Blauwvoorhoofdamazones verzorgen: ruimte en verantwoordelijkheid voor tientallen jaren

De blauwvoorhoofdamazone herkennen en haar herkomst nagaan

Amazona aestiva is een Zuid-Amerikaanse amazonepapegaai van ongeveer 35 tot 37 cm lang. Op het voorhoofd zitten blauwe veren en rond het gezicht en de kop gele veren. Hoeveel geel je ziet, verschilt per vogel. Aan de tekening op de kop alleen kun je de soort daarom niet betrouwbaar herkennen. De organisatie voor papegaaienbescherming World Parrot Trust noemt een mogelijke levensduur van 50 tot 60 jaar.

Bij een ervaren opvang kun je een volwassen paar dat goed met elkaar overweg kan in verschillende situaties leren kennen. Kijk of beide vogels rustig eten en hoe ze op mensen reageren. De verzorgers kunnen laten zien welke handelingen de vogels gewend zijn en hoe de dagelijkse omgang met dit paar verloopt.

Bij een overdracht horen documenten over de herkomst, gegevens over de identificatie van de vogels en beschikbare uitslagen van dierenartsonderzoeken. Vraag vooraf bij de bevoegde instantie in je woonplaats welke eisen voor beschermde diersoorten gelden. Maak ook concrete afspraken over de zorg wanneer de mensen om de vogels heen ouder worden. De vogels kunnen nog lang afhankelijk zijn van dagelijks voeren, schoonmaken en diergeneeskundige zorg. Vertrouwde vervangende verzorgers maken een wisseling van zorg makkelijker.

Een vliegvolière met stevige takken en beschutting

Volgens de veterinaire informatie van Thieme Tiermedizin hebben amazones een volière nodig van minstens 4 m lang, 1,5 m breed en 2 m hoog, naast dagelijks vliegen buiten de volière. Dat geeft een concreet beeld van de ruimte die je moet reserveren. Langere vliegroutes en extra veilige landingsplekken bieden meer bewegingsruimte.

Tussen stevige natuurlijke takken moeten de vogels kunnen vliegen. Zet klim- en knaagmateriaal langs de zijkanten, zodat de vliegroute vrij blijft. Een beschutte achterkant geeft rust. Plaats voer en water zo dat één vogel niet alle belangrijke plekken kan bezetten. Zorg dat je de bakken kunt schoonmaken en verwisselen zonder in een nauwe hoek naast een vogel te moeten reiken die afstand wil houden.

Materialen en sluitingen moeten bestand zijn tegen krachtige snavels. Geschikt beslag van roestvrij staal is een mogelijkheid. Metaallegeringen waarvan je de samenstelling niet kent en afbladderende coatings zijn problematisch. Een buitenvolière heeft ook een schuilruimte, bescherming tegen het weer en een veilige ingang nodig. Houd binnenshuis kookdampen, rook en sprays weg van de vogels. Zorg ook dat ze niet bij open bakken met water kunnen komen waarin ze kunnen vallen. Ook een vervangende verzorger moet het verblijf goed kunnen schoonmaken en de vogels kunnen verzorgen.

Lees verder: Een vogelkamer inrichten: veilige vliegroutes en goede landingsplekken

Houd rekening met hun band en lichaamstaal

Met een passende soortgenoot kunnen de vogels samen rusten, roepen en elkaars veren verzorgen. Ze moeten elkaar ook kunnen ontwijken. Voor een nieuwe kennismaking zijn aparte verblijven en begeleiding door iemand met verstand van papegaaien belangrijk. Laat een nieuwe vogel vóór direct contact onderzoeken door een vogelarts, een dierenarts met kennis van vogels, en houd hem tijdelijk in een aparte kamer. Die scheiding heet quarantaine en helpt voorkomen dat mogelijke infecties zich verspreiden naar de aanwezige vogels. De dierenarts kan op basis van de gezondheid en voorgeschiedenis bepalen hoelang dit nodig is.

Amazones kunnen opwinding onder meer laten zien met een gespreide staart, een veranderde lichaamshouding of duidelijk dreiggedrag. Bekijk zulke signalen in samenhang met elkaar en let op de situatie. Wil een vogel meer afstand, dan kan een vertrouwde zitplek hem de mogelijkheid geven zelf weg te gaan. Breng je handen op dat moment niet dichter bij zijn snavel.

Wanneer de vogels geslachtsrijp worden of broedgedrag vertonen, kunnen hun onderlinge verhoudingen veranderen. Donkere holtes en herhaaldelijk aaien over de rug of het lichaam kunnen voortplantingsgedrag stimuleren. Aai daarom niet over de rug of buik. Zoekt een amazone zelf contact, dan kan voorzichtig kriebelen op de kop of in de nek prettig zijn. Passende bezigheden en voorspelbare dagelijkse routines helpen bij de omgang. Als verwondingen dreigen, zijn gescheiden ruimtes en deskundig advies nodig. Straffen kan afwerend gedrag versterken en latere verzorging moeilijker maken.

Lees verder: Leven met papegaaien: een passende soort en een goed dagritme · Vogels trainen: vertrouwen, transportbox en verzorging

Stem voeding af op gewicht en beweging

Amazones kiezen uit zaadmengsels vaak de vetste bestanddelen. Veel zonnebloempitten en noten kunnen daardoor te veel energie leveren, terwijl de voeding niet evenwichtig is. Met geschikte papegaaienpellets en groenten kun je de samenstelling van de voeding beter plannen. Pellets zijn kleine voerbrokjes waarin de ingrediënten samen zijn verwerkt. Pas de porties aan de lichaamsconditie en beweging van elke vogel aan.

Je kunt gewassen paprika, wortel of broccoli in hanteerbare stukjes aanbieden, met kleinere hoeveelheden fruit erbij. Een piepklein stukje noot kan een geliefde beloning tijdens het oefenen zijn. Tel het mee bij de dagelijkse portie. Een vogelarts kan op basis van het gewicht en de onderzoeksbevindingen uitleggen welke hoeveelheden passen. Begin niet op eigen houtje met een streng dieet als je denkt dat een vogel te zwaar is.

Verander het voer geleidelijk. Weeg de vogels regelmatig en houd bij wat iedere vogel werkelijk opeet. Laat het vertrouwde voer in het begin beschikbaar. Haal resten vers voer tijdig weg en geef elke dag vers water in schone bakken. Als je porties vastlegt, kan een vervangende verzorger beloningen en maaltijden ook samen meetellen. Dat is vooral handig als meerdere mensen met dezelfde vogel oefenen.

Lees verder: Vogels in elke levensfase: van jonge vogel tot oudere huisgenoot

Zorg door de jaren heen voor bezigheid en vertrouwde hulp

Een los pakketje papier met vertrouwd voer erin geeft een amazone iets om open te maken. Laat de beloning eerst zichtbaar. Later kan de vogel iets meer moeite doen om erbij te komen. Stevige, veilige knaagtakken bieden een andere bezigheid. Controleer speelgoed regelmatig op losgeraakte onderdelen, openingen waarin een vogel vast kan komen te zitten en lange losse vezels.

Vrijwillig op een andere zitplek stappen, op een weegschaal staan en een transportbox ingaan maken de verzorging makkelijker. Begin met een kleine beweging en beloon die meteen. Laat ook een tweede vertrouwd persoon deze handelingen leren. Zo kan de zorg doorgaan wanneer de vaste verzorger ziek of afwezig is.

Voor oudere amazones kunnen brede, goed bereikbare zitplekken en kortere routes prettig zijn. Laat een vogelarts ook onderzoeken of er iets aan de hand is als een vogel minder stevig grijpt, minder vliegt of anders eet. Zo kan een mogelijke ziekte worden herkend en behandeld. Als een vogel in zijn eigen veren bijt, kan dat verschillende oorzaken hebben. Laat ook dit gedrag door een vogelarts beoordelen. Regel bij ademhalingsproblemen of duidelijke zwakte onmiddellijk hulp van een dierenarts. Bewaar actuele contactgegevens bij de transportbox, zodat iedereen die voor de vogels zorgt ze kan vinden.

Lees verder: Vogels trainen: vertrouwen, transportbox en verzorging · Vogels in elke levensfase: van jonge vogel tot oudere huisgenoot