fellfolio.
Nederlands
Download in de App StoreVoor iPhone en iPad

Herdershond

Schapendoes

De Schapendoes is een lichtgebouwde Nederlandse herdershond met een lange, licht golvende vacht. Veel Schapendoezen doen graag mee aan wandelingen, spel en kleine leeroefeningen. Hij past bij mensen die van zijn bewegingslust genieten en ook tijd vrijmaken voor rustige begeleiding en grondige vachtverzorging.

Formaat: MiddelgrootActiviteit: HoogVachtverzorging: Meerdere keren per week

In het kort

Formaat
Middelgroot
Schofthoogte
40 tot 50 cm
Activiteit
Hoog
Vachtverzorging
Meerdere keren per week
Training
Geduld en duidelijke begeleiding
Ervaring van de eigenaar
Eerste hond met begeleiding

Levendig, oplettend en graag samen op pad

Honden die op de Schapendoes leken, begeleidden vroeger Nederlandse schaapskuddes. Voor dat werk hadden ze uithoudingsvermogen, wendbaarheid en zelfstandigheid nodig. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren hun aantallen sterk teruggelopen. Daarna werd het ras gericht weer opgebouwd. De rasvereniging ontstond in 1947 en de definitieve erkenning volgde in 1971. Die achtergrond verklaart de combinatie van beweeglijkheid en zelfstandig werken, maar bepaalt niet hoe iedere Schapendoes zich nu gedraagt.

Een Schapendoes kan snel op beweging en geluiden reageren. Bij een speeltuin of een passerende fiets moet hij daarom vroeg leren bij zijn mensen te blijven en anderen voorbij te laten gaan. Begin op een rustige plek met voldoende afstand. Beloon kijken naar jou of ontspannen wachten voordat je de situatie moeilijker maakt.

De lange lokken kunnen de indruk geven van een makkelijke hond om te knuffelen. Ook een vriendelijke hond heeft rust nodig en moet zich kunnen terugtrekken. Laat een volwassene het spelen met kinderen begeleiden. Kinderen mogen niet aan het haar trekken of op de hond liggen. Bij het kennismaken met andere huisdieren tellen rustige eerste ontmoetingen en de ervaringen van deze hond meer dan de verwachting dat een sociaal ras vanzelf met elk dier overweg kan.

Kop van een zwart-witte Schapendoes met lang haar in het gezicht en een open bek.
Portret van een Schapendoes.

Dagelijks leven

Een gezonde volwassen Schapendoes kan genieten van afwisselende routes en gezamenlijke opdrachten. Voor een zoekspel kun je een vertrouwd speeltje achter een goed bereikbare boomstam verstoppen. Als je hond het vindt, kan een kort spelletje samen de beloning zijn. Tijdens een andere wandeling oefen je met je hond dat hij rustig wacht terwijl jij op een bankje zit. Zo leert hij naast actief bezig zijn ook in jouw gezelschap ontspannen.

Hondensport biedt nog meer mogelijkheden. Bij agility volgt de hond een hindernisparcours. Bij neuswerk leert hij naar bepaalde geuren te zoeken. Kies een cursus die bij zijn leeftijd, gezondheid en training past. Zijn natuurlijke lenigheid is geen reden om een jonge hond al hoge sprongen te laten maken. Steeds een bal gooien mag ook niet zijn enige activiteit worden.

Een hond die graag bij zijn mensen is, heeft een zorgvuldige voorbereiding op alleen zijn nodig. Korte, ontspannen momenten uit elkaar kunnen een begin zijn. Lang blaffen of onrustig heen en weer lopen laat zien dat dit nog niet goed lukt. Ook een oppas moet weten hoe je hond tot rust komt. Neem voor een langer verblijf bekende routes, signalen en de vachtverzorging samen door.

Alleen thuis blijven

Honden leren stap voor stap alleen thuis te blijven. De RSPCA adviseert maximaal vier uur achter elkaar. Voor puppy's en honden die onrustig worden als ze alleen zijn, moeten de periodes korter zijn en moet je het rustig opbouwen. Regel opvang als je langer weg bent.

Twee zwart-witte Schapendoezen met gele vesten liggen naast elkaar in het bos.
Twee Schapendoezen op de bosgrond.

Dagelijkse verzorging

De Schapendoes heeft fijne, lange dekharen boven een dichtere ondervacht. Dat is de kortere haarlaag dicht bij de huid. Kam de vacht in kleine lagen helemaal door. Alleen de punten borstelen is niet voldoende. Na voorzichtig borstelen kun je met een kam met ver uiteenstaande tanden voelen waar nog klitten zitten. Verzorg ook de ondervacht, zonder die zomaar uit te trekken.

Vooral achter de oren, in de oksels en aan de achterpoten kunnen klitten ontstaan. De overgang naar de volwassen vacht kan veel meer aandacht vragen. Vraag een ervaren fokker of trimmer om voor te doen hoe je het haar doorkamt zonder pijnlijk trekken. Kleine, losse klitten kun je vaak voorzichtig met je vingers uit elkaar halen. Vaste klitten, roodheid of pijn vragen deskundige hulp.

Het haar mag het zicht niet belemmeren of in de ogen prikken. Een passend, los haarelastiekje of gerichte verzorging kan helpen. Het elastiekje mag niet aan het haar of de huid trekken. Laat knippen vlak bij de ogen over aan iemand die daar ervaring mee heeft. Verwijder na een wandeling takjes en vuil. Houd het haar bij de poten en achterhand schoon. Tandenpoetsen met hondentandpasta en nagelcontroles horen er ook bij. Laat de dierenarts kijken bij een ongebruikelijke oorgeur of vaak schudden met het hoofd. Trek haren in de gehoorgang niet uit zonder een deskundig vastgestelde reden.

Grijze Schapendoes met een lange vacht staat aangelijnd op gras naast een persoon.
Grijze Schapendoes op een hondententoonstelling.

Formaat, puppytijd en ouder worden

De Fédération Cynologique Internationale (FCI) is de internationale koepel van nationale hondenorganisaties. Haar standaard geeft voor reuen een schofthoogte van 43 tot 50 cm en voor teven 40 tot 47 cm. De hoogte meet je bij een staande hond vanaf de grond tot aan de schoft, het hoogste punt boven de schouders. Er wordt geen gewichtsbereik genoemd. De benodigde hoeveelheid voer hangt onder meer af van lichaamsconditie, beweging en gezondheid. Door de lange vacht is het nuttig zijn lichaamsvorm ook voorzichtig met je handen te beoordelen.

Laat een pup kort en op een prettige manier kennismaken met verzorging. Raak een kleine pluk aan, beloon ontspannen meewerken en bied daarna een pauze aan. Wanneer hij eraan gewend raakt, kun je meer plekken controleren. Zo wordt grondige verzorging later makkelijker dan wanneer je pas lang gaat kammen zodra de eerste klitten er al zijn.

Een rustige hondenschool kan helpen bij terugkomen, aan de lijn lopen en praktische dagelijkse oefeningen. Terugkomen betekent dat je hond naar je toe komt op een afgesproken signaal. Tot dat ook bij afleiding betrouwbaar lukt, moet hij bewegen op een geschikte veilige plek of aan een passende lange trainingslijn. Kortere wandelingen en zoekspelletjes op makkelijk bereikbare plekken kunnen een oudere Schapendoes helpen om samen actief te blijven.

Gezondheid

Bekijk voor de aankoop van een pup de ooguitslagen en passende genetische onderzoeken van de ouderdieren. De fokregels van de Nederlandse rasvereniging omvatten onderzoek door een veterinaire oogspecialist en een rasspecifieke DNA-test op gPRA. De DNA-test zoekt naar een bepaalde erfelijke variant. gPRA staat voor gegeneraliseerde progressieve retina-atrofie. Het netvlies, de lichtgevoelige laag in het oog, raakt daarbij geleidelijk beschadigd. Een hond kan daardoor zijn gezichtsvermogen verliezen. De test onderzoekt één specifieke oorzaak en vervangt dus geen volledig oogonderzoek.

Ook hartcontrole bij jonge honden is belangrijk. De rasvereniging geeft informatie over PDA, een persisterende ductus arteriosus. Dat is een bloedvat dat de lichaamsslagader met de longslagader verbindt en zich normaal na de geboorte hoort te sluiten. Blijft het open, dan kan het hart extra worden belast. Laat een hartruis daarom onderzoeken, ook wanneer de pup nog levendig lijkt.

Ook een latere verandering in uithoudingsvermogen of ademhalingsproblemen moet een dierenarts beoordelen. Plotselinge ernstige benauwdheid is een spoedgeval. Neem ook snel contact op bij een rood, tranend of pijnlijk dichtgeknepen oog. In Fellfolio kun je uitslagen, gewicht en veranderingen in het dagelijks leven vastleggen. Een observatie zoals onzeker lopen bij een donkere keldertrap sinds een paar dagen geeft de dierenarts iets concreets om te onderzoeken.

Past dit ras bij jouw leven?

Kan goed passen als …

  • Je wilt wandelingen, zoekspelletjes en duidelijke leeroefeningen plannen met een behendige hond.
  • Je bent bereid de lange vacht grondig te verzorgen en vaker te controleren wanneer puppyhaar overgaat in de volwassen vacht.
  • Je zoekt je eerste hond, bereidt je zorgvuldig voor op zijn behoeften en kunt passende hulp organiseren.

Past minder goed als …

  • Je kunt je hond bij fietsers of rennende dieren niet veilig begeleiden en wilt weinig tijd aan training besteden.
  • Je kunt contact met kinderen niet zorgvuldig begeleiden en zoekt een hond die weinig dagelijkse begeleiding nodig heeft.
  • Je hebt weinig tijd om het lange haar grondig tot aan de huid te verzorgen en te controleren op klitten of huidveranderingen.

Vergelijkbare behoeften, andere honden.

Geselecteerd op overeenkomsten in formaat, activiteit, vachtverzorging en training.

Franse staande jachthond

Bretonse Spaniël

Middelgrootmeer dan 10 jaar

De Bretonse Spaniël is een compacte Franse jachthond met veel energie en een fijne neus. Hij zoekt wild, staat voor en apporteert. Voorstaan betekent dat de hond bij gevonden wild stil blijft staan om aan te wijzen waar het zit. Wie een Breton als gezelschapshond overweegt, moet zijn jachtinstinct even serieus nemen als zijn vaak vriendelijke, mensgerichte karakter.

Gevoelige jachthond met een lange, zijdeachtige vacht

Fieldspaniël

Middelgroot12 tot 13 jaar

De fieldspaniël is een actieve, gevoelige hond die buiten graag geuren volgt en thuis het gezelschap van zijn mensen zoekt. Onder de lange, zijdeachtige vacht zit een jachthond met veel uithoudingsvermogen. Afwisselende beweging, gezamenlijke opdrachten en een vriendelijke opvoeding bieden hem veel plezier met zijn gezin.

Finse jachthond die graag van zich laat horen

Finse Spits

Middelgrootmeer dan 10 jaar

De Finse Spits herken je aan zijn roodgouden vacht, spitse oren en gekrulde staart. Als vogeljachthond is hij zelfstandig en opmerkzaam. Buiten valt er voor hem veel te volgen, terwijl zijn duidelijke stem ook thuis aandacht vraagt.

Bronnen en fotocredits

  1. Teaching your dog to be left alone

    In dit profiel gebruikt voor: Alleen thuis blijven

  2. Exercising Your Puppy

    In dit profiel gebruikt voor: Formaat, puppytijd en ouder worden

  3. Training Your Dog to Be Left Alone

    In dit profiel gebruikt voor: Dagelijks leven

  4. Understanding Your Dog’s Behaviour

    In dit profiel gebruikt voor: Dagelijks leven

  5. Children and Dogs

    In dit profiel gebruikt voor: Karakter, Past dit ras bij jouw leven?

  6. Caring for Your Dog’s Teeth

    In dit profiel gebruikt voor: Dagelijkse verzorging

  7. Train Your Dog to Come When Called

    In dit profiel gebruikt voor: Formaat, puppytijd en ouder worden

  8. Verenigingsfokreglement: Nederlandse Schapendoes

    In dit profiel gebruikt voor: Gezondheid

  9. Nederlandse Schapendoes

    In dit profiel gebruikt voor: Karakter, Dagelijks leven, Dagelijkse verzorging, Formaat, puppytijd en ouder worden, Gezondheid, Past dit ras bij jouw leven?

  10. Nieuwsbrief PDA: Cardioscreening Schapendoes

    In dit profiel gebruikt voor: Gezondheid

  11. FCI Standard 313: Dutch Schapendoes

    In dit profiel gebruikt voor: Formaat / Gewicht, Karakter, Formaat, puppytijd en ouder worden

Fotocredits

Portret · Schapendoes3.jpg · Lo Wendel (Lovisa) · CC BY 2.0 · Bewerkt

Zijaanzicht · Schapendoes-grey&brown.jpg · Canarian · CC BY-SA 4.0 · Bewerkt

Dagelijks leven · Schapendoes5.jpg · Lo Wendel (Lovisa) · CC BY 2.0 · Bewerkt

Vacht en kenmerken · Schapendoes6.jpg · Lo Wendel (Lovisa) · CC BY 2.0 · Bewerkt