fellfolioZwitserse veedrijver en waakhond
Appenzeller Sennenhond
De Appenzeller Sennenhond is een beweeglijke, oplettende Zwitserse boerderijhond met een krulstaart. Hij hoort graag bij zijn gezin en doet graag iets samen met zijn mensen. Zijn waakzaamheid en heldere blaf verdienen aandacht, zeker wanneer je dicht bij buren woont. Een passende dag biedt beweging, training en voldoende rust.
In het kort
- Formaat
- Middelgroot
- Schofthoogte
- 50 tot 56 cm
- Gewicht
- 22 tot 28 kg
- Levensduur
- 12 tot 14 jaar
- Activiteit
- Hoog
- Vachtverzorging
- Wekelijks
- Training
- Geduld en duidelijke begeleiding
- Ervaring van de eigenaar
- Ervaring aanbevolen
Betrokken bij zijn gezin en alert op alles rondom het huis
De internationale rasstandaard beschrijft de Appenzeller als levendig, zelfverzekerd en waaks. De Schweizerische Kynologische Gesellschaft, de Zwitserse nationale hondenorganisatie, benadrukt zijn band met het gezin en zijn heldere blaf. Voorbijgangers langs het terrein of bezoek kunnen aanleiding zijn om luid te reageren. Denk vóór de aanschaf na over wat dat betekent in jouw woonsituatie.
Tegenover onbekenden kan een Appenzeller terughoudend zijn. Geef hem ruimte om op afstand te kijken en beloon rustig gedrag voordat de spanning oploopt. Een bezoeker hoeft hem niet meteen aan te raken. Loopt hij mensen klem of begint hij te happen, vraag dan deskundige begeleiding.
Zijn verleden als veedrijver kan zichtbaar worden wanneer mensen of dieren snel bewegen. Let vooral bij kinderen op achtervolgen en happen naar kleding of benen. Een volwassene hoort het spel te begeleiden, tijdig te onderbreken en een rustige andere activiteit aan te bieden. Of het met een kat of andere hond lukt, hangt van de individuele dieren en hun ervaringen af.
Dagelijks leven
Plan voor een Appenzeller langere wandelingen, tijd voor nieuwe geuren en gezamenlijke opdrachten. Een tuin kan daarbij prettig zijn, maar vervangt die uitstapjes niet. Wonen in een appartement kan passen wanneer je dagelijks voldoende met hem naar buiten gaat en rekening houdt met blaffen en de buren.
Laat hem bijvoorbeeld een bekend speeltje zoeken. Eerst mag hij zien waar het ligt, later kun je het verstoppen. Bij rally obedience loop je samen een parcours met opdrachten zoals zitten, draaien en wachten. Zulke oefeningen combineren bewegen en nadenken zonder dat de hond voortdurend hoeft te rennen of springen.
Oefen met betrouwbaar terugkomen, wandelen aan een ontspannen lijn en rustig op zijn plek liggen. Begin nieuwe opdrachten met weinig afleiding. De Britse dierenwelzijnsorganisatie RSPCA adviseert korte, regelmatige trainingen met beloningen. Plan daarnaast voldoende momenten waarop je hond rustig kan liggen en slapen.
Bouw alleen blijven stap voor stap op en regel betrouwbare opvang bij regelmatige langere afwezigheid. Herhaald hijgen, heen en weer lopen of langdurig blaffen bij het weggaan kunnen wijzen op spanning. Bespreek dat met een dierenarts en vraag zo nodig deskundige gedragshulp.
Alleen thuis blijven
Honden leren stap voor stap alleen thuis te blijven. De RSPCA adviseert maximaal vier uur achter elkaar. Voor puppy's en honden die onrustig worden als ze alleen zijn, moeten de periodes korter zijn en moet je het rustig opbouwen. Regel opvang als je langer weg bent.
Hondentraining in het dagelijks leven: terugkomen, een losse lijn en duidelijke signalen ↗
Dagelijkse verzorging
De vacht heeft stevig buitenhaar en een dichte ondervacht, de zachtere laag daaronder. Borstel regelmatig en vaker tijdens de rui, wanneer veel haren loslaten. Een hondentrimmer kan je laten zien welke borstel bij deze vacht past. Droog je hond na een natte of modderige wandeling en controleer ook of er vuil tussen de tenen zit.
Controleer huid, poten en oren. Kale plekken, roodheid of vaak schudden met de kop zijn redenen voor een onderzoek door de dierenarts. Houd de nagels in de gaten en bouw tandenpoetsen met hondentandpasta geleidelijk op, liefst als dagelijkse gewoonte. Stem de voerporties af op beweging en lichaamsconditie.
Herkomst en uiterlijk
De Appenzeller stamt af van boerderijhonden uit de Zwitserse Alpen. Ze dreven vee, liepen met de kuddes mee en bewaakten het erf. Al in 1853 verscheen een beschrijving van deze honden. De Zwitserse rasvereniging werd opgericht in 1906 en de eerste rasstandaard volgde in 1914. De nauwe samenwerking met mensen en aandacht voor wat er op het erf gebeurde verklaren veel van zijn huidige gedrag.
De Fédération Cynologique Internationale, afgekort FCI, is de internationale koepel van nationale hondenorganisaties. Haar standaard nr. 46 gaat over de Appenzeller. Reuen hebben een schofthoogte van 52 tot 56 cm en teven van 50 tot 54 cm. Dit meet je bij een staande hond van de grond tot het hoogste punt van de schouders. De standaard staat een afwijking van 2 cm naar boven en beneden toe. De Zwitserse hondenorganisatie noemt 22 tot 28 kg als gewichtsindicatie. Het lichaam is bijna vierkant. De vacht is zwart of bruin met roodbruine en witte aftekeningen. De standaard noemt de bruine basiskleur havannabruin. Tijdens het bewegen draagt de hond de staart strak gekruld over de rug.
De Appenzeller en de Entlebucher zijn afzonderlijke rassen. De Appenzeller is doorgaans groter en heeft de kenmerkende krulstaart. De kleinere Entlebucher heeft een wat langer lichaam en een lange of van nature korte staart. Alleen een driekleurige vacht is dus niet genoeg om een hond met zekerheid bij een van deze rassen in te delen.
Van pup tot senior: wat je hond in elke levensfase nodig heeft ↗
Gezondheid
De Zwitserse fokregels noemen onderzoek naar heup- en elleboogdysplasie, de knieschijven en afwijkende urineleiders. Vraag vóór de keuze van een pup naar de uitslagen van beide ouderdieren. Een stamboom vervangt die onderzoeksuitslagen niet.
Bij heupdysplasie ontwikkelt het heupgewricht zich niet goed en zit het te los. Elleboogdysplasie betreft ontwikkelingsproblemen van het ellebooggewricht. Beide kunnen pijn en gewrichtsslijtage veroorzaken. Mank lopen, moeilijk opstaan of minder willen bewegen verdienen een onderzoek door de dierenarts. Bij een patellaluxatie schiet de knieschijf uit de groeve waarin hij hoort te bewegen. Een hond kan dan kort een achterpoot optillen of enkele passen huppelen. Laat dat ook onderzoeken wanneer het snel weer overgaat.
Urineleiders voeren urine van de nieren naar de blaas. Bij een aangeboren afwijking kunnen ze op de verkeerde plek uitmonden. Een jonge hond kan daardoor urine verliezen, bijvoorbeeld liggend, of blijven druppelen. Laat een dierenarts dit onderzoeken en ga er niet zomaar van uit dat alleen de zindelijkheidstraining moet verbeteren.
Een passend gewicht en geschikte beweging horen bij de dagelijkse zorg. De Zwitserse hondenorganisatie noemt een levensduur van 12 tot 14 jaar. Dat is een algemene indicatie en voorspelt niet hoe oud een individuele hond wordt.
Past dit ras bij jouw leven?
Kan goed passen als …
- Je bent graag dagelijks buiten en wilt wandelingen combineren met zoekspelletjes of gezamenlijke oefeningen.
- Je kunt geduldig werken aan blaffen en rustige ontmoetingen met bezoek of andere dieren, zo nodig met deskundige hulp.
- Je wilt een hond die deelneemt aan het gezinsleven en kunt opvang en rustmomenten betrouwbaar plannen.
Past minder goed als …
- Je hebt een zo stil mogelijke hond nodig, omdat een heldere blaf lastig te hanteren zou zijn waar je woont.
- Je kunt het spel met kinderen niet betrouwbaar begeleiden en ingrijpen als de hond hen achtervolgt of naar kleding en benen hapt.
- Je hond zou geregeld lange tijd alleen zijn en je kunt geen betrouwbare opvang regelen.
Vergelijkbare behoeften, andere honden.
Geselecteerd op overeenkomsten in formaat, activiteit, vachtverzorging en training.
Lopende honden
Basenji
Een basenji blaft zelden, maar kan jodelende geluiden maken. Buiten kan hij snel een geurspoor of bewegend dier volgen. Loslopen kan daarom alleen op een veilig omheinde plek.
Gespecialiseerde speurhond voor de nazoek op gewond wild
Beierse bergzweethond
De Beierse bergzweethond is een gespecialiseerde jachthond met een korte, dichte vacht en donkere oren. Zijn belangrijkste taak is gewond wild opsporen. Hij werkt geconcentreerd en bouwt een hechte band op met zijn begeleider. Wie dit ras overweegt, doet er goed aan om opleiding en toekomstig werk vroeg met ervaren begeleiders van jachthonden of de rasvereniging te bespreken.
Herdershond
Berger Picard
Aan zijn ruwe vacht, baard en grote rechtopstaande oren herken je een Berger Picard meteen. Deze Franse herdershond kan passen bij mensen die graag buiten zijn en geduldig willen oefenen met een oplettende hond die ook zelf nadenkt.
Bronnen en fotocredits
- Teaching your dog to be left alone
In dit profiel gebruikt voor: Alleen thuis blijven
- Ectopic Ureter
In dit profiel gebruikt voor: Gezondheid
- Zucht- und Körreglement, aktuelle digitale Fassung 2026
In dit profiel gebruikt voor: Gezondheid
- Appenzell Cattle Dog, FCI Standard No. 46
In dit profiel gebruikt voor: Formaat / Gewicht, Karakter, Dagelijkse verzorging, Herkomst en uiterlijk
- Appenzeller Sennenhund
In dit profiel gebruikt voor: Formaat / Gewicht, Karakter, Dagelijks leven, Dagelijkse verzorging, Herkomst en uiterlijk, Levensduur, Past dit ras bij jouw leven?
- Elbow dysplasia
In dit profiel gebruikt voor: Gezondheid
- Canine hip dysplasia (CHD)
In dit profiel gebruikt voor: Gezondheid
- Patellar luxation
In dit profiel gebruikt voor: Gezondheid
- Dental disease in dogs
In dit profiel gebruikt voor: Dagelijkse verzorging
- Grooming and bathing pets
In dit profiel gebruikt voor: Dagelijkse verzorging
- Separation-related behaviour
In dit profiel gebruikt voor: Dagelijks leven, Past dit ras bij jouw leven?
- Training your dog
In dit profiel gebruikt voor: Dagelijks leven, Past dit ras bij jouw leven?
Fotocredits
Portret · File:Appenzeller - Frodo.jpg · RobK50 · CC0
Zijaanzicht · File:Appenzelle Sennenhund, stehend.JPG · Rosa-Maria Rinkl · CC BY-SA 4.0 · Bewerkt
Vacht en kenmerken · File:Appenzeller głowa brąz 645.jpg · Pleple2000 · CC BY-SA 3.0 · Bewerkt
Dagelijks leven · File:Appenzeller Sennenhund, liegend.JPG · Rosa-Maria Rinkl · CC BY-SA 4.0 · Bewerkt
