternis geven de vogels ongestoorde nachtrust. Houd koude tocht, rook en kookdampen weg uit hun verblijf.

Lees verder: Een vogelkamer inrichten: veilige vliegroutes en goede landingsplekken

Een passende groep samenstellen en ongewenste voortplanting voorkomen

Meerdere voerplekken en afzonderlijke zitplekken helpen een terughoudende vogel om rustig te eten of te rusten. Kijk dagelijks of elke vogel de bakjes en rustplekken kan bereiken. Wordt een vogel voortdurend opgejaagd of blijft hij steeds in een hoek zitten, bekijk dan de groepssamenstelling en de inrichting opnieuw. Een tweede geschikt verblijf maakt het makkelijker om vogels zo nodig apart te huisvesten.

Laat een nieuwe vogel onderzoeken door een dierenarts met kennis van vogels en houd hem tijdelijk in een aparte kamer voordat hij de groep ontmoet. Deze scheiding heet quarantaine en helpt voorkomen dat mogelijke infecties op de aanwezige vogels worden overgedragen. De dierenarts kan op basis van de gezondheid en voorgeschiedenis bepalen hoe lang dit nodig is. Daarna kunnen de vogels geleidelijk aan elkaar wennen. Zet gouldamadinen niet zomaar bij andere vinken of parkieten. Verschillen in hoe weerbaar ze zijn, wat ze eten en hoeveel warmte ze nodig hebben, kunnen samenleven lastig maken.

Nestkasten en nestmateriaal beïnvloeden de bereidheid om te broeden. Wil je geen jongen, bepaal dan vóór de komst van de vogels hoe je ongewenste voortplanting voorkomt. Een groep vogels van hetzelfde geslacht die goed samenleven, kan een mogelijkheid zijn. Overleg bij onverwachte eieren of herhaald leggen met een vogelkundige dierenarts. Steeds opnieuw vers gelegde eieren weghalen kan het vrouwtje extra belasten.

Kleine zaden als deel van een volledig voerplan

Gouldamadinen eten kleine zaden, waaronder verschillende soorten gierst en graszaad. De Duitse vereniging voor soortenbescherming, vogelhouderij en vogelkweek AZ beschrijft mengsels voor prachtvinken met zulke zaden. Alleen een zaadmengsel levert niet vanzelf alle voedingsstoffen, vooral als vogels hun favoriete zaden eruit kiezen. Pellets voor vinken, kleine voerbrokjes waarin ingrediënten samen zijn verwerkt, kunnen het voer aanvullen of de basis ervan vormen. Een dierenarts met kennis van vogels kan het voer afstemmen op wat de vogels eerder aten en op hun levensfase.

Gewassen vogelmuur, als je zeker weet dat je de plant goed herkent, of kleine stukjes komkommer en witlof kun je als vers voer aanbieden. Op meerdere goed bereikbare plekken kunnen alle vogels erbij. Maak de bakjes dagelijks schoon en haal vochtige resten na het eten weg. Een bakje met veel lege zaadhulzen kan vol lijken terwijl er nauwelijks eetbaar voer over is.

Bij ander voer moet je goed blijven kijken wat de vogels echt eten. Bied nieuw voer eerst naast het vertrouwde voer aan en controleer hun gewicht en voedselopname. Laat een vogel geen honger lijden om hem iets onbekends te laten proberen. Calciumbronnen en andere aanvullingen moeten bij het hele voerplan passen. Onoplosbare maagsteentjes, die als grit worden verkocht, zijn kleine steentjes die voer in de maag helpen fijnmalen. Ze zijn geen algemeen voedingssupplement en moeten niet zonder deskundig advies worden toegevoegd.

Baden, ruien en elke vogel blijven volgen

Een ondiep badje met een veilige rand is een goede voorziening. Geef vers water, zorg dat de vogels er makkelijk uit kunnen en maak het badje daarna schoon. Verse takken, verspreide voerplekken en vliegruimte bieden meer afwisseling. Van een kleine afstand kun je zien hoe de vogels eten, baden en met elkaar omgaan, terwijl ze ruimte houden om weg te vliegen.

Tijdens de rui worden oude veren door nieuwe vervangen. De vogels kunnen er dan anders uitzien, maar moeten wel goed blijven eten en zich in hun verblijf kunnen redden. Kale plekken, beschadigde huid of langdurig met opgezette veren zitten vragen om onderzoek. Op latere leeftijd kunnen kortere routes naar voer en rustplekken helpen. Laat nieuwe problemen met bewegen ook beoordelen door een vogelkundige dierenarts.

Een vogel die duidelijk minder eet, zwak lijkt of anders ademt, heeft snel hulp van een vogelkundige dierenarts nodig. Neem bij benauwdheid direct contact op met de praktijk of een veterinaire spoeddienst. Zorg dat er een geschikte kleine transportbox klaarstaat. Zoek vóór de komst van de vogels uit welke vogelkundige praktijk of spoeddienst je in een noodgeval kunt bereiken. Foto’s van elke vogel en duidelijke informatie over voer en kamertemperatuur helpen een vervangende verzorger om veranderingen op te merken en de dagelijkse zorg voort te zetten.

Lees verder: Vogels in elke levensfase: van jonge vogel tot oudere huisgenoot · Vogels trainen: vertrouwen, transportbox en verzorging